1-3 Ekologia

EKOLOGIA

Scenariusz dla klas I-III

Organizator:

Patronat medialny:

Patronat honorowy:

Patronat naukowy:

LEKCJA 1: Powietrze

GRUPA WIEKOWA: klasy 1-3 szkoły podstawowej WYMIAR CZASU: 45 min MIEJSCE REALIZACJI: - zdalnie: w domach, z wykorzystaniem komunikatora (np. Google Meet) CELE OGÓLNE: - poznaje podstawowe informacje o zmianach klimatu CELE SZCZEGÓŁOWE: UCZEŃ: - czym jest smog i jak można mu zapobiec - zna podstawowe słownictwo dotyczące klimatu - wie, czym jest ślad węglowy METODY PRACY: - gry i zabawy dydaktyczne - metody zachęcające do twórczego rozwiązywania problemów FORMY PRACY: - indywidualna - grupowa

Wersja prezentacji dla uczniów

Skopiuj poniższy link i wyślij uczniom, by udostępnić im prezentację. Ta wersja prezentacji nie zawiera dodatkowych informacji, które są wyłącznie dla nauczycieli. Link do prezentacji (można kliknąć ikonę po lewej stronie): https://view.genial.ly/5faa8bab325a010d2817031d

Zadanie 1

Maksymalnie do 10 min

Nauczyciel pyta dzieci, czy zauważyły lub słyszały, że klimat na naszej ziemi się zmienia, czyli robi się coraz cieplej. Opiekun wyjaśnia, że zjawisko to nazywa się globalnym ociepleniem. Naszą planetę otaczają gazy, które sprawiają, że na Ziemi jest ciepło, jest to efekt cieplarniany. Jednak gdy jest za dużo CO2, efekt cieplarniany ma zbyt duży wpływ i temperatura rośnie. Nauczyciel tłumaczy podstawowe pojęcie (załącznik nr 1). Następnie wyjaśnia, na czym polegać będzie pierwsze zadanie. Prosi by dzieci w klasie / w wersji online w domach / narysowały na jednej kartce dużą czerwoną kropkę, a na drugiej zieloną. Zadaniem dzieci jest odgadnięcie czy czytane przez nauczyciela zdanie (załącznik nr 2) jest prawdziwe czy fałszywe. Po przeczytaniu zdania dzieci podnoszą kartkę z czerwoną kropką, gdy uważają, że zdanie jest fałszywe. Gdy uważają, że zdanie jest prawdziwe, podnoszą kartkę z zieloną kropką. Nauczyciel po sprawdzeniu jakie kartki dzieci uniosły do góry, omawia wyniki.

Załącznik 1

Globalne ocieplenie jest to podwyższenie temperatury powietrza i oceanów, spowodowane głównie działalnością człowieka. CO2 jest to gaz, który wydychamy, gdy oddychamy. Powstaje również w trakcie spalania paliw kopalnych. Gdy jest go zbyt dużo w powietrzu i wodzie, zaczyna być szkodliwy dla ludzi oraz zwierząt. Jest jednym z gazów, które powoduje globalne ocieplenie. Efekt cieplarniany jest to zjawisko podwyższenia temperatury planety przez obecne w jej atmosferze gazy cieplarniane, między innymi CO2.

Załącznik 2

1. Globalne ocieplenie powoduje, że na ziemi i w oceanach jest za gorąco. | PRAWDA 2. Człowiek nie ma wpływu na zmianę temperatury na ziemi. | FAŁSZ 3. Spalanie paliw kopalnych (na przykład węgla) nie zanieczyszcza powietrza. | FAŁSZ 4. Z powodu globalnego ocieplenia topnieją lodowce. | PRAWDA 5. W przyszłości na ziemi może być za gorąco. | PRAWDA 6. CO2 to gaz, który powoduje globalne ocieplenie, gdy jest go za dużo. | PRAWDA

Zadanie 2

Maksymalnie do 10 min

Nauczyciel przechodzi do tematu związanego ze zbyt dużą ilością CO2. Tłumaczy, że gaz ten wpływa zarówno na powietrze wokół nas, jak i wodę. Możemy go znaleźć w dymie, który ulatuje z fabryk czy pieców. Gdy jest go zbyt dużo zwierzęta i ludzie mogą chorować. Nauczyciel pokazuje dzieciom film na temat CO2.

Zadanie 3

Maksymalnie do 5 min

Nauczyciel wcześniej powinien przygotować rysunki zwierząt (kota, kangura, konia i słonia), które będzie mógł pokazywać dzieciom. Nauczyciel wyjaśnia dzieciom pojęcie śladu węglowego i zadaje poniższe pytanie. Ślad węglowy — całkowita ilość wytwarzanego przez człowieka, zwierzę czy fabrykę CO2. Jest rodzajem śladu ekologicznego. Ważne jest dla naszego środowiska, by ślad węglowy, który zostawiamy był jak najmniejszy. Pytanie: Ile Twoim zdaniem przeciętny człowiek wytwarza rocznie CO2? Jako odpowiedzi nauczyciel prezentuje dzieciom rysunki, które obrazują, ile kilogramów CO2 człowiek rocznie wytwarza. A) 5 kg, czyli tyle ile waży kot (nauczyciel pokazuje rysunek kota) B) 50 kg, czyli tyle ile waży kangur (nauczyciel pokazuje rysunek kangura) C) 500 kg, czyli tyle ile waży koń (nauczyciel pokazuje rysunek konia) D) 5000 kg, czyli tyle ile waży słoń (nauczyciel pokazuje rysunek słonia) Poprawna odpowiedź to D.

Załącznik 3

Zadanie 3

Nauczyciel rozwija temat śladu węglowego. Tłumaczy, że każdy z nas ma swój udział w emisji dwutlenku węgla – gazu, który powoduje zmiany klimatu. Grając na komputerze, jadąc w autobusie, robiąc zakupy, korzystamy z energii spalanych paliw kopalnych i przyczyniamy się do emisji dwutlenku węgla. Nauczyciel otwiera stronę: http://ziemianarozdrozu.pl/kalkulator / W wersji online każdy uczeń otwiera stronę na swoim komputerze. / Nauczyciel pokazuje uczniom stronę, na której można obliczyć swój ślad węglowy. Zachęca dzieci, by wraz z rodzicami obliczyły w domu swój ślad węglowy.

Zadanie 4

Maksymalnie do 10 min

Nauczyciel zadaje dzieciom pytanie, czy wiedzą kto to jest weganin i wegetarianin. Tłumaczy dzieciom, że weganin to osoba, która nie je mięsa, ani żadnych produktów odzwierzęcych (np. jaj, mleka, miodu). Natomiast wegetarianin to osoba, która nie je mięsa, ale je inne produkty pochodzące od zwierząt. Dzieci mają ustalić, kto zostawia największy ślad węglowy: weganin, wegetarianin czy osoba, która spożywa mięso. / W wersji online dzieci wspólnie z nauczycielem rysują piramidę na kartce w domach. / Dzieci mają za zadanie narysowanie symboli: — zielony listek (weganin) — kartonik mleka i zielony listek (wegetarianin) — mięso (osoba, która je mięso)

Zadanie 4

W odpowiednim miejscu w piramidzie (załącznik nr 4). Nauczyciel tłumaczy dzieciom, że największego ślad węglowy to podstawa piramidy, a najmniejszy to szczyt piramidy. / W wersji online dzieci w domach rysują symbole w piramidzie. / Po sprawdzeniu rysunków i prawidłowych odpowiedzi nauczyciel pyta się dzieci, czy domyślają się, dlaczego osoba jedząca mięso zostawia największy ślad węglowy. Następnie tłumaczy, że produkcja mięsa powoduje bardzo duże zanieczyszczenie powietrza. Produkcja żywności zużywa również bardzo dużo wody oraz przyczynia się do wycinania lasów w celu zdobycia większych terenów na pastwiska dla krów. Nauczyciel prosi dzieci, aby ustawiły w kolejności hodowle zwierząt, zaczynając od tych które wytwarzają najwięcej gazu CO2, do zwierząt, które wytwarzają najmniej CO2 (załącznik 5). Rozwiązanie: najwięcej CO2 wytwarza bydło, następnie świnie, kury, najmniej kozy i owce. Po sprawdzeniu poprawności rozwiązania zadania, nauczyciel tłumaczy dzieciom, dlaczego należy minimalizować ślad węglowy i prosi dzieci o propozycje, jak one mogą zmniejszyć swój ślad węglowy. Przykłady w załączniku nr 6.

Załącznik 4

Wielkość śladu węglowego w zależności od diety człowieka. Rozwiązanie: Ślad węglowy weganina jest bardzo mały (symbol listka powinien być na szczycie piramidy) Ślad węglowy wegetarianina jest średni (symbol mleka i listka jest po środku piramidy) Ślad węglowy osoby, która je mięso jest bardzo duży (symbol mięsa jest w podstawie piramidy

Załącznik 5

Załącznik 6

Oto przykłady tego, jak można zminimalizować swój ślad węglowy:

• można namówić rodziców na komunikację miejską lub spacer,
• zacząć jeść mniej mięsa, a więcej warzyw,
• gasić światło, gdy wychodzimy z pokoju,
• nie kupować nadmiaru rzeczy,
• nie palić śmieci,
• segregować odpady.

Zadanie 5

Maksymalnie do 10 min

W kolejnym zadaniu dzieci zapoznają się z pojęciem smogu. Nauczyciel tłumaczy dzieciom, że gdy powietrze jest bardzo brudne i zanieczyszczone to powstaje smog, czyli wielka szara chmura zawieszona na niebie (nauczyciel pokazuje dzieciom zdjęcia smogu z załącznika nr 7). Zimą, gdy palimy w piecach, powstaje smog w wyniku wymieszania się powietrza z zanieczyszczeniami. Natomiast latem gdy często jeździmy samochodami na wakacje, powstaje smog ze spalin samochodowych. Do sprawdzenia jak powstaje smog, potrzebne będą: — dwie szklane butelki z metalowymi nakrętkami, — dwie szklane miseczki, — gorąca woda, — bardzo zimna woda lub kostki lodu, — zapałki, — papier.

Zadanie 5

Nauczyciel przeprowadza eksperyment. Do każdej miseczki wstawia pustą butelkę. Dookoła pierwszej nalewa gorącą wodę, a dookoła drugiej wsypuje kostki lodu lub nalewa zimną wodę, do wysokości 1/3 obu butelek. Nauczyciel wraz z dziećmi czeka, aż ścianki butelek zmienią swoją temperaturę. Za pomocą dotyku nauczyciel sprawdza temperaturę dolnej i górnej części każdej butelki. Gdy dolna część pierwszej butelki będzie ogrzana, a drugiej schłodzona, wkłada do każdej z nich palące się kawałki papieru i zakręca butelki. Gdy papier przestaje się palić, czynność powtarza, aż w butelce zgromadzi się dym. Dzieci wraz z nauczycielem obserwują dym w butelkach, opiekun pyta się, co zaobserwowały dzieci, gdzie gromadzi się dym w obydwu butelkach? Eksperyment pokazuje, że w zimnej butelce dym gromadzi się na dole, a w ciepłej unosi się do góry. Dlatego zimą gdy jest bardzo zimno, smog gromadzi się nisko przy ziemi, a my nim niestety oddychamy, co jest bardzo szkodliwe dla naszego zdrowia.

Załącznik 7

Zadanie 6

Maksymalnie do 10 min

Nauczyciel zadaje dzieciom pytanie, czy uważają, że w ich mieście jest czyste powietrze. Następnie tłumaczy, że w zależności od wielkości miasta i tego, czy jeździ w nim dużo samochodów oraz liczby fabryk zlokalizowanych w pobliżu, zanieczyszczenie powietrza może być większe bądź mniejsze. Spaliny samochodowe oraz palenie śmieci w piecach, zanieczyszcza nasze powietrze. Nauczyciel odtwarza dzieciom film pokazujący stan powietrza w jednej z polskich mniejszych miejscowości. / W wersji online dzieci samodzielnie oglądają film / Film: https://www.youtube.com/watch?v=81Gh8XjVfZ0 Po obejrzeniu filmu nauczyciel zachęca dzieci, by spróbowały zrobić eksperyment u siebie w domu (z pomocą rodziców). Każdy, kto wykona zadanie, ma przynieść wacik na następną lekcję w celu porównania.

Zadanie 6

Na zakończenie nauczyciel udostępnia uczniom tabelę (załącznik nr 8), do której muszą wpisywać wagę śmieci, które wyrzucają. Ważenie powinno się odbywać przez 3 dni, z podziałem na plastik, szkło, papier, odpady zmieszane i bioodpady. Jeżeli zadanie okazuje się dla dzieci za trudne, nauczyciel może poprosić o zważenie tylko plastiku. W celu pokazania dzieciom ile plastiku używamy w naszym codziennym życiu. Wyniki będą potrzebne na kolejnej lekcji, dotyczącej segregacji śmieci.

Załącznik 8

Materiał Naukowo TV

EKOLOGIA

Scenariusz dla klas I-III

Organizator:

Patronat medialny:

Patronat honorowy:

Patronat naukowy:

LEKCJA 2: Odpadki

GRUPA WIEKOWA: klasy 1-3 szkoły podstawowej WYMIAR CZASU: 45 min MIEJSCE REALIZACJI: - zdalnie: w domach, z wykorzystaniem komunikatora (np. Google Meet) CELE OGÓLNE: - uczeń poznaje podstawy ekologii CELE SZCZEGÓŁOWE: UCZEŃ: - poznaje podstawowe słownictwo o ekologii - porafi segregować śmieci - zna skutki nieodpowiedniego gospodarowania odpadkami - tworzy kreatywne rozwiązania METODY PRACY: - gry i zabawy dydaktyczne - metody zachęcające do twórczego rozwiązywania problemów FORMY PRACY: - indywidualna - grupowa

Wersja prezentacji dla uczniów

Skopiuj poniższy link i wyślij uczniom, by udostępnić im prezentację. Ta wersja prezentacji nie zawiera dodatkowych informacji, które są wyłącznie dla nauczycieli. Link do prezentacji (można kliknąć ikonę po lewej stronie): https://view.genial.ly/5fb39c506891e80d122313a1

Przed rozpoczęciem lekcji nauczyciel prosi, żeby dzieci pokazały waciki z zadania rozpoczętego na poprzedniej lekcji. Dzieci prezentują i omawiają wyniki wraz z nauczycielem.

Zadanie 1

Maksymalnie do 15 min

Nauczyciel pyta dzieci, czy wiedzą, czym jest ekologia. Tłumaczy, że ekologia i wszystko, co z nią związane, pomaga naszej planecie. Posługuje się poniższą definicją. Następnie dzieci, wraz z nauczycielem oglądają wspólnie krótki film. Ekologia — nauka o przyrodzie, zajmująca się badaniem jak człowiek może oddziaływać na środowisko. Ekologiczny sposób życia pokazuje, że dbamy o naszą planetę.

Zadanie 2

Maksymalnie do 10 min

Przed rozpoczęciem lekcji nauczyciel powinien przygotować worek wypełniony plastikiem o wadze ok. 6 kg. Nauczyciel pyta dzieci, czy wiedzą gdzie są wyrzucane śmieci. Następnie tłumaczy, że niestety nie wszystkie śmieci trafiają tam, gdzie powinny. Pokazuje dzieciom zdjęcie Wielkiej Pacyficznej Plamy Śmieci (załącznik nr 1). Tłumaczy, że jest to olbrzymie dryfujące skupisko śmieci i plastikowych odpadów, które pływa po Oceanie. Takich wodnych wysypisk jest znacznie więcej.

Załącznik 1

Źródło: https://www.forbes.com/sites/scottsnowden/2019/05/30/300-mile-swim-through-the-great-pacific-garbage-patch-will-collect-data-on-plastic-pollution/#6f51c878489f

Załącznik 1

Źródło: https://www.imcbrokers.com/great-pacific-garbage-patch/

Zadanie 2

Nauczyciel pokazuje dzieciom film. Plastik z takich wysypisk jedzą zwierzęta, co prowadzi do ich chorób i śmierci. Żółwie i delfiny zaplątują się również w plastikowe siatki i kosze. Nauczyciel pokazuje zdjęcia (załącznik 2). Nauczyciel zadaje dzieciom pytanie: W Indonezji morze wyrzuciło na brzeg martwego kaszalota. Co znaleziono w jego brzuchu? A) plastikowe klapki, B) resztki ryb i niestrawionego pokarmu, C) 6 kilogramów plastiku, D) worki foliowe. Prawidłowe odpowiedzi to A, C i D. Nauczyciel wyjmuje wcześniej przygotowany worek z plastikiem i tłumaczy, że właśnie tyle plastiku było w żołądku martwego kaszalota. Opiekun tłumaczy, że co roku wiele zwierząt umiera przez plastik unoszący się w wodzie i pokazuje zdjęcie zawartości brzucha kaszalota (załącznik nr 3).

Załącznik 2

Żółwia nie udało się uratować, w jego żołądku znaleziono 100 kawałków plastiku. Źródło: https://www.gumbolimbo.org/

Ptaki otoczone plastikiem. Źródło: https://theoceancleanup.com/media-gallery/

Młoda foka próbuje zjeść kawałek plastiku. Źródło: https://theoceancleanup.com/media-gallery/

Załącznik 3

Źródło: Twitter WWF-Indonesia

Zadanie 3

Maksymalnie do 10 min

Na poprzedniej lekcji nauczyciel zadał dzieciom zadanie — przez trzy dni miały ważyć wyrzucane śmieci. Nadszedł czas, aby dzieci zaprezentowały wyniki pomiarów. Nauczyciel rozpoczyna i moderuje dyskusję dotyczącą zagadnienia segregacji i produkcji śmieci przez przeciętną osobę. Na zakończenie burzy mózgów dzieci mają za zadanie odpowiedzieć na poniższe pytanie: Ile kilogramów śmieci produkuje w skali roku przeciętny Polak? Dla zobrazowania ciężaru nauczyciel może podawać przykłady zwierząt. A) 312 kilogramów na głowę rocznie (czyli tyle ile waży koń), B) 15 kg kilogramów na głowę rocznie (czyli tyle ile waży jamnik), C) 117 kg kilogramów na głowę rocznie (czyli tyle ile waży dzik). Prawidłowa odpowiedź to A. Nauczyciel dopytuje dzieci czy uważają, że to dużo. Uczniowie powinni dojść do wniosku, że produkujemy bardzo dużą ilość śmieci.

Zadanie 4

Maksymalnie do 15 min

Nauczyciel przed zajęciami prosi dzici, aby na zajęcia przyniosły wybrany odpad np. plastikowe butelki, szklane słoiki, puszki aluminiowe, małe papierowe pudełka oraz materiały plastyczne. Każde dziecko wybiera sobie przedmiot i w ten sposób zostaje przydzielone do grup: Plastikowi, Szklani, Metalowi, Papierowi. Dzieci mają za zadanie wymyślić drugie życie dla przedmiotu, który wybrały: Plastikowi — plastikowa butelka, Szklani — szklany słoik, Metalowi — puszka aluminiowa, Papierowi — mniejsze papierowe pudełka. Dzieci wykonują projekt w domach, następnie prezentują go przed klasą. Dzieci opowiadają, dlaczego drugie życie tych przedmiotów jest tak samo ważne i “kolorowe” jak poprzednie.

Zadanie 4

Przykłady: 1. Ze szklanego słoika można zrobić pojemnik na kredki (słoik obwiązujemy tasiemką/sznurkiem, przyklejamy ozdoby, zawiązujemy kokardkę itd.). 2. Z metalowej puszki możemy stworzyć doniczkę dla rośliny (uwaga na ostry brzeg!). 3. Z kartonu organizer na biurko, 4. Z plastikowej butelki grzechotkę. Dzieci uczą się, że recykling w naszym życiu jest bardzo ważny. Im więcej rzeczy będziemy recyklingować, tym bardziej będziemy dbać o naszą planetę.

EKOLOGIA

Scenariusz dla klas I-III

Organizator:

Patronat medialny:

Patronat honorowy:

Patronat naukowy:

LEKCJA 3: Woda

GRUPA WIEKOWA: klasy 1-3 szkoły podstawowej WYMIAR CZASU: 45 min MIEJSCE REALIZACJI: - zdalnie: w domach, z wykorzystaniem komunikatora (np. Google Meet) CELE OGÓLNE: - uczeń poznaje najważniejsze informacje dotyczące wody CELE SZCZEGÓŁOWE: UCZEŃ: - ma świadomość, ze wody na świecie brakuje, - poznaje kraje, w których zasoby wody są niewielkie, - wie, jak oszczędzać wodę METODY PRACY: - gry i zabawy dydaktyczne - metody zachęcające do twórczego rozwiązywania problemów FORMY PRACY: - indywidualna - grupowa

Wersja prezentacji dla uczniów

Skopiuj poniższy link i wyślij uczniom, by udostępnić im prezentację. Ta wersja prezentacji nie zawiera dodatkowych informacji, które są wyłącznie dla nauczycieli. Link do prezentacji (można kliknąć ikonę po lewej stronie): https://view.genial.ly/5fb505b54bd8c4109c687ebd

Zadanie 1

Maksymalnie do 10 min

Nauczyciel tłumaczy dzieciom, że woda w przyrodzie krąży w zamkniętym obiegu. Może się wydawać, że każda kropla, która spada z nieba lub każda szklanka wody jest całkiem nowa, ale tak naprawdę ona jest tu od zawsze i stanowi część cyklu. Pada deszcz, woda paruje i zanim jej cząsteczki spadną z powrotem na ziemię minie ok. 10 dni. Nauczyciel pokazuje dzieciom film.

Zadanie 2

Maksymalnie do 10 min

Na naszej planecie jest mnóstwo wody, ale bardzo mało z niej nadaje się do użycia. Większość wody na naszej planecie jest słona albo niedostępna dla człowieka. Jest też rozłożona bardzo nierównomiernie, dlatego więcej niż połowa ludzi na świecie nie ma do niej dostępu. Nauczyciel pokazuje na rzutniku wykres kołowy, w celu zobrazowania ile ludzi nie ma dostępu do wody (załącznik nr 1). Jest to bardzo poważny problem, z którym mierzymy się jako ludzkość. Następnie nauczyciel na mapie świata wskazuje miejsca, gdzie brakuje wody (załącznik nr 2).

Załącznik 1

Dostęp ludności do wiody pitnej

Załącznik 2

Procent ludzi mających dostęp do wody pitnej w 2010 roku. Źródło: https://sp15-zory.pl/wp-content/uploads/2015/09/Dost%c4%99p-do-czystej-wody.pdf

Zadanie 2

Chcąc zobrazować, jak niewiele jest na ziemi wody pitnej, nauczyciel pokazuje dzieciom grafikę (załącznik nr 3). Następnie nauczyciel pyta dzieci, jak wyglądałby ich dzień, gdyby rano okazało się, że z kranu nie leci woda. Zadaje pytanie takie jak np.: — W jaki sposób umyłyby zęby? — Czego by się napiły? Dzieci rozpoczynają dyskusję, którą moderuje opiekun. Na jej zakończenie przedstawia im informacje mówiące o tym, że 1 na 3 osoby nie ma dostępu do wody pitnej, a 6 na 10 nie może wziąć codziennej kąpieli. (źródło: Raport „Progress on Drinking Water, Sanitation and Hygiene: 2017 Update and Sustainable Development Goal Baselines” prezentujący pierwsze globalne dane dot. dostępu do wody pitnej i warunków sanitarnych.) Na rzutniku nauczyciel pokazuje zdjęcia dzieci, które mają utrudniony dostęp do wody (załącznik nr 4).

Załącznik 3

Objętość największej kuli to cała woda na Ziemi. Mniejsza kula to słodka woda w ziemi, bagnac, rzekach i jeziorach. Najmniejsza kula to słodka woda we wszystkich jeziorach i rzekach na naszej planecie.

Źródło:https://www.usgs.gov/special-topic/water-science-school/science/dystrybucja-wody-na-ziemi-earths-water-distribution?qt-science_center_objects=0#qt-science_center_objects

Załącznik 4

Źródło:https://unicef.pl/co-robimy/aktualnosci/dla-mediow/2-1-mld-osob-na-swiecie-nie-ma-dostepu-do-wody-pitnej-w-miejscu-zamieszkania-a-ponad-dwa-razy-wiecej-pozbawionych-jest-odpowiednich-warunkow-sanit

Zadanie 3

Maksymalnie do 20 min

Nauczyciel pyta dzieci, ile według nich zużywają wody — dużo czy mało? Klasa może zostać podzielona na cztery grupy lub dzieci moga po kolei odpowiadać na pytania nauczyciela. Opiekun czyta pytania (załącznik nr 5). Grupa, która chce udzielić odpowiedzi, zgłasza się, podnosząc rękę. Za złą odpowiedź, pytanie przechodzi na kolejną drużynę. Jeśli nauczyciel nie podzieli dzieci na grupy, każdemu uczniowi zadawane jest pojedyncze pytanie. Po zabawie nauczyciel zadaje pytania związane z hasłami występującymi w teleturniej w celu utrwalenia wiedzy.

Załącznik 5

Pytanie 1. Gdzie w Polsce zużywa się najwięcej wody? A) w przemyśle spożywczym, chemicznym, elektromaszynowym. B) w naszych domach. C) w rolnictwie i leśnictwie. Pytanie 2. W jakiej elektrowni zużywa się najwięcej wody? A) wiatrowej. B) węglowej. C) wodnej. Pytanie 3. Ile wody co 3 minuty zużywa elektrownia węglowa? A) tyle ile jest basenie olimpijskim. B) tyle ile jest w szklance. C) tyle ile jest w pełnej wannie. Pytanie 4. Ile wody średnio zużywa Polak w ciągu dnia? A) 15 litrów. B) 1,5 litra. C) 150 litrów. Pytanie 5. Czy Polska jest krajem ubogim w wodę? A) nie. B) tak.

Pytanie 6. Co najbardziej zanieczyszcza wodę w Polsce? A) fabryki. B) zwierzęta hodowlane. C) wędkarze. Pytanie 7. Czy powinniśmy oszczędzać wodę? A) nie, przecież jest jej bardzo dużo. B) tak, wody w Polsce i na świecie jest mało. C) nie, przecież i tak ją oczyścimy. Pytanie 8. Z czego powinniśmy pić wodę? A) plastikowych butelek kupionych w sklepie. B) z kranu i nalewać ją do wielorazowych butelek, jeżeli chcemy wodę na drogę. C) nie powinniśmy pić wody, tylko soki i napoje gazowane. Pytanie 9. Jak możemy oszczędzać wodę? A) zamykać wodę przy myciu zębów, brać prysznic. B) nalewać pełną wannę do kąpieli. C) nie naprawiać zepsutych kranów i spłuczek. Pytanie 10. Co to jest ślad wodny? A) jest to wartość, która mówi nam, ile faktycznie zużywamy wody. Ślad wodny mierzy ilość wody użytej do produkcji każdego dobra i każdej usługi, z których korzystamy. B) jest to ślad, który zostawia po sobie deszcz. C) jest to ślad, który zostaje po wyschniętym jeziorze.

Projekt konkursowy

Dzieci wraz z nauczycielem przygotowują pracę konkursową. Powinien być to obszerny projekt ekologiczny związany z problemem oszczędzania wody. Jego twórcy muszą pokazać i dokładnie objaśnić, jakie działania podejmują lub zamierzają podjąć w celu zmniejszenia zużycia wody. Praca ma dotyczyć działań możliwych do wprowadzenia w domu bądź szkole, powinna (przynajmniej częściowo) mieć charakter planu, tłumaczącego krok po kroku, jak wprowadzić w życie przedstawione założenia.

EKOLOGIA

Scenariusz dla klas I-III

Organizator:

Patronat medialny:

Patronat honorowy:

Patronat naukowy:

LEKCJA 4: Bioróżnorodność

GRUPA WIEKOWA: klasy 1-3 szkoły podstawowej WYMIAR CZASU: 45 min MIEJSCE REALIZACJI: - zdalnie: w domach, z wykorzystaniem komunikatora (np. Google Meet) CELE OGÓLNE: - uczeń poznaje ekosystem i pojęcie bioróżnorodności CELE SZCZEGÓŁOWE: UCZEŃ: - wie, dlaczego bioróznorodność jest ważna - wie, czym jest łańcuch pokarmowy - zna rolę pszczół - zna gatutnki zwierząt, które są pod ochroną METODY PRACY: - gry i zabawy dydaktyczne - metody zachęcające do twórczego rozwiązywania problemów FORMY PRACY: - indywidualna - grupowa

Wersja prezentacji dla uczniów

Skopiuj poniższy link i wyślij uczniom, by udostępnić im prezentację. Ta wersja prezentacji nie zawiera dodatkowych informacji, które są wyłącznie dla nauczycieli. Link do prezentacji (można kliknąć ikonę po lewej stronie): https://view.genial.ly/5fb6534746fc9b0d210ec073

Zadanie 1

Maksymalnie do 10 min

Nauczyciel pyta dzieci, jakie ptaki widują na co dzień w swoim miejscu zamieszkania. Uczniowie odpowiadają, wymieniając różne gatunki. Opiekun tłumaczy, że to jest właśnie bioróżnorodność: Bioróżnorodność to zróżnicowanie gatunków i środowisk, które nas otaczają. Wokół nas żyje wiele gatunków ptaków. Są one podobne do siebie — mają skrzydła i dzioby, ale zarazem każdy gatunek ptaka jest inny. Następnie dzieci zgłaszają się i po kolei wymieniają zwierzęta i rośliny, które widują na co dzień w swojej okolicy. Nauczyciel zapisuje usłyszane hasła. W notatkach powinny pojawić się hasła: liście → mszyce→ biedronka gąsienica → wróbel → lis ziarna → mysz→ kot Następnie nauczyciel zadaje pytanie — kto co zjada? Czyli, jak wygląda łańcuch pokarmowy wypisanych zwierząt. Dzieci mają burzę mózgów. Nauczyciel pokazuje łańcuchy pokarmowe i je omawia z uczniami (przykład w załączniku 1).

Załącznik 1

Zadanie 2

Maksymalnie do 10 min

Nauczyciel tłumaczy dzieciom, dlaczego bioróżnorodność jest tak ważna. Wymarcie jednego gatunku ma wpływ na dziesiątki innych. Opiekun pyta dzieci, co by się stało, gdyby wyginęły pszczoły. Nauczyciel pokazuje dzieciom film o pszczołach. Tłumaczy, że gdyby nie było pszczół, nie miałby kto zapylać roślin. Dzięki pszczołom mamy owoce, warzywa i zioła. Nie moglibyśmy pozyskiwać również leków, które wytwarzamy z jadu pszczelego. Umarłyby organizmy, których pokarmem są rośliny. Wszystko jest połączone, dlatego musimy dbać o nasz ekosystem.

Zadanie 3

Maksymalnie do 10 min

Nauczyciel zadaje dzieciom pytania z załącznika 2, a zadaniem uczniów jest odpwiedzieć czy zdanie jst prawdziwe czy fałszywe. Po quizie nauczyciel zwraca uwagę uczniom, że świat ludzi ma ogromny wpływ na świat zwierząt.

Załącznik 2

Człowiek wycina lasy, by mieć więcej powierzchni na pola uprawne. | PRAWDA Gdy nie będzie lasów, zwierzęta znajdą sobie po prostu inny dom. | FAŁSZ W lasach deszczowych mieszkają m.in. orangutany i pantery. | PRAWDA Olej palmowy jest to składnik jedzenia oraz kosmetyków. | PRAWDA Ludzie wycinają drzewa w lasach deszczowych, by sadzić więcej palm oleistych. | PRAWDA Nasze czyny nie wpływają na środowisko. | FAŁSZ

Zadanie 4

Maksymalnie do 15 min

Nauczyciel przechodzi do kolejnego zadania. Przybliża uczniom sylwetkę Władysława Szafera, czytając krótką notkę z załącznika nr 3. Żubry już kiedyś prawie wyginęły, ale dzięki pracy wielu naukowców i przyrodników udało się przywrócić je do przyrody. Nauczyciel prosi dzieci, by narysowały żubra i pokazały swoje rysunki do kamery. Następnie nauczyciel tłumaczy dzieciom, że jednym ze sposobów ochrony przyrody jest tworzenie parków narodowych, gdzie zwierzęta i rośliny są bezpieczne. Żubr jest idealnym przykładem przywrócenia populacji żubra w Polsce, jest nawet w logo Białowieskiego Parku Narodowego. Nauczyciel pokazuje dzieciom logo parku (załącznik nr 4). Dzięki temu, że dbamy o zwierzęta, których jest mało, dbamy o bioróżnorodność. Na zakończenie nauczyciel pokazuje dzieciom film o żubrach.

Załącznik 3

Ignacy w swoich podróżach w czasie spotykał wiele ciekawych osób. Jedną z nich był między innymi Władysław Szafer, urodzony w 1886 w Sosnowcu, polski botanik. Zajmował się ochroną przyrody i florystyką. Był współtwórcą polskich parków narodowych. Dzięki Władysławowi Szaferowi w Polsce znów mieszkają żubry, m.in. dzięki temu, że sprowadził dwie samice czystej krwi z ZOO w Szwecji. Jak widać, wiele mu zawdzięczamy!

Źródło: http://tmzm.mielec.pl/archiwum/mpatron.htm

Załącznik 4

Żródło: nchyla/ Shutterstock

Logo Białowieskiego Parku Narodowego

Zadanie dodatkowe 1

Dzieci dzielone są na dwie grupy. Jedna z grup otrzymuje listę nr 1, druga grupa otrzymuje listę nr 2. Zadaniem dzieci jest wsazanie zwierząt, które ich zdaniem są pod ochroną. Nauczyciel wcześniej przygotowuje dużą mapę świata. Dzieci poprzez burzę mózgów starają się wspólnie umieścić na mapie zagrożone wyginięciem zwierzęta ze swoich listy. Nauczyciel sam na mapie świata umiejscawia zdjęcia zwierząt, a dzieci “podpowiadają nauczycielowi”.

Zadanie dodatkowe 1

LISTA NUMER 1

• Sikorka
• Tygrys
• Dzik
• Lampart
• Żaba
• Niedźwiedź
• Szympans

Wytłuszczoną czcionką zaznaczone są zwierzęta pod ochroną.

Zadanie dodatkowe 1

LISTA NUMER 2

• Goryl
• Zaskroniec
• Słoń
• Gołąb
• Nosorożec
• Sarna
• Wilk

Wytłuszczoną czcionką zaznaczone są zwierzęta pod ochroną.

Zadanie dodatkowe 1

Miejsce występowania: Tygrys - Sumatra Lampart — Południowa Afryka Niedźwiedź polarny — Arktyka Szympans — Kotlina Kongo Goryl — Środkowa Afryka Słoń — Południowa Azja Nosorożec— Afryka Wilk — Polska

Zadanie dodatkowe 2

Zadanie "Z czego składa się gleba?" dzieci mogą wykonać samodzielnie w domu. Co jest potrzebne: — próbki ziemi w słoikach (z podwórka, ogródka), — woda, — białe filtry do kawy, — szklanka, — lupa. Do słoików w ¼ wypełnionych ziemią nauczyciel lub uczeń samodzielnie dolewa wody do ¾ wysokości słoika i zakręca go. Następnie należy energicznie słoikiem potrząsnąć w celu wymieszania wody z ziemią. Uczniowie wraz z opiekunem obserwują, co się dzieje w słoikach. Po opadnięciu ziemi część cząsteczek powinna unosić się na powierzchni wody. Następnie wodę z cząsteczkami delikatnie przelewamy do szklanki przez filtr do kawy. Zadaniem dzieci jest obserwacja cząsteczek (przez lupę), które zostały na filtrze od kawy. Nauczyciel powinien wyjaśnić dzieciom, że cząsteczki, które pochodzą od żywych organizmów, zostały na filtrze, a składniki mineralne zostały w ziemi w słoiku. Gleba jest mieszaniną składników mineralnych (np. fragmenty skał), organicznych (np. fragmenty roślin i zwierząt), powietrza i wody. Gleba nieustannie zmienia się pod wpływem pogody oraz działalności człowieka i zwierząt np. dżdżownicy. Na najlepszą glebę, mówimy, że jest “żyzna”. Żyzna gleba to taka, która ma w sobie dużo cząstek pochodzących od żywych organizmów. W każdej glebie występują żywe organizmy, są wśród nich niewidoczne dla nas bakterie i grzyby, oraz większe owady i właśnie dżdżownice. Dżdżownice są bardzo pożytecznymi zwierzętami, ponieważ zjadają glebę podczas kopania tuneli. Ich odchody zawierają niestrawione resztki oraz grudki ziemi, co powoduje, że gleba po przejściu przez ich przewód pokarmowy jest wymieszana, spulchniona i nawilżona. Po uzyskaniu tych informacji dzieci mogą ocenić czy ziemia, którą miały w słoikach była żyzna. W klasie można zorganizować konkurs na “najlepszą glebę”. Dzieci mają za zadanie ułożyć słoiki w kolejności, od najbardziej żyznej gleby do najmniej (na podstawie ilości cząstek organicznych na filtrze).