INSPE 2025 - M1 - Matematikoù e K2

Matematikoù e kelc'hiad 2

Pinvidigezh an divyezhegezh

Maëlle LE FLOC'H - M1 INSPE St-Brieg - Kentel M1

Framm ar gentel

1. Testennoù ofisiel
2. Ostilhoù kelenn
3. Plas ar yezh en deskamantoù matematik
4. Diaesterioù lies
5. Penaos sikour ar skolidi

Testennoù ofisiel

Peseurt deskamantoù e kelc'hiad 2 ?

Testennoù ofisiel

unan daou tri pevar

Kontañ-niverenniñ

Kontañ-niveriñ

unan daou tri pevar

Ostilhoù kelenn

Un hentenn glok evit frammañ ar c'helenn

An hentenn glok, evit ar c'helc'hiadoù 1, 2 ha 3, da gavout war lec'hienn TES :

Plas ar yezh en deskamantoù matematik

Peseurt yezh ?

• Ur c'heriaoueg evit en em gompren

ispisiaplizet

• Ur yezh hiniennel evit frammañ e soñj

reiñ da c'houzout ar prosedurennoù

• Ur yezh evit kehentiñ gant ar re all

deskrivañ, arguzenniñ, displegañ, prouiñ

• Lakaat war wel, tamm ha tamm, plas ar skrid

Perak eo ken a-bouezh ar yezh

evit perc'henniñ an niveroù ?

G. Vergnaud écrit à propos du registre de la langue naturelle: « Le langage naturel remplit […] une fonction essentielle, puisqu'il n'est pas seulement un système symbolique parmi d'autres, mais le métalangage de tous les autres systèmes de symbolisation ». Travailler explicitement les spécificités de la langue en contexte mathématique, en faire un objet d’apprentissage intégré, bien ciblé, développé au fur et à mesure des besoins pointés par l’enseignant, pourrait constituer un aspect fondamental et constitutif de l’enseignement des mathématiques et améliorer les performances des élèves.

Extrait d’un article du café pédagogique du 11 février 2021 (à propos des résultats TIMSS) Serge Petit, Professeur honoraire de l’IUFM d’Alsace.

Implij ar yezh en abadennoù

Ur c'hinnig degouezhioù boaz

Evit deskrivañ ar pezh a vez merzhet

Evit envel ar prosedurennoù

Evit displegañ al labour

Evit arguzenniñ

Evit ijinañ an disoc'h

Evit gwiriekaat gant sikour an dafar

Evit kas da soñj eus ul labour bet graet dija

Evit ober ar bilañs e fin an abadenn

Diaesterioù lies

Diaesterioù lies

Heuliad an niveroù betek 100

• Listennañ an diaesterioù a c'hellfe dont eus ar brezhoneg

• Listennañ an diaesterioù a c'hellfe dont eus ar galleg

Diaesterioù lies

Anvioù an niveroù e brezhoneg

Diazezet war bakadoù 20

Niveroù ispisial : 18 ha 50

Niveroù torr-penn, tost kenañ an eil re ouzh ar re all

da skouer : 22 ha 40 pe c'hoazh 23 ha 60, ...

Lavar an unanenn araok an degad (war ziaesaat gant an niveroù bras)

Diaesterioù lies

Anvioù an niveroù e galleg

Diazezet war bakadoù 20

Niveroù ispisial : 11 betek 16

Niveroù torr-penn : 70 betek 99

Diaesterioù lies

Ar yezhoù hag ar matematikoù

E brezhoneg, evel e galleg ne vez ket klevet al liester en anvioù, pe ral a wech, war-lerc'h ar gerioù pedvediñ :

deux oiseaux / cinq vaches

daou labous / pemp buoc'h

E yezhoù all 'zo e vez klevet al liester en anvioù en un doare reoliek, da skouer e saozneg :

two birds / five cows

Penaos sikour ar skolidi ?

Penaos sikour ar skolidi ?

Anvioù an niveroù : tennañ gounid eus an div yezh

Kontañ istor "Le petit roi de Nombrie" da skouer

Niveroù ispisial e galleg : 11 betek 16

Kemer harp war o anvioù e brezhoneg

11 unnek 1 + 10

12 daouzek 2 + 10

13 trizek 3 + 10

14 pevarzek 4 + 10

15 pemzek 5 + 10

16 c'hwezhek 6 + 10

Penaos sikour ar skolidi ?

Anvioù an niveroù : tennañ gounid eus an div yezh

18, un niver ispisial e brezhoneg

Kompren talvoudegezh "triwec'h"

Keñveriañ gant "dix-huit"

3 fakad 6

10 et encore 8

rimadell Triwech

18 = 3 x 6

18 = 10 + 8

Penaos sikour ar skolidi ?

Anvioù an niveroù torr-penn : kemer harp war an dafar

Diwar skritelloù da bellgargañ war lec'hienn TES :

Penaos sikour ar skolidi ?

Anvioù an niveroù torr-penn : kemer harp war an dafar

Labourat war ar ster roet d'ar gerioù ha ha war en niveroù e brezhoneg.

Gant unanennoù ha degadoù da zornata.

Lakaat war-wel al liamm etre ar gerioù implijet hag ar ster matematik, an doare da zigompoziñ an niver.

Gant kartoñsoù niveriñ.

Penaos sikour ar skolidi ?

Anvioù an niveroù torr-penn : kemer harp war an dafar

Kinnig prosedurennoù "da c'hortoz" evit aesaat ar c'hompren. Lakaat ar skolidi da esplikañ anezho alies.

bakad

40

daou - ugent

2x20

Penaos sikour ar skolidi ?

Anvioù an niveroù torr-penn : pleustriñ alies

Kinnig adabennoù ispisial ha reoliek diwar an niveroù torr-penn ha goulenn gant ar skolidi envel ar prosedurennoù implijet, arguzenniñ ha justifiañ.

Envel un niver diwar un niver skrivet gant sifroù

Adkavout digompozadur un niver o kemer harp war e anv

Envel un niver diwar ur c'hementad a unanennoù hag a zegadoù

Skrivañ un niver gant sifroù diwar un niver klevet

Penaos sikour ar skolidi ?

Kemer harp war an dafar : skouerioù

karnedig an niveroù

kantadoù, degadoù, unanennoù

rizenn an niveroù

kartoñsoù an niveroù

Penaos sikour ar skolidi ?

Diskoulmañ problemoù : plas ar yezh hag an dafar

hep an dafar

gant an dafar

Ijinañ an disoc'h

kinnig ar problem

yezh

yezh

gant an dafar

hep an dafar

lakaat war-wel ur brosedurenn

gwiriekaat an disoc'h

yezh

yezh

Penaos sikour ar skolidi ?

Rimadelloù & digompoziñ an niveroù

5 + 4 = 9 6 + 4 = 10

3 x 5 = 15 15 + 2 = 17 17 + 3 = 20

Diwar TES - 1, 2, 3 rimadelloù a ri !

Evit pleustriñ war an niveroù

Pleustriñ war lec'hienn TES

Dafar ha c'hoarioù enlinenn da gavout war lec'hienn TES :

Berr-ha-berr

An niveroù betek 100 en ur c'hlasad divyezhek

Sachañ evezh ar skolidi war an niveroù torr-penn

Displegañ ster matematik anvioù an niveroù

Pleustriñ alies war an niveroù torr-penn

Deskiñ rimadelloù evit dec'hel soñj

Plas ar yezh en un abadenn

Lakaat ar skolidi da gomz e-pad an abadennoù

Komz war ar prim gant ar skolaer.ez

Komzoù berr etre skolidi

Kompren hag adlavarout an urzhioù-labour

Displegañ un dra bennak, lavaret e soñj

Lavaret evit kas da soñj pe ober ar bilañs

An degouezhioù-komz, ar barregezhioù hag ar palioù yezh a rank bezañ raksoñjet ha renablet er fichenn prientiñ

Plas ar yezh en un abadenn

Prientiñ un abadenn : an naotur hag ar yezh

"Lenn ha skrivañ an niveroù betek 999" Rann-deskiñ 31

• Listennañ ar barregezhioù hag ar palioù yezh e brezhoneg

• Renabliñ an diaesterioù liammet gant ar yezh evit kompren an naotur matematik
• Azasaat an dibun ma vez ezhomm

Berr-ha-berr : boazioù kelenn da dapout

Lakaat ar skolidi da gomz e-pad an abadennoù

Lezel amzer d'ar skolidi evit soñjal araok komz

Arabat bezañ re strizh gant ar skolidi pa vezont o klask displegañ o soñj pe ar pezh o deus graet

Sikour ar skolidi da implijout ur yezh reizh (gerioù resis ha sintaks) da vare bilañsoù pe pa vez degaset soñj eus ar pezh a zo bet desket araok

Pouezañ war ar formulennoù-yezh

Reizhañ fazioù 'zo war ar prim

Goulennoù ?

Mersi deoc'h