FILIPINO 6 - Lesson 2

magandang umaga!

Start

Mamang sorbetero, ano'ng ngalan mo? Tinda mong ice cream, gustong-gusto ko Init ng buhay, pinapawi mo Sama ng loob, nalilimutan ko

Mamang sorbetero, tayo'y sumayaw Kalembang mong hawak, muling ikaway Batang munti, sa 'yo'y naghihintay Bigyang ligaya ngayong tag-araw

Masdan ang ulap sa himpapawid Korteng sorbetes sa pisngi ng langit Mata ng dalaga'y nananaginip Mayro'ng sikretong nasasaisip

Mainit na labi, nagbabagang mata Sunog na pag-ibig, parang awa mo na Mamang sorbetero, oh, nasaan ka? Init ng buhay, pawiin mo na

pagtukoy sa aspekto at pagbabanghay ng pandiwa

Start

1- Pandiwa

2- Aspektong Naganap o Perpektibo

3- Aspektong Perpektibong Katatapos

daloy ng talakayan

4- Aspektong Nagaganap o Imperpektibo

5- Aspektong Magaganap o Kontemplatibo

7- Pagbabanghay

6- Aspektong Neutral

ano ang pandiwa?

PANDIWA

Ito ay ang mga salitang nagpapakita ng kilos o galaw. Nagbabago ang anyo ng mga ito sa iba't ibang panahunan o aspekto matapos ang pagbabanghay sa pawatas na binubuo ng salitang-ugat at panlaping makadiwa.

+ fo

Aspektong Naganap o Perpektibo

Natapos na ang sinimulang kilos.

Halimbawa: a. Naluto ko na ang kare-kare. b. Dumating na ang mga balikbayan.

Aspektong Perpektibong Katatapos

Kagagawa o katatapos pa lamang ng kilos; madalas may kasunod na salitang lamang/lang.

Halimbawa: a. Kabibili ko pa lamang ng kurtinang iyan. b. Ang inihaw na bangus ay kasasalang lamang.

Aspektong Nagaganap o Imperpektibo

Ang kilos na sinimulan ay patuloy pa ring ginagawa o nangyayari pa sa kasalukuyan.

Halimbawa: a. Ang mga balikbayan ay kumakaway sa atin. b. Tumutulong ang lahat sa paghahanda.

Aspektong Magaganap o Kontemplatibo

Ang kilos ay hindi pa nasisimulan o naisasagawa; gagawin pa lamang.

Halimbawa: a. Maghahanda na po ako ng mesa. b. Papasok na ako riyan.

Aspektong Neutral

Ang kilos ay nagaganap sa paraang pautos.

Halimbawa: a. Ihain mo ang lahat ng ulam. b. Magsabay kayo sa pag-alis.

Matutukoy ang aspekto ng pandiwa kung ganap ang kaalaman sa pagbabanghay. Ang pagbabanghay ay ang paraan ng pagbabago-bago ng anyo ng pawatas batay sa ginamit na panlaping makadiwa sa iba't ibang aspekto.

1. um, ma, mag, mang

2. i, -in, o, -hin

01

3. -an, o, -han

01

4. ipa, ipag, pa-an/-han, at pag-an/-han

Magkakatulad na tuntunin ang sinusunod sa pagbabanghay ng mga pawatas ng pandiwang banghay sa mga panlaping nasa itaas.

01

maraming salamat!