ERRENAZIMENDUA

ERRENAZIMENTUA

Nahiane domínguez

HAUEK DIRA HUMANISTEN EZAUGARRIAK

1. Herri hizkuntzen erabilera sustatzen zuten Latinarekin batera.
2. Benetazko adituak bihurtu ziren arlo askotan, jakin min handia izan zuten.
3. Metodo zientifikoaren oinarriak jarri zituzten. Arrazoia eta esperimentazioa erabiltzen zituzten fenomenoen kausa ezagutzeko.
4. Teozendrismoa aldatu zuten antropozentrismoagatik.
5. Turkiarrek Konstantinopla konkistatu zutenean, hor bizi ziren Greziar askok Europara emigratu zuten eta haiekin eraman zituzten Antzinaroko testuak eta Antzinaroko ezagutzak gerturaztea erraztu zen.

HUMANISMOA

Filosofia eta kultur-korrontea da. Italian sortu zen XIV. mendean, baina ere gorena unea XVI mendetan heman zen.

ERRENAZIMENTUA

Humanismoaren garaian sortutako arte-korronte berri bat zen. Bi garaitan banatzen da, Quattrocentoa eta Cinquecentoa.

ARTISTAREN ETA MESENASEN IRUDIA ERRENAZIMENTUAN

ARTISTARI BURUZKO IKUSPEGIA

MEZENASAK

Burgesak eta nobleak mirensten zuten artean eta kulturan. Artisten lanak finantziatzen zituzten, hori haien boterea erakusgarria zen. Adibidez Florentzian Medina familia.

Erdi Aroan, artisautzat hartzen ziren artistak eskuz egindako lana bakkarik egiten zutelako uste zuten.

QUATTROCENTOA

ESKULTURA:

• Biluzik atera anatomiari garrantzia ematen zutelako.
• Hartzen zen gizakia ardatz gisa.
• Edertazun ideala bilatzen zuten.
• Eskultura proportzionatuak eta hormoniotsuak egiten zituzten.
• Hauek dira eskultore garrantzitzueanak: Donatello (David) eta Ghiberti (florentziako bataialegiaren ateak).

ARKITEKTURA:

• Eraikin erlijiosoak (Katedralak eta Elizak) eta zibilak (jausegiak et villak) ziren.

• Simetria, harmonia eta proportzioak garrantzitzuak ziren.

• Eraikinetan gizakiaren neurriak hartzen zituzten.

• Elementu klasikoak berreskuratu zituzten, frontoiak, orden klasikoak eta erdi puntuko arkuak.

• Arkitekto garrantzitzuenak Alberti (Mantuako San Andrés eliza) eta Brunelleschi (Florentziako kopula) ziren.

PINTURA:

• Erretratuak, paisaiak, erlijiosoak eta mitologikoak ziren.

• Harmonia eta proportzioak garrantza zuten.

• Perspektiba linealari esker, distantzia irudikatzen zen.

• Bolumenak irudikatzen ziren, zona batzuk iluntzen ziren eta beste batzuk argitzen ziren.

• Perspektiba berriak zeuden, Eskortzoa, irudiak garakiko modu perpendikularrean irudikatzea.

• Hauek ziren garrantzitzuenak, Mantegna (kristo hilda) eta Boticelli (Venusen jaiotza).

CINQUECENTOA

ESKULTURA:

• Handitazuna eta monumentaltasuna bilatu zuten.
• Eskultore garrantzitsuena Michelangelo Buonarroti (Vatikanoko pietatea, David eta Moises) zen.

ARKITEKTURA:

• Harmonia,ordena eta proportzioa bilatzen zuten.

• Hauek dira arquitektu garrantzitzuenak, Bramantek diseinatutako San Pietro in Montorio tenplua eta Donato Bramante y Michelangelo Vatikanoko San Pedro basilika.

PINTURA:

• Argi-ilunaren erabilera erabiltzen zuten. Ingurua ez da lerroekin definitzen, eta argi-itzalen joko batekin egiten da.

• Sakontazuna irudipenari ematen zuten.

• Eredu errealak erabiltzen zituzten.

• Lau artista nabarmendu ziren, Leonardo Da Vinci (adibidez azken afaria), Michelangelo, Raffaello (adibidez Atenasko Eskola) eta Tiziano (adibidez Urbinoko Venusa).