il consensus omnium bonorum
(Pro Sestio, 96-98)
Buono, Favilla, Franceschini, Marraccini, Simi
3. Concordia ordinum
2. Pro Sestio
1. Cicerone
4. Consensus omnium bonorum
indice
5. Traduzione
8. Stile
6. Optimates e populares
7. Otium
Cicerone
- 89 a.C. presta servizio militare
- 81 a.C. debutto come avvocato
- 75 a.C. questore in Sicilia
- 63 a.C. console --> reprime congiura di Catilina
- 56-51 a.C. De oratore, De re publica, De legibus
- 49 a.C. adesione alla causa di Pompeo
Pro sestio
PUBLIO SESTIO- Vuole far tornare Cicerone in patria
- Periodo di corruzione da parte di Publio Clodio Pulcro e seguaci
- Accuse --> de vi e de ambitu
- Appello al consensus omnium bonorum
concordia ordinum
- Poteri straordinari a Pompeo
- In favore del ceto equestre
consensus omnium bonorum
- Ampliamento del consensus
Duo genera in roma (96, 5-9)
Duo genera semper in hac civitate fuerunt eorum qui versari in re publica atque in ea se excellentius gerere studuerunt; quibus ex generibus alteri se popularis, alteri optimates et haberi et esse voluerunt. Qui ea quae faciebant quaeque dicebant multitudini iucunda volebant esse, populares, qui autem ita se gerebant ut sua consilia optimo cuique probarent, optimates habebantur.
Quis ergo iste optimus quisque? (97, 1-5)
Quis ergo iste optimus quisque? Numero, si quaeris, innumerabiles, neque enim aliter stare possemus; sunt principes consili publici, sunt qui eorum sectam sequuntur, sunt maximorum ordinum homines, quibus patet curia, sunt municipales rusticique Romani, sunt negoti gerentes, sunt etiam libertini optumates.
optimates (97, 7-9)
Omnes optumates sunt qui neque nocentes sunt nec natura improbi nec furiosi nec malis domesticis impediti. Est igitur ut ii sint, quam tu <<nationem>> appellasti, qui et integri sunt et sani et bene de rebus domesticis constituti.
optimates
- Si opposero all'estensione della cittadinanza romana fuori dall'Italia
- Si opponevano alll'ascesa degli Homines novi
- Nel Cato Maior (XVII, 61)--> "homo gravis=uomo autorevole"
populares
- Gaio Gracco crea un'alleanza: equites e plebei
- Fazione che sosteneva le istanze del popolo
- Falsi e veri populares --> Cassio Dione (Storia romana, XXXVII, 22, 1-3 e 23, 3):
- Pompeo --> "vuol dire essere davvero δημοτικοί, in parole e in atti, non nell'apparenza ma nella realtà"
PLUTARCO - Praecepta gerendae rei publica, 96 d.C. (32 capitoli)
- Si rivolge all'amico Menemaco
- Cita esempi storici greci e romani, azioni che, a suo parere, deve esercitare un buon politico
CASSIO DIONE- Storico e politico romano di lingua greca (Nicea, 155-235 d.C.)
- Storia romana: 80 libri, frutto delle sue ricerche --> Arrivo di Enea in Italia, 753 a.C. e successivo fondazione di Roma fino a 229 d.C.
- Plutarco, Praecepta gerendae rei publicae (mor. 802 d-e): δημαγωγών (guidatore di popoli) e δημοκοπών (addomesticatore di masse)
quid est propositum? (98, 1-4)
Quid est igitur propositum his rei publicae gubernatoribus quod intueri et quo cursum suum derigere debeant? Id quod est praestantissimum maximeque optabile omnibus sanis et bonis et beatis, cum dignitate otium. Hoc qui volunt, omnes optumates, qui efficiunt, summi viri et conservatores civitatis putantur.
Concetto non solo inteso come pausa dagli affari (negotia), ma anche distintivo di condotte alternative, distanti dai tradizionali modelli etici. --> Momento dedicato alla cura di sé e alla propria saggezza.
otium
Grecia
- Collegato a classi aristocratiche e dominanti
- O Meliboee, deus nobis heac otia fecit (Virgilio, Bucoliche, 1)
otium
Roma
- Catone il Censore --> Otium miglior espressione del mos maiorum
- Per Cicerone otium e negotium hanno la stessa importanza --> "Gli uomini illustri e grandi devono rendere conto dell'otium non meno del negotium" (Catone il Censore, Origines)
- Otium cum dignitate --> "omnibus sanis et bonis et beatis"
- Seneca --> De brevitate vitae e De otio
otium cum dignitate (98, 4-9)
Neque enim rerum gerendarum dignitate homines ecferri ita convenit ut otio non prospiciant, neque ullum amplexari otium quod abhorreat a dignitate. Huius autem otiosae dignitatis haec fundamenta sunt, haec membra, quae tuenda principibus et vel capitis periculo defendenda sunt: religiones, auspicia, potestates magistratuum, senatus auctoritas, leges, mos maiorum, iudicia, iuris dictio, fides, provinciae, socii, imperi laus, res militaris, aerarium.
stile
- Uso della lingua latina pura
- Periodi con strutture chiare e articolate
- Visibilità della sua sensibilità stilistica
- Utilizzo frequente di figure retoriche
sitografia e bibliografia
- https://www.sololibri.net/cicerone-vita-opere-stile.html
- https://www.capitolivm.it/societa-romana/gli-optimates-e-i-populares/
- Conte - Pianezzola, FORME E CONTESTI della letteratura latina - L'età arcaica e repubblicana , Milano, Centro Poligrafico Milano S.p.A., 2015
- https://www.laterza.it/2021/07/31/lotium-rivelatore-dei-romani/
- https://procicerone.github.io/humanae/politico.html
grazie
PRO SESTIO
lavinia franceschini
Created on January 31, 2023
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Animated Chalkboard Presentation
View
Genial Storytale Presentation
View
Blackboard Presentation
View
Psychedelic Presentation
View
Chalkboard Presentation
View
Witchcraft Presentation
View
Sketchbook Presentation
Explore all templates
Transcript
il consensus omnium bonorum
(Pro Sestio, 96-98)
Buono, Favilla, Franceschini, Marraccini, Simi
3. Concordia ordinum
2. Pro Sestio
1. Cicerone
4. Consensus omnium bonorum
indice
5. Traduzione
8. Stile
6. Optimates e populares
7. Otium
Cicerone
Pro sestio
PUBLIO SESTIO- Figlio di Lucio Sestio
- Vuole far tornare Cicerone in patria
- Tribuno della plebe
- Periodo di corruzione da parte di Publio Clodio Pulcro e seguaci
concordia ordinum
consensus omnium bonorum
Duo genera in roma (96, 5-9)
Duo genera semper in hac civitate fuerunt eorum qui versari in re publica atque in ea se excellentius gerere studuerunt; quibus ex generibus alteri se popularis, alteri optimates et haberi et esse voluerunt. Qui ea quae faciebant quaeque dicebant multitudini iucunda volebant esse, populares, qui autem ita se gerebant ut sua consilia optimo cuique probarent, optimates habebantur.
Quis ergo iste optimus quisque? (97, 1-5)
Quis ergo iste optimus quisque? Numero, si quaeris, innumerabiles, neque enim aliter stare possemus; sunt principes consili publici, sunt qui eorum sectam sequuntur, sunt maximorum ordinum homines, quibus patet curia, sunt municipales rusticique Romani, sunt negoti gerentes, sunt etiam libertini optumates.
optimates (97, 7-9)
Omnes optumates sunt qui neque nocentes sunt nec natura improbi nec furiosi nec malis domesticis impediti. Est igitur ut ii sint, quam tu <<nationem>> appellasti, qui et integri sunt et sani et bene de rebus domesticis constituti.
optimates
populares
PLUTARCO- 46-125 d.C., Beozia
- Praecepta gerendae rei publica, 96 d.C. (32 capitoli)
- Si rivolge all'amico Menemaco
- Cita esempi storici greci e romani, azioni che, a suo parere, deve esercitare un buon politico
CASSIO DIONE- Storico e politico romano di lingua greca (Nicea, 155-235 d.C.)
- Storia romana: 80 libri, frutto delle sue ricerche --> Arrivo di Enea in Italia, 753 a.C. e successivo fondazione di Roma fino a 229 d.C.
quid est propositum? (98, 1-4)
Quid est igitur propositum his rei publicae gubernatoribus quod intueri et quo cursum suum derigere debeant? Id quod est praestantissimum maximeque optabile omnibus sanis et bonis et beatis, cum dignitate otium. Hoc qui volunt, omnes optumates, qui efficiunt, summi viri et conservatores civitatis putantur.
Concetto non solo inteso come pausa dagli affari (negotia), ma anche distintivo di condotte alternative, distanti dai tradizionali modelli etici. --> Momento dedicato alla cura di sé e alla propria saggezza.
otium
Grecia
otium
Roma
otium cum dignitate (98, 4-9)
Neque enim rerum gerendarum dignitate homines ecferri ita convenit ut otio non prospiciant, neque ullum amplexari otium quod abhorreat a dignitate. Huius autem otiosae dignitatis haec fundamenta sunt, haec membra, quae tuenda principibus et vel capitis periculo defendenda sunt: religiones, auspicia, potestates magistratuum, senatus auctoritas, leges, mos maiorum, iudicia, iuris dictio, fides, provinciae, socii, imperi laus, res militaris, aerarium.
stile
sitografia e bibliografia
grazie