TEAM: Ní SàI ThànH
Bùi Vạn Quỳnh
Nguyễn Thái Học
Nguyễn Minh Triệu
Nguyễn Hoàng Phúc
Bùi Khắc Duy
Chương ii: chủ nghĩa duy vật biện chứng
II. PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT2. NỘI DUNG CÁC PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT b. CÁC CẶP PHẠM TRÙ CƠ BẢN
Vậy Phạm Trù Triết Học Là Gì?
-Phạm trù khái niệm phản ánh những thuộc tính, mối liên hệ cơ bản và chung nhất của các sự vật, hiện tượng thuộc các lĩnh vực khác nhau.
-Phạm trù triết học là những khái niệm chung nhất, phản ánh những mặt, những thuộc tính, những mối liên hệ cơ bản phổ biến nhất của toàn bộ thế giới hiện thực, bao gồm cả tự nhiên, xã hội và tư duy.
Triết học chúng ta đã biết tới đây là hệ thống kiến thức lý luận chung nhất của con người về sự vật và hiện tượng quanh thế giới. Để biết được vị trí và vai trò của con người đối với thế giới ấy.
vậy mọi người hãy cùng chúng tôi tìm hiểu Các cặp phạm trù cơ bản của Triết học gồm những nội dung nào ngay dưới đây nhé.
Cái riêng cái chung
Nguyên Nhân và Kết Quả
Tất Nhiên và Ngẫu Nhiên
Nội Dung và Hình Thức
Bản Chất và Hiện Tượng
Khả Năng và Hiện Thực
Nhóm 6
1. Cái Riêng - Cái Chung
+ Cái riêng là phạm trù triết học dùng để chỉ một sự vật, một hiện tượng nhất định. + Cái chung là phạm trù triết học dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính không những có ở một sự vật, một hiện tượng nào đó, mà còn lặp lại trong nhiều sự vật, hiện tượng (nhiều cái riêng) khác nữa.
Ví Dụ Cái Riêng - Cái Chung
Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường tiếp xúc với các sự vật, hiện tượng, quá trình khác nhau như: cái bàn, cái nhà, cái cây, v.v…Mỗi sự vật đó được gọi là 1 cái riêng, đồng thời chúng ta cũng thấy giữa chúng lại có những mặt giống nhau như những cái bàn làm bằng gỗ, đều có cùng màu sắc, hình dạng. Mặt giống nhau đó người ta gọi là cái chung của những cái bàn.
Cái Đơn Nhất
+ Cái đơn nhất là phạm trù triết học dùng để chỉ các mặt, các đặc điểm thây chỉ vốn có ở một sự vật, hiện tượng (một cái riêng) nào đó mà không lặp lại ở sự vật, hiện tượng nào khác.
Ví Dụ Cái Đơn Nhất
Đỉnh núi Everest cao nhất thế giới với độ cao 8.848 mét. Độ cao 8.848 mét của Everest là cái đơn nhất vì không có một đỉnh núi nào khác có độ cao này
Mối quan hệ biện chứng giữa cái riêng cái chung
cái riêng, cái chung, cái đơn giản nhất tồn tại khách quan
Cái chung không tồn tại độc lập, mà tồn tại trong mối quan hệ với cái riêng và không tách rời với cái đơn nhất
Ví dụ: Mỗi con người là một cái riêng, mỗi một con người có đặc điểm khác nhau như về dáng đi, tiếng nói, sở thích,... nhưng có khác nhau như thế nào thì con người cụ thể nào cũng có thuộc tính chung giống nhau và được lặp đi lặp lại ở mỗi con người. Đó là biết lao động, biết sản xuất ra của cải vật chất, có ý thức. Cái chung tồn tại trong từng con người cụ thể và thông qua con người cụ thể để bộc lộ mình ra.
Ví dụ: Con chim đang bay, con mèo đang bắt chuột, con hổ đang săn mồi, con hươu đang uống nước,... mỗi một cơ thể sống trong thế giới tự nhiên là cái riêng với đời sống phong phú song tất cả các con vật trên đều chịu sự tác động của các quy luật sinh học.
*Cái riêng chỉ tồn tại trong mối quan hệ với cái chung, không riêng tách rời cái chung
*Cái riêng là cái toàn bộ, phong phú hơn cái chung, cái chung bộ phận nhưng sâu sắc hơn cái riêng
V.I. Lênin viết: “Bất cứ cái riêng (nào cũng) là cái chung. Bất cứ cái chung nào cũng là (một bộ phận, một khía cạnh, hay một bản chất) của cái riêng. Bất cứ cái chung nào cũng chỉ bao quát một cách đại khái tất cả mọi vật riêng lẻ. Bất cứ cái riêng nào cũng không gia nhập đầy đủ vào cái chung”
Ví dụ: Từ một giống mới tạo trong phòng thí nghiệm (cái đơn nhất), sau quá trình triển khai ứng dụng trong thực tiễn nó đã trở thành cái phổ biến (cái chung); ngược lại, giống loại cũ, từ chỗ là cái phổ biến đã dần dần không được sử dụng đã từ cái chung trở thành cái đơn nhất trong thực tiễn phát triển kỹ thuật nông nghiệp.
*Trong những điều kiện nhất định cái đơn nhất cái chun chuyển hóa lẫn nhau theo hai chiều
Nhóm 6
2. Nguyên Nhân và Kết Quả
- Nguyên nhân và kết quả là một cặp phạm trù trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lenin và là một trong những nội dung của nguyên lý về mối liên hệ phổ biến dùng để chỉ mối quan hệ biện chứng.
Nguyên nhân là phạm trù chỉ sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau, gây ra một l biến đổi nhất định nào đó
Kết quả là phạm trù chỉ những biến đổi xuất hiện do tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau gây ra, qua đó phản ánh mối quan hệ hình thành của các sự vật, hiện tượng trong hiện thực khách quan.
VÍ DỤ: Đô thị hóa dẫn đến ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng. Trong đó, chất thải công nghiệp độc hại là nguyên nhân còn ô nhiễm môi trường là kết quả.
mối quan hệ nguyên nhân và kết quả
*mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả là tât yếu khách quan
nguyên nhân là cái sinh ra kết quả,nguyên nhân xuất hiện trước kết quả
Vi dụ: Nguyên nhân của ngày và đêm là do sự quay của trái đất quanh Bắc – Nam của nó, nên ánh sáng mặt trời chỉ chiếu sáng được bề mặt trái đất hướng về phía mặt trời.
*một nguyên nhân có thể suy ra nhiều kết quả
Vi dụ: Sự tác động của cuộc cách mạng công nghệ thông tin (nguyên nhân) đã làm biến đổi to lớn và cơ bản nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống kinh tế - xã hội.
* Nguyên nhân và kết quả có thể chuyển hoá lẫn nhau
* Sự tác động của nguyên nhân đến kết quả có thể theo hai hưởng thuận, nghịch, vì thể các kết quả được sinh ra từ nguyên nhân cũng khác nhau
Vi dụ: Đời sống của người lao động cao hay thấp là kết quả của quả trình sản xuất cao hay thấp. Nếu đời sống của người lao động cao thì nó tác động thúc đẩy sản xuất phát triển; ngược lại, nếu đời sống của người lao động thấp thì nó tác động cản trở sự phát triển của sản xuất.
Nhóm 6
Tất Nhiên
Tất nhiên : là phạm trù chỉ mối liên hệ bản chất, do nguyên nhân cơ bản bên trong sự vật, hiện tượng quy định và trong điều kiện nhất định phải xảy ra đúng như thế chứ không thể khác.
Ví Dụ Phạm Trù Tất Nhiên
Trong điều kiên bình thường , một đứa trẻ bình thường không bị dị tật thì sẽ phát triển theo các giải đoạn như bò , đứng , đi ,.v..v..là điều "Tất nhiên"
This paragraph is ready to hold stunning creativity, experiences and stories.
Ngẫu Nhiên
Ngẫu nhiên là phạm trù chỉ mối liên hệ không bản chất, do nguyên nhân, hoàn cảnh bên ngoài quy định nên có thể xuất hiện, có thể không xuất hiện; có thể xuất hiện thế này hoặc có thể xuất hiện thế khác
Ví Dụ Phạm Trù Ngẫu Nhiên
Con người ai cũng phải ăn uống , nghỉ ngơi đó là điều ( tất nhiên ) còn ăn uống nghỉ ngơi như thế nào phụ thuộc vào điều kiện sống của con người ( ngẫu nhiên )
Eiusmod tempor incididunt ut labore et ut enim ad minim veniam, quis nostrud duis aute irure dolor in reprehenderit
Mối quan hệ tât nhiên và ngẫu nhiên
Ví dụ: Thực vật quang hợp cần ánh sáng mặt trời; quá trình quang hợp được thực hiện khác nhau với các loài thực vật khác nhau.
*Tất nhiên và ngẫu nhiên đều tồn tại khách quan, ở bên ngoài và độc lập với ý thức của con người
*Tất nhiên và ngẫu nhiên đều có vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển của sự vật, trong đó tất nhiên có tác dụng chi phối sự phát triển của sự vật, còn ngẫu nhiên có thể ảnh hưởng làm cho sự phát triển đó diễn ra nhanh hoặc chậm
Ví dụ: Trong quá trình phát triển của một một đứa bé việc ăn uống, nghỉ ngơi là tất nhiên nhưng ăn, uống, nghỉ ngơi như thế nào thì ngẫu nhiên. Nếu đứa bé ăn, uống nghỉ ngơi tốt và hợp lý thì sẽ phát triển ngược lại, nếu ăn, uống, nghỉ ngơi không hợp lý, không có điệu kiện thì sẽ chậm phát triển.
*Cái tất nhiên bao giờ cũng vạch đường đi cho mình xuyên qua vô số cái ngẫu nhiên
*Cái ngẫu nhiên tồn tại đều không phải là thuần tây mà là những ngẫu nhiên đã bao hàm cải tất nhiên. Cải tất nhiên chỉ có thể tạo nên từ những cái ngẫu nhiên. Đằng sau cái ngẫu nhiên bao giờ cũng ẩn nấp cái Tất nhiên
Nhóm 6
Nội Dung
Nội dung là phạm trù chỉ tổng thể tất cả các mặt, yếu tố, các quá trình tạo nên sự vật, hiện tượng.
Ví Dụ Phạm Trù Nội Dung
Nội dung của một tác phẩm nghệ thuật, là toàn bộ các yếu tố như tư tưởng của tác phẩm, hình tượng nghệ thuật, v.v…đã phản ánh, và giải quyết những vấn đề nào đó của cuộc sống hiện thực. Hoặc, nội dung của một cơ thể sống là toàn bộ các yếu tố vật chất, như tế bào, khí quan, quá trình sống v.v…
Hình Thức
Hình thức là phạm trù chỉ phương thức tồn tại, biểu hiện và phát triển của sự vật, hiện tượng ấy; là hệ thống các mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố cấu thành nội dung của sự vật, hiện tượng và không chỉ là cái biểu hiện ra bên ngoài, mà còn là cái thể hiện cấu trúc bên trong của sự vật, hiện tượng
Ví Dụ Phạm Trù Hình Thức
Hình thức của một tác phẩm nghệ thuật văn chương, được thể hiện thông qua phương thức diễn đạt nội dung của tác phẩm… là cách sắp xếp trình tự các chương, mục, cách diễn đạt, hình dáng, mầu sắc trang trí của tác phẩm.
Mối quan hệ nội dung hình thức
*Nội dung và hình thức của sự vật, hiện tượng tồn tại thống nhất cho chế trong mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau, nhưng nội dung giữ vai trò qua định
Vi dụ: Quá trình sản xuất ra một loại hàng hóa phải bao gồm những yếu tố nội dung như: người lao động, công cụ lao động, vật liệu,... và cách tổ chức, phân công trong quá trình sản xuất (hình thức). Hai yếu tố này liên hệ và phụ thuộc lẫn nhau.
* Nội dung giữ vai trò quyết định đối với hình thức trong quá trình vận động phát triển của sự vật, hiện tượng
Ví dụ: Trong nền sản xuất xã hội, lực lượng sản xuất (nội dung) quyết định quan hệ sản xuất (hình thức). Lực lượng sản xuất (gồm người lao động và tư liệu sản xuất) là nhân tố biến động, nó luôn thay đổi và tác động làm cho quan hệ sản xuất thay đổi.
Hình thức cũng cả tình độc lập tương chối và tắc chồng trút lại một Lăng. Nếu định cho phù hợp với nội dung thi sẽ thuộc thủy nội dung phát tiền xin ngược lại xã kim tần sự phát triển của nội dung
Nhóm 6
Bản Chất
Bản chất là phạm trù chỉ tổng thể các mối liên hệ khách quan, tát nhiên, tương đối ổn định bên trong, quy định sự vận động, phát triển của đối tượng và thể hiện mình qua các hiện tượng tương ứng của đối tượng.
Ví Dụ Bản Chất
Bản chất của con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội trong cuộc sống. Nếu ai đó không có bất cứ mối quan hệ xã hội nào, dù nhỏ nhất, thì người đó chưa phải là con người theo đúng nghĩa.
Hiện Tượng
Hiện tượng là phạm trù chỉ những biểu hiện của các mặt, mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định ở bên ngoài; là mặt dễ biến đổi hơn và là hình thức thể hiện của bản chất đối tượng.
Ví Dụ Phạm Trù Hiện Tượng
Ví dụ: Màu da cụ thể của một người nào đó là trắng, vàng hay đen… chỉ là hiện tượng, là vẻ bề ngoài.
Mối quan hệ bản chất và hiện tượng
* Bản chất và hiện tượng thống nhất với nhau. Mỗi sự vật đều là sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng.
Ví dụ: Bản chất bóc lột giá trị thặng dư của chủ nghĩa tư bản được bộc lộ bằng nhiều hiện tượng như: kéo dài thời gian lao động, tăng cường độ lao động. áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất,.... Khi chủ nghĩa tư bản mất đi thi hiện tượng trên cũng mất đi.
Nhóm 6
Khả Năng
Khả năng là chỉ những cái hiện chưa xảy ra, nhưng nhất định sẽ xảy ra khi có điều kiện thích hợp.
Ví Dụ Phạm Trù Khả Năng
trong tương lai Việt Nam có thể trở thành một nước phát triển khi mà phát huy được những lợi thế của hiện tại cả ở trong nước và các nguồn lực ở bên ngoài.
Hiện Thực
Hiện thực là cái đang có, đang tồn tại, bao gồm tất cả các sự vật, hiện tượng vật chất đang tồn tại khách quan trong thực tế và các hiện tượng chủ quan đang tồn tại trong ý thức.
Ví Dụ Phạm Trù Hiện Thực
Xét về mặt hiện thực Việt Nam hiện nay đang là một nước đang phát triển. Cái đang phát triển này có dựa trên rất nhiều tiêu chí khác nhau như kinh tế, giáo dục, khoa học công nghệ… mà Việt Nam chỉ ở mức đang phát triển.
Mối quan hệ giữa khả năng và hiện thực
-Khả năng và hiện thực thống nhất biện chứng với nhau. Chúng tồn tại mói quan hệ chặt chẽ với nhau, không tách rời nhau, thường xuyên trong chuyển hóa lẫn nhau trong quá trình phát triển của sự vật -Cũng trong những điều kiện nhất định, ở cùng một sự vật có thể tôi tại nhiều khả năng chứ không phải một khả năng -Ngoài những khả năng vốn sẵn có, trong những điều kiện mới thì sự vật sẽ xuất hiện thêm những khả năng mới, đồng thời bản thân mỗi khá năng cũng thay đổi theo sự thay đổi của điều kiện. -Để khả năng biến thành hiện thực, thường cần không phải chỉ một điều kiện mà là một tập hợp những điều kiện
ví dụ
Để một hạt đậu có khả năng nảy mầm trở thành cây đậu, cần tập hợp các điều kiện như: đất đai, độ ẩm, ánh sáng,....
Trong đời sống xã hội, hoạt động có ý thức của con người có vai trò hết sức to lớn trong việc biến khả năng thành hiện thực. Nó có thể thúc đẩy hay kim hãm quá trình biến khả năng thành hiện thực
Các dạng khả năng
-Khả năng thực là những khả năng bị quy định bởi những thuộc tính và mối liên hệ tất nhiên của đối tượng được. -khả năng hình thức là những khả năng bị quy định bởi các thuộc tỉnh và mối liên hệ ngẫu nhiên. -Ngoài ra, phụ thuộc vào mối liên hệ với những điều kiện này như thế nào, khả năng được chia ra thành khả năng cụ thể và khả năng trừu tượng, khả năng xa và khả năng gần
Ní Sài Thành
NÍ Học
ní phúc
ní triệu
Ní Duy
ní Quỳnh
Nguyễn Thái Học An Giang 2004
Nguyễn Hoàng Phúc Quận 7 2004
Bùi Vạn QuỳnhQuảng Ngãi 2004
BÙi Khắc DUyĐồng Tháp 2004
Nguyên Minh TriệuQuận 7 2004
<3
Thanks everyone for listening!!!
from team : Ní Sài Thành
Thuyết Trình Nhóm 6: các cặp phạm trù
Duy Bùi
Created on February 28, 2023
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Smart Presentation
View
Practical Presentation
View
Essential Presentation
View
Akihabara Presentation
View
Pastel Color Presentation
View
Winter Presentation
View
Hanukkah Presentation
Explore all templates
Transcript
TEAM: Ní SàI ThànH
Bùi Vạn Quỳnh
Nguyễn Thái Học
Nguyễn Minh Triệu
Nguyễn Hoàng Phúc
Bùi Khắc Duy
Chương ii: chủ nghĩa duy vật biện chứng
II. PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT2. NỘI DUNG CÁC PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT b. CÁC CẶP PHẠM TRÙ CƠ BẢN
Vậy Phạm Trù Triết Học Là Gì?
-Phạm trù khái niệm phản ánh những thuộc tính, mối liên hệ cơ bản và chung nhất của các sự vật, hiện tượng thuộc các lĩnh vực khác nhau.
-Phạm trù triết học là những khái niệm chung nhất, phản ánh những mặt, những thuộc tính, những mối liên hệ cơ bản phổ biến nhất của toàn bộ thế giới hiện thực, bao gồm cả tự nhiên, xã hội và tư duy.
Triết học chúng ta đã biết tới đây là hệ thống kiến thức lý luận chung nhất của con người về sự vật và hiện tượng quanh thế giới. Để biết được vị trí và vai trò của con người đối với thế giới ấy.
vậy mọi người hãy cùng chúng tôi tìm hiểu Các cặp phạm trù cơ bản của Triết học gồm những nội dung nào ngay dưới đây nhé.
Cái riêng cái chung
Nguyên Nhân và Kết Quả
Tất Nhiên và Ngẫu Nhiên
Nội Dung và Hình Thức
Bản Chất và Hiện Tượng
Khả Năng và Hiện Thực
Nhóm 6
1. Cái Riêng - Cái Chung
+ Cái riêng là phạm trù triết học dùng để chỉ một sự vật, một hiện tượng nhất định. + Cái chung là phạm trù triết học dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính không những có ở một sự vật, một hiện tượng nào đó, mà còn lặp lại trong nhiều sự vật, hiện tượng (nhiều cái riêng) khác nữa.
Ví Dụ Cái Riêng - Cái Chung
Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường tiếp xúc với các sự vật, hiện tượng, quá trình khác nhau như: cái bàn, cái nhà, cái cây, v.v…Mỗi sự vật đó được gọi là 1 cái riêng, đồng thời chúng ta cũng thấy giữa chúng lại có những mặt giống nhau như những cái bàn làm bằng gỗ, đều có cùng màu sắc, hình dạng. Mặt giống nhau đó người ta gọi là cái chung của những cái bàn.
Cái Đơn Nhất
+ Cái đơn nhất là phạm trù triết học dùng để chỉ các mặt, các đặc điểm thây chỉ vốn có ở một sự vật, hiện tượng (một cái riêng) nào đó mà không lặp lại ở sự vật, hiện tượng nào khác.
Ví Dụ Cái Đơn Nhất
Đỉnh núi Everest cao nhất thế giới với độ cao 8.848 mét. Độ cao 8.848 mét của Everest là cái đơn nhất vì không có một đỉnh núi nào khác có độ cao này
Mối quan hệ biện chứng giữa cái riêng cái chung
cái riêng, cái chung, cái đơn giản nhất tồn tại khách quan
Cái chung không tồn tại độc lập, mà tồn tại trong mối quan hệ với cái riêng và không tách rời với cái đơn nhất
Ví dụ: Mỗi con người là một cái riêng, mỗi một con người có đặc điểm khác nhau như về dáng đi, tiếng nói, sở thích,... nhưng có khác nhau như thế nào thì con người cụ thể nào cũng có thuộc tính chung giống nhau và được lặp đi lặp lại ở mỗi con người. Đó là biết lao động, biết sản xuất ra của cải vật chất, có ý thức. Cái chung tồn tại trong từng con người cụ thể và thông qua con người cụ thể để bộc lộ mình ra.
Ví dụ: Con chim đang bay, con mèo đang bắt chuột, con hổ đang săn mồi, con hươu đang uống nước,... mỗi một cơ thể sống trong thế giới tự nhiên là cái riêng với đời sống phong phú song tất cả các con vật trên đều chịu sự tác động của các quy luật sinh học.
*Cái riêng chỉ tồn tại trong mối quan hệ với cái chung, không riêng tách rời cái chung
*Cái riêng là cái toàn bộ, phong phú hơn cái chung, cái chung bộ phận nhưng sâu sắc hơn cái riêng
V.I. Lênin viết: “Bất cứ cái riêng (nào cũng) là cái chung. Bất cứ cái chung nào cũng là (một bộ phận, một khía cạnh, hay một bản chất) của cái riêng. Bất cứ cái chung nào cũng chỉ bao quát một cách đại khái tất cả mọi vật riêng lẻ. Bất cứ cái riêng nào cũng không gia nhập đầy đủ vào cái chung”
Ví dụ: Từ một giống mới tạo trong phòng thí nghiệm (cái đơn nhất), sau quá trình triển khai ứng dụng trong thực tiễn nó đã trở thành cái phổ biến (cái chung); ngược lại, giống loại cũ, từ chỗ là cái phổ biến đã dần dần không được sử dụng đã từ cái chung trở thành cái đơn nhất trong thực tiễn phát triển kỹ thuật nông nghiệp.
*Trong những điều kiện nhất định cái đơn nhất cái chun chuyển hóa lẫn nhau theo hai chiều
Nhóm 6
2. Nguyên Nhân và Kết Quả
- Nguyên nhân và kết quả là một cặp phạm trù trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lenin và là một trong những nội dung của nguyên lý về mối liên hệ phổ biến dùng để chỉ mối quan hệ biện chứng.
Nguyên nhân là phạm trù chỉ sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau, gây ra một l biến đổi nhất định nào đó
Kết quả là phạm trù chỉ những biến đổi xuất hiện do tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau gây ra, qua đó phản ánh mối quan hệ hình thành của các sự vật, hiện tượng trong hiện thực khách quan.
VÍ DỤ: Đô thị hóa dẫn đến ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng. Trong đó, chất thải công nghiệp độc hại là nguyên nhân còn ô nhiễm môi trường là kết quả.
mối quan hệ nguyên nhân và kết quả
*mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả là tât yếu khách quan
nguyên nhân là cái sinh ra kết quả,nguyên nhân xuất hiện trước kết quả
Vi dụ: Nguyên nhân của ngày và đêm là do sự quay của trái đất quanh Bắc – Nam của nó, nên ánh sáng mặt trời chỉ chiếu sáng được bề mặt trái đất hướng về phía mặt trời.
*một nguyên nhân có thể suy ra nhiều kết quả
Vi dụ: Sự tác động của cuộc cách mạng công nghệ thông tin (nguyên nhân) đã làm biến đổi to lớn và cơ bản nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống kinh tế - xã hội.
* Nguyên nhân và kết quả có thể chuyển hoá lẫn nhau
* Sự tác động của nguyên nhân đến kết quả có thể theo hai hưởng thuận, nghịch, vì thể các kết quả được sinh ra từ nguyên nhân cũng khác nhau
Vi dụ: Đời sống của người lao động cao hay thấp là kết quả của quả trình sản xuất cao hay thấp. Nếu đời sống của người lao động cao thì nó tác động thúc đẩy sản xuất phát triển; ngược lại, nếu đời sống của người lao động thấp thì nó tác động cản trở sự phát triển của sản xuất.
Nhóm 6
Tất Nhiên
Tất nhiên : là phạm trù chỉ mối liên hệ bản chất, do nguyên nhân cơ bản bên trong sự vật, hiện tượng quy định và trong điều kiện nhất định phải xảy ra đúng như thế chứ không thể khác.
Ví Dụ Phạm Trù Tất Nhiên
Trong điều kiên bình thường , một đứa trẻ bình thường không bị dị tật thì sẽ phát triển theo các giải đoạn như bò , đứng , đi ,.v..v..là điều "Tất nhiên"
This paragraph is ready to hold stunning creativity, experiences and stories.
Ngẫu Nhiên
Ngẫu nhiên là phạm trù chỉ mối liên hệ không bản chất, do nguyên nhân, hoàn cảnh bên ngoài quy định nên có thể xuất hiện, có thể không xuất hiện; có thể xuất hiện thế này hoặc có thể xuất hiện thế khác
Ví Dụ Phạm Trù Ngẫu Nhiên
Con người ai cũng phải ăn uống , nghỉ ngơi đó là điều ( tất nhiên ) còn ăn uống nghỉ ngơi như thế nào phụ thuộc vào điều kiện sống của con người ( ngẫu nhiên )
Eiusmod tempor incididunt ut labore et ut enim ad minim veniam, quis nostrud duis aute irure dolor in reprehenderit
Mối quan hệ tât nhiên và ngẫu nhiên
Ví dụ: Thực vật quang hợp cần ánh sáng mặt trời; quá trình quang hợp được thực hiện khác nhau với các loài thực vật khác nhau.
*Tất nhiên và ngẫu nhiên đều tồn tại khách quan, ở bên ngoài và độc lập với ý thức của con người
*Tất nhiên và ngẫu nhiên đều có vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển của sự vật, trong đó tất nhiên có tác dụng chi phối sự phát triển của sự vật, còn ngẫu nhiên có thể ảnh hưởng làm cho sự phát triển đó diễn ra nhanh hoặc chậm
Ví dụ: Trong quá trình phát triển của một một đứa bé việc ăn uống, nghỉ ngơi là tất nhiên nhưng ăn, uống, nghỉ ngơi như thế nào thì ngẫu nhiên. Nếu đứa bé ăn, uống nghỉ ngơi tốt và hợp lý thì sẽ phát triển ngược lại, nếu ăn, uống, nghỉ ngơi không hợp lý, không có điệu kiện thì sẽ chậm phát triển.
*Cái tất nhiên bao giờ cũng vạch đường đi cho mình xuyên qua vô số cái ngẫu nhiên
*Cái ngẫu nhiên tồn tại đều không phải là thuần tây mà là những ngẫu nhiên đã bao hàm cải tất nhiên. Cải tất nhiên chỉ có thể tạo nên từ những cái ngẫu nhiên. Đằng sau cái ngẫu nhiên bao giờ cũng ẩn nấp cái Tất nhiên
Nhóm 6
Nội Dung
Nội dung là phạm trù chỉ tổng thể tất cả các mặt, yếu tố, các quá trình tạo nên sự vật, hiện tượng.
Ví Dụ Phạm Trù Nội Dung
Nội dung của một tác phẩm nghệ thuật, là toàn bộ các yếu tố như tư tưởng của tác phẩm, hình tượng nghệ thuật, v.v…đã phản ánh, và giải quyết những vấn đề nào đó của cuộc sống hiện thực. Hoặc, nội dung của một cơ thể sống là toàn bộ các yếu tố vật chất, như tế bào, khí quan, quá trình sống v.v…
Hình Thức
Hình thức là phạm trù chỉ phương thức tồn tại, biểu hiện và phát triển của sự vật, hiện tượng ấy; là hệ thống các mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố cấu thành nội dung của sự vật, hiện tượng và không chỉ là cái biểu hiện ra bên ngoài, mà còn là cái thể hiện cấu trúc bên trong của sự vật, hiện tượng
Ví Dụ Phạm Trù Hình Thức
Hình thức của một tác phẩm nghệ thuật văn chương, được thể hiện thông qua phương thức diễn đạt nội dung của tác phẩm… là cách sắp xếp trình tự các chương, mục, cách diễn đạt, hình dáng, mầu sắc trang trí của tác phẩm.
Mối quan hệ nội dung hình thức
*Nội dung và hình thức của sự vật, hiện tượng tồn tại thống nhất cho chế trong mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau, nhưng nội dung giữ vai trò qua định
Vi dụ: Quá trình sản xuất ra một loại hàng hóa phải bao gồm những yếu tố nội dung như: người lao động, công cụ lao động, vật liệu,... và cách tổ chức, phân công trong quá trình sản xuất (hình thức). Hai yếu tố này liên hệ và phụ thuộc lẫn nhau.
* Nội dung giữ vai trò quyết định đối với hình thức trong quá trình vận động phát triển của sự vật, hiện tượng
Ví dụ: Trong nền sản xuất xã hội, lực lượng sản xuất (nội dung) quyết định quan hệ sản xuất (hình thức). Lực lượng sản xuất (gồm người lao động và tư liệu sản xuất) là nhân tố biến động, nó luôn thay đổi và tác động làm cho quan hệ sản xuất thay đổi.
Hình thức cũng cả tình độc lập tương chối và tắc chồng trút lại một Lăng. Nếu định cho phù hợp với nội dung thi sẽ thuộc thủy nội dung phát tiền xin ngược lại xã kim tần sự phát triển của nội dung
Nhóm 6
Bản Chất
Bản chất là phạm trù chỉ tổng thể các mối liên hệ khách quan, tát nhiên, tương đối ổn định bên trong, quy định sự vận động, phát triển của đối tượng và thể hiện mình qua các hiện tượng tương ứng của đối tượng.
Ví Dụ Bản Chất
Bản chất của con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội trong cuộc sống. Nếu ai đó không có bất cứ mối quan hệ xã hội nào, dù nhỏ nhất, thì người đó chưa phải là con người theo đúng nghĩa.
Hiện Tượng
Hiện tượng là phạm trù chỉ những biểu hiện của các mặt, mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định ở bên ngoài; là mặt dễ biến đổi hơn và là hình thức thể hiện của bản chất đối tượng.
Ví Dụ Phạm Trù Hiện Tượng
Ví dụ: Màu da cụ thể của một người nào đó là trắng, vàng hay đen… chỉ là hiện tượng, là vẻ bề ngoài.
Mối quan hệ bản chất và hiện tượng
* Bản chất và hiện tượng thống nhất với nhau. Mỗi sự vật đều là sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng.
Ví dụ: Bản chất bóc lột giá trị thặng dư của chủ nghĩa tư bản được bộc lộ bằng nhiều hiện tượng như: kéo dài thời gian lao động, tăng cường độ lao động. áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất,.... Khi chủ nghĩa tư bản mất đi thi hiện tượng trên cũng mất đi.
Nhóm 6
Khả Năng
Khả năng là chỉ những cái hiện chưa xảy ra, nhưng nhất định sẽ xảy ra khi có điều kiện thích hợp.
Ví Dụ Phạm Trù Khả Năng
trong tương lai Việt Nam có thể trở thành một nước phát triển khi mà phát huy được những lợi thế của hiện tại cả ở trong nước và các nguồn lực ở bên ngoài.
Hiện Thực
Hiện thực là cái đang có, đang tồn tại, bao gồm tất cả các sự vật, hiện tượng vật chất đang tồn tại khách quan trong thực tế và các hiện tượng chủ quan đang tồn tại trong ý thức.
Ví Dụ Phạm Trù Hiện Thực
Xét về mặt hiện thực Việt Nam hiện nay đang là một nước đang phát triển. Cái đang phát triển này có dựa trên rất nhiều tiêu chí khác nhau như kinh tế, giáo dục, khoa học công nghệ… mà Việt Nam chỉ ở mức đang phát triển.
Mối quan hệ giữa khả năng và hiện thực
-Khả năng và hiện thực thống nhất biện chứng với nhau. Chúng tồn tại mói quan hệ chặt chẽ với nhau, không tách rời nhau, thường xuyên trong chuyển hóa lẫn nhau trong quá trình phát triển của sự vật -Cũng trong những điều kiện nhất định, ở cùng một sự vật có thể tôi tại nhiều khả năng chứ không phải một khả năng -Ngoài những khả năng vốn sẵn có, trong những điều kiện mới thì sự vật sẽ xuất hiện thêm những khả năng mới, đồng thời bản thân mỗi khá năng cũng thay đổi theo sự thay đổi của điều kiện. -Để khả năng biến thành hiện thực, thường cần không phải chỉ một điều kiện mà là một tập hợp những điều kiện
ví dụ
Để một hạt đậu có khả năng nảy mầm trở thành cây đậu, cần tập hợp các điều kiện như: đất đai, độ ẩm, ánh sáng,....
Trong đời sống xã hội, hoạt động có ý thức của con người có vai trò hết sức to lớn trong việc biến khả năng thành hiện thực. Nó có thể thúc đẩy hay kim hãm quá trình biến khả năng thành hiện thực
Các dạng khả năng
-Khả năng thực là những khả năng bị quy định bởi những thuộc tính và mối liên hệ tất nhiên của đối tượng được. -khả năng hình thức là những khả năng bị quy định bởi các thuộc tỉnh và mối liên hệ ngẫu nhiên. -Ngoài ra, phụ thuộc vào mối liên hệ với những điều kiện này như thế nào, khả năng được chia ra thành khả năng cụ thể và khả năng trừu tượng, khả năng xa và khả năng gần
Ní Sài Thành
NÍ Học
ní phúc
ní triệu
Ní Duy
ní Quỳnh
Nguyễn Thái Học An Giang 2004
Nguyễn Hoàng Phúc Quận 7 2004
Bùi Vạn QuỳnhQuảng Ngãi 2004
BÙi Khắc DUyĐồng Tháp 2004
Nguyên Minh TriệuQuận 7 2004
<3
Thanks everyone for listening!!!
from team : Ní Sài Thành