TÂM LÍ HỌC - QUY LUẬT BẮT CHƯỚC

quy luật bắt chước

trình bày bởi: Vẹt con hiểu biết

mục lục

Khái quát nội dung cơ bản

Ví dụ minh họa

Nguyên nhân hình thành

Hướng ứng dụng trong đời sống

Khái quát nội dung cơ bản của quy luật

01

Giới thiệu khái quát Gabriel Tarde

• Sinh ra tại Sarlat, Dordogne của Pháp
• Là nhà xã hội học, nhà tội phạm học và nhà tâm lý học xã hội; người đã quan niệm xã hội học dựa trên nền tảng nhỏ tâm lý tương tác giữa các cá nhân (nhiều như thể hóa học), các lực lượng cơ bản là sự bắt chước và sự đổi mới.
• Nhà phê bình nổi bật nhất đương thời về xã hội học của Durkheim.
• Tác giả của nhiều tác phẩm nổi tiếng, tuy nhiên, tác phẩm nổi tiếng nhất của ông trong tội phạm học là “Luật bắt chước”

Khái niệm bắt chước

"Bắt chước là sự mô phỏng, tái tạo, lặp lại các hành động, hành vi, tâm trạng, cách thức suy nghĩ, ứng xử của một người hay một nhóm người nào đó"

• Hành vi bắt chước của mỗi cá nhân trong đời sống bắt nguồn từ nỗi sợ khác biệt, sợ bị cô lập hay thói a dua, học đòi.
• Hành vi này không mang tính ổn định, cá nhân có thể dễ dàng học theo nhưng cũng nhanh chóng từ bỏ khi tìm ra được 1 đối tượng sao chép mới
• Bắt chước là một quá trình, trong đó được hiểu là một cá nhân cố gắng theo dõi chính xác mọi thứ khác của người khác, nhóm, người mẫu, trong khi anh ta sao chép độc lập các hành động mà anh ta nhận thấy từ người khác.
• Hiện tượng bắt chước là một hiện tượng xã hội học hoàn toàn hợp lý.
• Tuy nhiên, trong tâm lý học, bắt chước không chỉ hoàn toàn mang theo tiêu cực. Cơ chế bắt chước có thể có ý thức hoặc vô thức, hoàn toàn hoặc chỉ 1 phần, có sự sáng tạo hoặc chỉ sao chép. Bắt chước về mục đích sẽ khác hẳn với bắt chước cách làm để đạt được mục đích, là việc làm chỉ mang tính nhất thời, không ảnh hưởng lâu dài tới xu hướng tính cách

Lý thuyết quy luật bắt chước của Gabriel Tarde

Đây là quy luật được chỉ ra sớm nhất trong Tâm lý học xã hội. G.Tarde trong tác phẩm “Những quy luật của sự bắt chước” viết năm 1890 đã dùng quy luật này để giải thích hành vi của con người, đặc biệt là những hành vi giống nhau giữa các cá nhân trong quá trình tác động qua lại

• Bắt chước là sự cụ thể hoá của quy luật lặp lại của thế giới. Thế giới vận động và phát triển theo con đường lặp lại. Trong xã hội loài người, lặp lại chính là sự bắt chước.
• Bắt chước không đơn thuần là sự sao chép đơn giản một hành vi khác mà là sự tái tạo độc đáo
• Bắt chước như là sự mô phỏng, tái tạo, lặp lại những hành vi, cách suy nghĩ, các tâm trạng của các cá nhân khác trong đời sống xã h ội. Vì vậy, quy luật này có vai trò chính trong việc tạo ra sự đồng nhất giữa các cá nhân trong các nhóm xã hội
• Bắt chước có tính chất vô thức. Đó là sự sao chép máy móc các hành vi bề ngoài của những người khác
• Nói về hiệu ứng của bắt chước, nó là một biểu hiện hoàn toàn không ổn định, bởi vì mọi người có thể dễ dàng chấp nhận sở thích và từ bỏ chúng nhanh chóng. Hiện tượng này trong khía cạnh tâm lý và xã hội học là một ý thức theo sau hành vi của người khác, một sự giải trí của hành vi nhận thức.

Cơ chế bắt chước được Gabriel Tarde phân tích dưới 3 loại quy trình xã hội cơ bản:

Song, ông cũng làm rõ 1 số kiểu bắt chước:

• Logic hoặc phi logic
• Nhất thời hoặc lâu dài
• Hình thức hoặc bản chất
• Giữa các thế hệ hay giai cấp

• Đối lập
• Lặp lại
• Thích ứng

02

Ví dụ minh họa

Trong gia đình:

• Con cái cảm nhận và bắt chước giọng nói, chuyển động của người lớn từ đó hình thành lên tiếng mẹ đẻ và cách đi đứng đầu tiên.
• Trẻ em khi quan sát những hành vi bạo lực của người lớn như: xem phim bạo lực hoặc nhìn một số người lớn đánh liên tiếp vào người nộm. Kết quả là những em này sau khi xem thường xuyên cảnh bạo lực thì có tâm lý rất dễ nổi nóng, sự kiềm chế kém và bắt chước rất nhanh các hành vi bạo lực học từ người lớn.

Trong giáo dục:

• Khi học tiếng Anh, có một phương pháp gọi là “Shadowing”, khi mà người học sẽ nhại lại giọng của người bản xứ để nâng cao khả năng phát âm của mình
• Trong lúc học, mỗi khi gặp dạng đề mới thầy cô sẽ giảng và làm mẫu trước sau đó học sinh sẽ vận dụng cách làm vào các bài tập tương tự từ đó có thêm kiến thức để liên kết giải các dạng bài khác.

Trong xã hội

• Khi ra ngoài đường để tìm kiếm chỗ ăn, bạn thường phân vân không biết nên chọn ăn quán nào và sẽ có xu hướng chọn những quán đông người, bắt chước theo số đông.
• Cảm giác muốn bắt chước đã hình thành một số quy tắc ứng xử bất thành văn cho mỗi cá nhân ở nơi công cộng. Họ sẵn sàng xếp hàng ngay ngắn với những người đứng trước dù chưa từng gặp.
• Trên nền tảng tiktok, những KOLs là người có sức ảnh hưởng cực lớn tới công chúng. Khi những KOLs có những trend như nhảy, hát,... thì những followers của họ thường có xu hướng bắt chước những gì họ làm
• Hay hiện tượng giới trẻ đang dần chạy theo phong cách ăn mặc của các ngôi sao

Trong các mối quan hệ:

Khi bạn chơi cùng với 1 nhóm bạn đủ lâu, bạn sẽ có xu hướng sao chép, hoặc bắt chước họ ở trên nhiều phương diện như: lối sống, cách ăn mặc, cách ứng xử,...

Nguyên nhân hình thành quy luật bắt chước

03

• Con người bình thường có xu hướng suy nghĩ và hành động theo số đông nhằm phù hợp với đám đông, từ đó tạo nên sự an toàn thống nhất, chỉ một số ít cá thể đặc biệt có thể tách mình ra và có suy nghĩ độc lập.
• Tâm lý học gọi hiện tượng đi theo số đông về nhận thức và hành động dưới sức ép của dư luận là “hiệu ứng đám đông”.
• Đây là hiện tượng nảy sinh trong quá trình tiến hóa của loài người và xã hội. Đảm bảo an toàn cho một cá thể trong một xã hội.
• Nếu cá thể đó suy nghĩ và hành động ngược với số đông, cá thể đó dễ bị dư luận gây sức ép, kỳ thị và có thể phải ra khỏi tập thể.

Tâm lý đám đông

Tính mơ hồ của hoàn cảnh

Tín nhiệm tập thể

Khuất phục tập thể

Người ta thường cho rằng phán đoán của đa số bao giờ cũng đúng hơn của cá nhân.

Do sự thiếu thông tin, mập mờ trong nhận thức nên con người thường theo số đông nhằm tránh sự lúng túng và tạo sự thống nhất an toàn bên trong tập thể.

Đôi khi ý kiến, suy nghĩ, hành động của cá nhân vấp phải dư luận áp lực tập thể, khiến họ phải chịu khuất phục nếu không sẽ bị đào thải khỏi đám đông. Thậm chí nguy hiểm cho tính mạng của cá nhân đó.

Hướng ứng dụng trong đời sống

04

Nói một cách khái quát, quy luật bắt chước không chỉ được vận dụng để lí giải nhiều hiện tượng xã hội mà còn có thể ứng dụng mà còn có thể ứng dụng được vào trong các hoạt động xã hội gần gũi như giáo dục gia đình, giáo dục nhà trường, giáo dục xã hội, truyền thông...

Ứng dụng trong giáo dục gia đình

Ứng dụng trong giáo dục nhà trường

Ứng dụng trong giáo dục xã hội

Ứng dụng trong các loại hình truyền thông

Thanks!