LIBRO XV METAMORFOSI
Giulia Aiolfi, Virginia Baio, Pietro Mastrapasqua, Silvia Sirna
DAL CAOS AD AUGUSTO
Libro XIV e XV:
- nascita e affermazione di Roma
- Storia di Enea e di tutti i re romani
- Apoteosi di Romolo
- Pratica della divinizzazione
- Apoteosi di Cesare
- Lode ad Augusto
Immortalità del poeta
APOTEOSI
ἀποϑεόω,v., deificare, elevare un mortale allo stato divino.
Inizio tradizione: 44 a.C, divinizzazione di Giulio Cesare
Primo eroe romano divinizzato: Romolo Quirino
Simbolo e cerimonia: Aquila e pira funeraria
Apoteosi di Ercole
Apoteosi degli eroi della rivoluzione
francese
Apoteosi omero
Immortalità del poeta
Apoteosi di George Washinton
Apoteosi di Napoleone
Apoteosi dei De Medici
L'Apoteosi di Romolo
OVIDIO
His immortalibus editis operibus cum ad exercitum recensendum contionem in campo ad Caprae paludem
haberet, subito coorta tempestas cum magno fragore tonitribusque tam denso regem operuit nimbo ut conspectum eius contioni
abstulerit; nec deinde in terris Romulus fuit.
LIVIO
His immortalibus editis operibus cum ad exercitum recensendum contionem in campo ad Caprae paludem
haberet, subito coorta tempestas cum magno fragore tonitribusque tam denso regem operuit nimbo ut conspectum eius contioni
abstulerit; nec deinde in terris Romulus fuit.
LIVIO
quae sibi promissae sensit rata signa rapinaeinnixusque hastae pressos temone cruento inpavidus conscendit equos Gradivus et ictuverberis increpuit pronusque per aëra lapsusconstitit in summo nemorosi colle Palati;reddentemque suo non regia iura Quiritiabstulit Iliaden; corpus mortale per auras825dilapsum est tenues, ut lata plumbea fundamissa solet medio glans intabescere caelo;pulchra subit facies et pulvinaribus altisdignior et qualis trabeati forma Quirini.
LIVIO
Tandem pavore postquam ex tam turbido die serena et tranquilla lux rediit, ubi vacuam sedem regiam vidit, etsi satis credebat patribus qui proximi steterant sublimem raptum procella, tamen velut orbitatis metu icta maestum aliquamdiu silentium obtinuit. (...) Namque Iulius, sollicita civitate desiderio regis et infensa, gravis, ut traditur quamvis magnae rei auctor in contionem prodit- "Quirites, parens urbis huius, prima hodierna luce caelo repente delapsus se mihi obvium dedit. Cum perfusus horrore venerabuousque adstitissem petens precibus ut contra intuerinfas esset, "Abi, nuntia", inquit, "Romanis, caelestes ita velle". Ut mea Roma caputorbis terrarum sit; proinde rem militarem colant sciantque et ita posteris tradant nullas opes humanas armis romanis resistere posse. "Haec",inquit,"locutus sublimis habit"
L'IPOTESI DI PLUTARCO
Ῥωμύλου δ' ἄφνω μεταλλάξαντος οὔτε μέρος ὤφθη σώματος οὔτε λείψανον ἐσθῆτος. ἀλλ' οἱ μὲν εἴκαζον ἐν τῷ ἱερῷ τοῦ Ἡφαίστου τοὺς βουλευτὰς ἐπαναστάντας αὐτῷ καὶ διαφθείραντας, νείμαντας τὸ σῶμα καὶ μέρος ἕκαστον ἐνθέμενον εἰς τὸν κόλπον ἐξενεγκεῖν· ἕτεροι δ' οἴονται μήτ' ἐν τῷ ἱερῷ τοῦ Ἡφαίστου μήτε μόνων τῶν βουλευτῶν παρόντων γενέσθαι τὸν ἀφανισμόν, ἀλλὰ τυχεῖν μὲν ἔξω περὶ τὸ καλούμενον αἰγὸς [ἢ ζορκὸς] ἕλος ἐκκλησίαν ἄγοντα τὸν Ῥωμύλον, ἄφνω δὲ θαυμαστὰ καὶ κρείττονα λόγου περὶ τὸν ἀέρα πάθη γενέσθαι καὶ [7] μεταβολὰς ἀπίστους· τοῦ μὲν γὰρ ἡλίου τὸ φῶς ἐκλιπεῖν, νύκτα δὲ κατασχεῖν οὐ πρᾳεῖαν οὐδ' ἥσυχον, ἀλλὰ βροντάς τε δεινὰς καὶ πνοὰς ἀνέμων ζάλην ἐλαυνόντων πανταχόθεν ἔχουσαν· ἐν δὲ τούτῳ τὸν μὲν πολὺν ὄχλον σκεδασθέντα φυγεῖν, τοὺς δὲ δυνατοὺς συστραφῆναι [8] μετ' ἀλλήλων· ἐπεὶ δ' ἔληξεν ἡ ταραχὴ καὶ τὸ φῶς ἐξέλαμψε, καὶ τῶν πολλῶν εἰς ταὐτὸ πάλιν συνερχομένων ζήτησις ἦν τοῦ βασιλέως καὶ πόθος, οὐκ ἐᾶν τοὺς δυνατοὺς ἐξετάζειν οὐδὲ πολυπραγμονεῖν, ἀλλὰ τιμᾶν παρακελεύεσθαι πᾶσι καὶ σέβεσθαι Ῥωμύλον, ὡς ἀνηρπασμένον εἰς θεοὺς καὶ θεὸν εὐμενῆ γενησόμενον αὐτοῖς
L'apoteosi di Cesare
Cesare è Dio nella propria città
«Caesar in Urbe sua deus est; quem Marte togaque
praecipuum non bella magis finita triumphis
resque domi gestae properataque gloria rerum
in sidus vertere novum stellamque comantem,
quam sua progenies»
vv.745-50, libro XV
Tu e suo figlio farete che salga al cielo come dio
«quodcumque habitabile tellussustinet, huius erit; pontus quoque serviet illi.
pace data terris, animum ad civilia vertet
iura suum legesque feret iustissimus auctor
exemploque suo mores reget inque futuri
835temporis aetatem venturorumque nepotum
prospiciens, prolem sancta de coniuge natam
ferre simul nomenque suum curasque iubebit;»
Glorificazione di Augusto
857 denique, ut exemplis ipsos aequantibus utar,
858 sic et Saturnus minor est Iove: Iuppiter arces
859 temperat aetherias et mundi regna triformis,
860 terra sub Augusto est; pater est et rector uterque.
861 di, precor, Aeneae comites, quibus ensis et ignis
862 cesserunt, dique Indigetes genitorque Quirine
863 urbis et invicti genitor Gradive Quirini
864 Vestaque Caesareos inter sacrata penates,
865 et cum Caesarea tu, Phoebe domestice, Vesta,
866 quique tenes altus Tarpeias Iuppiter arces,
867 quosque alios vati fas appellare piumque est:
868 tarda sit illa dies et nostro serior aevo,
869 qua caput Augustum, quem temperat, orbe relicto
870 accedat caelo faveatque precantibus absens!
Vix ea fatus erat, medi cum sede senatus
844 constitit alma Venus nulli cernenda suique
845 Caesaris eripuit membris nec in aera solvi
846 passa recentem animam caelestibus intulit astris
847 dumque tulit, lumen capere atque ignescere sensit
848 emisitque sinu: luna volat altius illa
849 flammiferumque trahens spatioso limite crinem
850 stella micat natique videns bene facta fatetur
851 esse suis maiora et vinci gaudet ab illo.
852 hic sua praeferri quamquam vetat acta paternis,
853 libera fama tamen nullisque obnoxia iussis
854 invitum praefert unaque in parte repugnat:
855 sic magnus cedit titulis Agamemnonis Atreus,
856 Aegea sic Theseus, sic Pelea vicit Achilles;
Perché le Metamorfosi, al pari dell'Eneide, avrebbero dovuto immortalare il compimento
della storia: la realizzazione della nuova età dell'oro e glorificazione del suo artefice,
l'imperatore Caio Giulio Cesare Ottaviano Augusto. Una storia che non è solo umana. Ha
inizio dal caos primordiale, dove tutto è solo un miscuglio di frammenti di cose discordanti
(discordia semina rerum), e termina con l'ordine universale imposto dal nuovo principe. Ma
un poema celebrativo non è nelle corde del poeta. Liquida la glorificazione di Augusto in
pochi formali versi finali, dopo aver dedicato molto più spazio a Cesare. Riservando per sé la
scena finale
Super alta perenis astra ferar
L'immortalità della poesia e del poeta
VV. 871-879
Iamque opus exegi, quod nec Iovis ira nec ignes nec poterit ferrum nec edax abolere vetustas. Cum volet, illa dies, quae nil nisi corporis huius ius habet, incerti spatium mihi finiat aevi: parte tamen meliore mei super alta perennis
astra ferar, nomenque erit indelebile nostrum,
quaque patet domitis Romana potentia terris,
ore legar populi, perque omnia saecula fama,
siquid habent veri vatum praesagia, vivam.
Il topos della poesia eternatrice nella storia
ἀλλ' ἄγε νῦν εἴσελθε καὶ ἕζεο τῷδ' ἐπὶ δίφρῳ
δᾶερ, ἐπεί σε μάλιστα πόνος φρένας ἀμφιβέβηκεν
εἵνεκ' ἐμεῖο κυνὸς καὶ Ἀλεξάνδρου ἕνεκ' ἄτης,
οἷσιν ἐπὶ Ζεὺς θῆκε κακὸν μόρον, ὡς καὶ ὀπίσσω
ἀνθρώποισι πελώμεθ' ἀοίδιμοι ἐσσομένοισι.
Il. VI, vv.354-358
Il topos della poesia eternatrice nella storia
τοῖς μὲν πέδα κάλλεος αἰὲν
καὶ σύ, Πολύκρατες, κλέος ἄφθιτον ἑξεῖς
ὡς κατ' ἀοιδὰν καὶ ἐμὸν κλέος. S151 P-Dav. vv.46-48
κατθάνοισα δὲ κείσηι οὐδ' ἔ‹τι› τις μναμοσύνα σέθεν
ἔσσετ' οὐδέποτ' ‹εἰς› ὔστερον· οὐ γὰρ πεδέχηις βρόδων
τὼν ἐκ Πιερίας· ἀλλ' ἀφάνης κἀν Ἀίδα δόμωιφοιτάσηις πεδ' ἀμαύρων νεκύων ἐκπεποταμένα. Fr. 55
Il topos della poesia eternatrice nella storia
Quare habe tibi quidquid hoc libelli
qualecumque; quod, ‹o› patrona virgo,
plus uno maneat perenne saeclo. I, vv.8-10
Il topos della poesia eternatrice nella storia
Siedon custodi de’ sepolcri, e quando
il tempo con sue fredde ale vi spazza
fin le rovine, le Pimplèe fan lieti di lor canto i deserti, e l’armonia
vince di mille secoli il silenzio. Dei Sepolcri, vv.230-234
Il topos della poesia eternatrice nella storia
Mostrati a me popolo mio, rivelati, distendi le mani via dalle fosse comuni profonde e lunghe miglia e stivate stracolme, strato su strato, intrise di calce e bruciate, venite su, salite dal più basso e profondo degli strati. […] Nonni, nonne, padri, madri con i bambini in grembo, ossa yiddish venite dalla polvere, dai pezzi di sapone. Apparitemi, mostratevi a me tutti, venite tutti, voglio vedervi tutti, voglio guardarvi, voglio sul popolo mio messo a morte posare lo sguardo zitto, ammutolito. Allora canterò, sì, ecco l’arpa, io suono
I, vv.65-70, 83-90
Il topos della poesia eternatrice nella storia
Ode III, 30
Libro XV, vv.871-879
Exegi monumentum aere perennius regalique situ pyramidum altius, quod non imber edax, non Aquilo impotens possit diruere aut innumerabilis annorum series et fuga temporum. Non omnis moriar multaque pars mei vitabit Libitinam: usque ego postera crescam laude recens, dum Capitolium scandet cum tacita virgine Pontifex. Dicar qua violens obstrepit Aufidus et qua pauper aquae Daunus agrestium regnavit populorum, ex humili potens, princeps Aeolium carmen ad Italos deduxisse modos. Sume superbiam quaesitam meritis et mihi Delphica lauro cinge volens, Melpomene, comam.
Iamque opus exegi, quod nec Iovis ira nec ignes
nec poterit ferrum nec edax abolere vetustas.
cum volet, illa dies, quae nil nisi corporis huius
ius habet, incerti spatium mihi finiat aevi:
parte tamen meliore mei super alta perennis
astra ferar, nomenque erit indelebile nostrum,
quaque patet domitis Romana potentia terris,
ore legar populi, perque omnia saecula fama,
siquid habent veri vatum praesagia, vivam.
Grazie per la vostra attenzione!
Libro XV Metamorfosi
Enrico Marengoni
Created on May 29, 2023
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Audio tutorial
View
Pechakucha Presentation
View
Desktop Workspace
View
Decades Presentation
View
Psychology Presentation
View
Medical Dna Presentation
View
Geometric Project Presentation
Explore all templates
Transcript
LIBRO XV METAMORFOSI
Giulia Aiolfi, Virginia Baio, Pietro Mastrapasqua, Silvia Sirna
DAL CAOS AD AUGUSTO
Libro XIV e XV:
APOTEOSI
ἀποϑεόω,v., deificare, elevare un mortale allo stato divino. Inizio tradizione: 44 a.C, divinizzazione di Giulio Cesare Primo eroe romano divinizzato: Romolo Quirino Simbolo e cerimonia: Aquila e pira funeraria
Apoteosi di Ercole
Apoteosi degli eroi della rivoluzione francese
Apoteosi omero
Immortalità del poeta
Apoteosi di George Washinton
Apoteosi di Napoleone
Apoteosi dei De Medici
L'Apoteosi di Romolo
OVIDIO
His immortalibus editis operibus cum ad exercitum recensendum contionem in campo ad Caprae paludem haberet, subito coorta tempestas cum magno fragore tonitribusque tam denso regem operuit nimbo ut conspectum eius contioni abstulerit; nec deinde in terris Romulus fuit.
LIVIO
His immortalibus editis operibus cum ad exercitum recensendum contionem in campo ad Caprae paludem haberet, subito coorta tempestas cum magno fragore tonitribusque tam denso regem operuit nimbo ut conspectum eius contioni abstulerit; nec deinde in terris Romulus fuit.
LIVIO
quae sibi promissae sensit rata signa rapinaeinnixusque hastae pressos temone cruento inpavidus conscendit equos Gradivus et ictuverberis increpuit pronusque per aëra lapsusconstitit in summo nemorosi colle Palati;reddentemque suo non regia iura Quiritiabstulit Iliaden; corpus mortale per auras825dilapsum est tenues, ut lata plumbea fundamissa solet medio glans intabescere caelo;pulchra subit facies et pulvinaribus altisdignior et qualis trabeati forma Quirini.
LIVIO
Tandem pavore postquam ex tam turbido die serena et tranquilla lux rediit, ubi vacuam sedem regiam vidit, etsi satis credebat patribus qui proximi steterant sublimem raptum procella, tamen velut orbitatis metu icta maestum aliquamdiu silentium obtinuit. (...) Namque Iulius, sollicita civitate desiderio regis et infensa, gravis, ut traditur quamvis magnae rei auctor in contionem prodit- "Quirites, parens urbis huius, prima hodierna luce caelo repente delapsus se mihi obvium dedit. Cum perfusus horrore venerabuousque adstitissem petens precibus ut contra intuerinfas esset, "Abi, nuntia", inquit, "Romanis, caelestes ita velle". Ut mea Roma caputorbis terrarum sit; proinde rem militarem colant sciantque et ita posteris tradant nullas opes humanas armis romanis resistere posse. "Haec",inquit,"locutus sublimis habit"
L'IPOTESI DI PLUTARCO
Ῥωμύλου δ' ἄφνω μεταλλάξαντος οὔτε μέρος ὤφθη σώματος οὔτε λείψανον ἐσθῆτος. ἀλλ' οἱ μὲν εἴκαζον ἐν τῷ ἱερῷ τοῦ Ἡφαίστου τοὺς βουλευτὰς ἐπαναστάντας αὐτῷ καὶ διαφθείραντας, νείμαντας τὸ σῶμα καὶ μέρος ἕκαστον ἐνθέμενον εἰς τὸν κόλπον ἐξενεγκεῖν· ἕτεροι δ' οἴονται μήτ' ἐν τῷ ἱερῷ τοῦ Ἡφαίστου μήτε μόνων τῶν βουλευτῶν παρόντων γενέσθαι τὸν ἀφανισμόν, ἀλλὰ τυχεῖν μὲν ἔξω περὶ τὸ καλούμενον αἰγὸς [ἢ ζορκὸς] ἕλος ἐκκλησίαν ἄγοντα τὸν Ῥωμύλον, ἄφνω δὲ θαυμαστὰ καὶ κρείττονα λόγου περὶ τὸν ἀέρα πάθη γενέσθαι καὶ [7] μεταβολὰς ἀπίστους· τοῦ μὲν γὰρ ἡλίου τὸ φῶς ἐκλιπεῖν, νύκτα δὲ κατασχεῖν οὐ πρᾳεῖαν οὐδ' ἥσυχον, ἀλλὰ βροντάς τε δεινὰς καὶ πνοὰς ἀνέμων ζάλην ἐλαυνόντων πανταχόθεν ἔχουσαν· ἐν δὲ τούτῳ τὸν μὲν πολὺν ὄχλον σκεδασθέντα φυγεῖν, τοὺς δὲ δυνατοὺς συστραφῆναι [8] μετ' ἀλλήλων· ἐπεὶ δ' ἔληξεν ἡ ταραχὴ καὶ τὸ φῶς ἐξέλαμψε, καὶ τῶν πολλῶν εἰς ταὐτὸ πάλιν συνερχομένων ζήτησις ἦν τοῦ βασιλέως καὶ πόθος, οὐκ ἐᾶν τοὺς δυνατοὺς ἐξετάζειν οὐδὲ πολυπραγμονεῖν, ἀλλὰ τιμᾶν παρακελεύεσθαι πᾶσι καὶ σέβεσθαι Ῥωμύλον, ὡς ἀνηρπασμένον εἰς θεοὺς καὶ θεὸν εὐμενῆ γενησόμενον αὐτοῖς
L'apoteosi di Cesare
Cesare è Dio nella propria città
«Caesar in Urbe sua deus est; quem Marte togaque praecipuum non bella magis finita triumphis resque domi gestae properataque gloria rerum in sidus vertere novum stellamque comantem, quam sua progenies» vv.745-50, libro XV
Tu e suo figlio farete che salga al cielo come dio
«quodcumque habitabile tellussustinet, huius erit; pontus quoque serviet illi. pace data terris, animum ad civilia vertet iura suum legesque feret iustissimus auctor exemploque suo mores reget inque futuri 835temporis aetatem venturorumque nepotum prospiciens, prolem sancta de coniuge natam ferre simul nomenque suum curasque iubebit;»
Glorificazione di Augusto
857 denique, ut exemplis ipsos aequantibus utar, 858 sic et Saturnus minor est Iove: Iuppiter arces 859 temperat aetherias et mundi regna triformis, 860 terra sub Augusto est; pater est et rector uterque. 861 di, precor, Aeneae comites, quibus ensis et ignis 862 cesserunt, dique Indigetes genitorque Quirine 863 urbis et invicti genitor Gradive Quirini 864 Vestaque Caesareos inter sacrata penates, 865 et cum Caesarea tu, Phoebe domestice, Vesta, 866 quique tenes altus Tarpeias Iuppiter arces, 867 quosque alios vati fas appellare piumque est: 868 tarda sit illa dies et nostro serior aevo, 869 qua caput Augustum, quem temperat, orbe relicto 870 accedat caelo faveatque precantibus absens!
Vix ea fatus erat, medi cum sede senatus 844 constitit alma Venus nulli cernenda suique 845 Caesaris eripuit membris nec in aera solvi 846 passa recentem animam caelestibus intulit astris 847 dumque tulit, lumen capere atque ignescere sensit 848 emisitque sinu: luna volat altius illa 849 flammiferumque trahens spatioso limite crinem 850 stella micat natique videns bene facta fatetur 851 esse suis maiora et vinci gaudet ab illo. 852 hic sua praeferri quamquam vetat acta paternis, 853 libera fama tamen nullisque obnoxia iussis 854 invitum praefert unaque in parte repugnat: 855 sic magnus cedit titulis Agamemnonis Atreus, 856 Aegea sic Theseus, sic Pelea vicit Achilles;
Perché le Metamorfosi, al pari dell'Eneide, avrebbero dovuto immortalare il compimento della storia: la realizzazione della nuova età dell'oro e glorificazione del suo artefice, l'imperatore Caio Giulio Cesare Ottaviano Augusto. Una storia che non è solo umana. Ha inizio dal caos primordiale, dove tutto è solo un miscuglio di frammenti di cose discordanti (discordia semina rerum), e termina con l'ordine universale imposto dal nuovo principe. Ma un poema celebrativo non è nelle corde del poeta. Liquida la glorificazione di Augusto in pochi formali versi finali, dopo aver dedicato molto più spazio a Cesare. Riservando per sé la scena finale
Super alta perenis astra ferar
L'immortalità della poesia e del poeta
VV. 871-879
Iamque opus exegi, quod nec Iovis ira nec ignes nec poterit ferrum nec edax abolere vetustas. Cum volet, illa dies, quae nil nisi corporis huius ius habet, incerti spatium mihi finiat aevi: parte tamen meliore mei super alta perennis astra ferar, nomenque erit indelebile nostrum, quaque patet domitis Romana potentia terris, ore legar populi, perque omnia saecula fama, siquid habent veri vatum praesagia, vivam.
Il topos della poesia eternatrice nella storia
ἀλλ' ἄγε νῦν εἴσελθε καὶ ἕζεο τῷδ' ἐπὶ δίφρῳ δᾶερ, ἐπεί σε μάλιστα πόνος φρένας ἀμφιβέβηκεν εἵνεκ' ἐμεῖο κυνὸς καὶ Ἀλεξάνδρου ἕνεκ' ἄτης, οἷσιν ἐπὶ Ζεὺς θῆκε κακὸν μόρον, ὡς καὶ ὀπίσσω ἀνθρώποισι πελώμεθ' ἀοίδιμοι ἐσσομένοισι.
Il. VI, vv.354-358
Il topos della poesia eternatrice nella storia
τοῖς μὲν πέδα κάλλεος αἰὲν καὶ σύ, Πολύκρατες, κλέος ἄφθιτον ἑξεῖς ὡς κατ' ἀοιδὰν καὶ ἐμὸν κλέος. S151 P-Dav. vv.46-48
κατθάνοισα δὲ κείσηι οὐδ' ἔ‹τι› τις μναμοσύνα σέθεν ἔσσετ' οὐδέποτ' ‹εἰς› ὔστερον· οὐ γὰρ πεδέχηις βρόδων τὼν ἐκ Πιερίας· ἀλλ' ἀφάνης κἀν Ἀίδα δόμωιφοιτάσηις πεδ' ἀμαύρων νεκύων ἐκπεποταμένα. Fr. 55
Il topos della poesia eternatrice nella storia
Quare habe tibi quidquid hoc libelli qualecumque; quod, ‹o› patrona virgo, plus uno maneat perenne saeclo. I, vv.8-10
Il topos della poesia eternatrice nella storia
Siedon custodi de’ sepolcri, e quando il tempo con sue fredde ale vi spazza fin le rovine, le Pimplèe fan lieti di lor canto i deserti, e l’armonia vince di mille secoli il silenzio. Dei Sepolcri, vv.230-234
Il topos della poesia eternatrice nella storia
Mostrati a me popolo mio, rivelati, distendi le mani via dalle fosse comuni profonde e lunghe miglia e stivate stracolme, strato su strato, intrise di calce e bruciate, venite su, salite dal più basso e profondo degli strati. […] Nonni, nonne, padri, madri con i bambini in grembo, ossa yiddish venite dalla polvere, dai pezzi di sapone. Apparitemi, mostratevi a me tutti, venite tutti, voglio vedervi tutti, voglio guardarvi, voglio sul popolo mio messo a morte posare lo sguardo zitto, ammutolito. Allora canterò, sì, ecco l’arpa, io suono
I, vv.65-70, 83-90
Il topos della poesia eternatrice nella storia
Ode III, 30
Libro XV, vv.871-879
Exegi monumentum aere perennius regalique situ pyramidum altius, quod non imber edax, non Aquilo impotens possit diruere aut innumerabilis annorum series et fuga temporum. Non omnis moriar multaque pars mei vitabit Libitinam: usque ego postera crescam laude recens, dum Capitolium scandet cum tacita virgine Pontifex. Dicar qua violens obstrepit Aufidus et qua pauper aquae Daunus agrestium regnavit populorum, ex humili potens, princeps Aeolium carmen ad Italos deduxisse modos. Sume superbiam quaesitam meritis et mihi Delphica lauro cinge volens, Melpomene, comam.
Iamque opus exegi, quod nec Iovis ira nec ignes nec poterit ferrum nec edax abolere vetustas. cum volet, illa dies, quae nil nisi corporis huius ius habet, incerti spatium mihi finiat aevi: parte tamen meliore mei super alta perennis astra ferar, nomenque erit indelebile nostrum, quaque patet domitis Romana potentia terris, ore legar populi, perque omnia saecula fama, siquid habent veri vatum praesagia, vivam.
Grazie per la vostra attenzione!