INFOGRAFIA

Fecha 28/03/2023

SEGURTASUN INFORMATIKOA

Gaizka perez

INFOGRAFIA

MALWARE

GROOMING

SEXTING

Sexting bidez, autoekoiztutako argazkiak edo sexu-kutsuak dituzten bideoak bidaltzen dira telefono mugikor baten bidez edo kamera duen beste gailu baten bidez.

Batzuetan, helduak adingabetzat agertzen dira Interneten edo konfiantzazko harremana dakarten haur eta nerabeekin harremana ezartzen saiatzen dira, gerora kontrol emozionalera igaroz eta, azkenik, sexu helburuetarako xantaia egitera.

Edozein sistema informatikori nahita ekintza kaltegarriak egiten dizkion software motaki.

PHISHING-A

FAKE NEWS

ZIBERBULLING

Fake News euskaraz"Berri faltsuak" esan nahi du. Bere izenak adierazten duen bezala, egia ez den edo testuingurutik ateratako albistea da.

Ziberbullinga, errealitate bat bihurtzen ari da. Gazteen artean gertatzen ari da eta modu digitalean bidez, biktimari mina egiten zaio.

Posta elektronikoa, sare sozialak edo mezularitza aplikazioak erabili ohi dira argazkia. Eta identitatea iruzurratzen dute.

WEBGUNEAK

OSi: https://www.osi.es/sites/default/files/docs/guia-ciberataques/osi-guia-ciberataques.pdf

GOMENDIOAK

IS4K: https://www.is4k.es/?origen=menu_osi

IKASI WEBGUNE FALTSU BAT IDENTIFIKATZEN

ENPRESAK IKERTU

EZ ORDAINDU ALDEZ AURRETIK

INPOSATZAILEAK ANTZEMAN

ikertu al zaituzte zorra duzun edo hipotekarik duzun jakiteko.H orrela, zuk aldez aurretik ordaintzearen truke mailegu bat eskain diezazula esango dizu eta horrela bere zerbitzuaz baliatu.

Bilatu haien izena bilatzaile batean eta saiatu "Kexa" edo "Iruzur" bezalako hitzak gehitzen. Batzuetan Google-k dagoeneko informazioa eskaintzen du bere emaitzetan, eta horrek beste erabiltzaile batzuk iruzurren biktima izan direla adierazten du.

Oro har, gordailua egiteko eskatzen dizute une jakin batzuetan eta premiaz, edo baita zure informazio pertsonala eskatzen online kanpaina batean parte hartzeko. Ez egin.

Gunearen URLa https://-rekin hasten den aztertzea gomendatzen dizugu eta produktu bakoitzaren prezioak susmagarriki merkeak diren bere kalitateari dagokionez.

EZAGUTU DENDA BIRTULUALA EROSI AURRETIK

KONTUZ IBILI DOAKO PROBEKIN

SAIHESTU KATE-MEZUAK

ORDAINKETA AUKERAK AZTERTU

Zenbait enpresa daude produktu baten doako probak eskaintzen dituztenak. Baina erostea onartzen duzunean, produktua erosteko harpidetza egiten duzu eta hilero ordaintzen duzu zure baimenik gabe. Kasu honetan, bertan behera uzteko politikak arretaz irakurtzea gomendatzen dizugu

Denda birtual serio batek bere izena, logotipoa, helbide fiskala, telefono zenbakia, kokapena eta posta elektronikoa argitaratzen ditu. Era berean, bere orrietako batean segurtasun-zigilu elektronikoa agertu beharko da Hau ez badauka,, ihes egin.

MoneyGram bezalako ordainketa-aukera batzuek babes-maila oso baxua dute, eta ia ezinezkoa da dirua itzultzea erosketa amaitu ondoren. Ordainketa-metodo bakar batekin ordaintzea eskatzen bazaizu, seguruenik interneteko iruzurra izango da.

Kate-mezuak informazio-iturri zoragarriak dira iruzurgileentzat, phishing helburuetarako helbide elektronikoak biltzen baitituzte.