Europa i Świat w XVIII wieku

XViii wiek

Europa i Świat

1. Przemiany gospodarcze

2. Oświecenie

3. Rosja - początki mocarstwa

4. Absolutyzm w Prusach i Austrii

5. Powstanie USA

6. Rewolucja francuska

Wiek pary i węgla W XVIII w. wzrosła liczba ludności Europy. Mimo iż większość nadal mieszkała na wsi, wzrosła także liczba mieszkańców miast. W rolnictwie trójpolówkę zastąpiono płodozmianem, zaczęto uprawiać nowe odmiany zbóż, jak również ziemniaki. Wzrost produkcji żywności przyczynił się do zmian w produkcji przemysłowej. Do użytku wprowadzono maszynę parową Jamesa Watta. Wzrosło także wydobycie węgla kamiennego, którego na większą skalę zaczęto używać w hutnictwie. Początkowo zmiany te nastąpiły w Wielkiej Brytanii.

1. PRZEMIANY GOSPODARCZE

Zadanie: z podręcznika zad. 1 i 2 ze str. 192 (tekst źródłowy: Louis de Jaucourt, francuski filozof, o przemyśle)

+Info

Nowe idee Nowopowstały prąd w nauce XVIII w. nazywany był oświeceniem. Jego zwolennicy uznawali, że postęp ludzkości jest nieograniczony dzięki możliwością rozumu i edukacji. Do najznakomitrzych myślicieli epoki należeli: Wolter, Jean-Jacques Rousseau i Monteskiusz. Popularnością cieszyły się koncepcje umowy społecznej, praw naturalnych człowieka i trójpodziału władzy. W wyniku reform państw zaczął funkcjonować absolutyzm oświecony. W sztuce i literaturze artyści zaczęli odwoływać się do osiągnięć ludzi antyku. Ten nurt nazywany jest klasycyzmem.

2. OŚWIECENIE

Zadanie: Przedstaw główne idee oświeceniowe i najważniejszych myślicieli epoki.

Piotr I Wielki Piotr I widział potrzebę w europeizacji Rosji. Sam odbył podróż po zachodnich państwach Europy. W Rosji przeprowadził szereg reform, m.in. zwiększył liczbę armii, zakładał szkoły, wprowadził podatek pogłówny dla chłopów i mieszczan, podzielił państwo na gubernie, a także wprowadził przymus wyboru ścieżki kariery, tzw. tabelę rang. Sprowadzał do kraju także nowinki naukowe i techniczne. Założył Akademię Nauk. Uważał, że bojarzy powinni nosić się po europejsku.

3. ROSJA - POCZĄTKI MOCARSTWA

Zadanie: z podręcznika zad. 1 i 2 ze str. 207 (tekst źródłowy: Relacja francuskiego dyplomaty Jeana-Louisa de Bonnaca...)

+Info

Prusy Fryderyk Wilhelm, zwany Wielkim Elektorem, zerwał zależność Prus Książęcych od Rzeczposoplitej. Jego syn, został koronowany na króla Prus w 1701 r. i panował jako Fryderyk I. Kolejnym władcą był Fryderyk Wilhelm I, zwany królem-kapralem, ponieważ rozbudował i zreformował armie pruską. Jego synem był Fryderyk II Wielki, nazywany filozofem na tronie. Prowadził on liczne działania na rzecz poprawy sytuacji sanitarnej miast oraz szkolnictwa i edukacji.

4. ABSOLUTYZM W PRUSACH I AUSTRII

Zadanie: Opisz charakter reform oświeceniowych wprowadzonych w Prusach i Austrii.

+Info

Ustrój Stanów Zjednoczonych Ameryki W 1787 r. uchwalono konstytucję, w której określono ustrój nowego państwa. Wszystkie 13 stanów miało mieć własne konstytucje i zgromadzenia ustawodawcze. Wspólne miały być natomiast finanse, obronnosc oraz polityka zagraniczna. Wprowadzono trójpodział władzy. Władzę wykonawczą powierzono prezydentowi, którego wybierano co 4 lata w wyborach pośrednich. Dwuizbowy Kongres stanowił władzę ustawodawczą, a nad przestrzeganiem konstytucji czuwał Sąd Najwyższy.

5. POWSTANIE STANÓW ZJEDNOCZONYCH

Zadanie: Opisz, czym się różnił ustrój Stanów Zjednoczonych Ameryki od XVIII-wiecznych państw europejskich.

Przyczyny rewolucji francuskiej Pod koniec XVIII w. Francja znalazła się w kryzysie finansowym i utraciło swoją międzynarodową pozycję. Sytuację pogarszały również słabe plony roku 1788 oraz część przedstawicieli stanu trzeciego, w skład którego wchodzili chłopi, mieszczanie, ale też burżuazja. Król i jego doradcy zdawali sobie sprawę, iż aby dokonac reformy finansów (opodatkować szlachtę i duchowieństwo) muszą uzyskać zgodę wszystkich trzech stanów. Obrady tzw. Stanów Generalnych rozpoczęły się w maju 1989 r.

6. REWOLUCJA FRANCUSKA

Zadanie: Opisz zmiany ustrojowe i społeczne, które były wynikiem rewolucji we Francji.

+Info