Jak łączą się wyrazy w zdaniu?

Porozmawiajmy o...

JĘZYKU

Temat: Jak łączą się wyrazy w zdaniu? - czyli o związkach wyrazowych.

Monika Szkliniarz

Wyrazy w zdaniu mogą się łączyć w różny sposób. Grupę wyrazów w zdaniu nazywamy związkiem. W związku wyrazowym jeden wyraz jest nadrzędny (określany), a drugi podrzędny (określający).

(jaka?)

aktorka znana

wyraz nadrzędny (określany)

wyraz podrzędny (określający)

PODMIOT I ORZECZENIE TWORZĄ W ZDANIU ZWIĄZEK GŁÓWNY. POZOSTAŁE ZWIĄZKI SĄ ZWIĄZKAMI POBOCZNYMI.

WYRAZY W ZDANIU TWORZĄ TRZY RODZAJE ZWIĄZKÓW:

ZWIĄZEK PRZYNALEŻNOŚCI

ZWIĄZEK ZGODY

ZWIĄZEK RZĄDU

ZWIĄZEK ZGODY

Związek zgody to związek wyrazów zgodnych ze sobą pod względem formy gramatycznej (zgodność pod względem przypadka, liczby i rodzaju). W związku zgody występuje najczęściej: - czasownik i rzeczownik tworzące związek główny, - rzeczownik z przymiotnikiem.

WYRAZ NADRZĘDNY ODMIENIA SIĘ TAK SAMO JAK WYRAZ PODRZĘDNY!

ZWIĄZEK RZĄDU

WYRAZ NADRZĘDNY RZĄDZI PRZYPADKIEM WYRAZU PODRZĘDNEGO!

Związek rządu związek, w którym człon nadrzędny wymaga od wyrazu podrzędnego określonej formy przypadka. W związku rządu występuje najczęściej: - czasownik z rzeczownikiem lub wyrażeniem przyimkowym, - rzeczownik z rzeczownikiem.

WYRAZ PODRZĘDNY NIE ODMIENIA SIĘ.

ZWIĄZEK PRZYNALEŻNOŚCI

Związek przynależności to związek, w którym człon podrzędny łączy się z nadrzędnym tylko pod względem znaczenia. W związku przynależności występuje najczęściej: - czasownik z przysłówkiem, - czasownik z wyrażeniem przyimkowym (w funkcji okolicznika).

WYRAZ NADRZĘDNY NIE RZĄDZI FORMĄ WYRAZU PODRZĘDNEGO.

WYRAZ PODRZĘDNY NIE ODMIENIA SIĘ.

DziĘKUję za udział w lekcji.