Jagiellonowie w Europie Środkowej
Tablica genealogiczna
Druga unia polsko-węgierska
Po śmierci Władysława Jagiełły w 1434 roku królem Polski został jego pierworodny syn – Władysław Warneńczyk. Młody władca miał wówczas zaledwie 10 lat. Rządy w jego imieniu sprawował więc biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki. Dzięki dyplomatycznym staraniom duchownego zawarto nową unię polsko-węgierską. W 1440 roku możnowładcy węgierscy wybrali na tron swego kraju polskiego władcę. Ich celem było połączenie sił obu państw w walce z Turkami osmańskimi zagrażającymi Królestwu Węgierskiemu.
W 1444 roku na czele armii węgierskiej, którą wspierali polscy rycerze, król Władysław wkroczył do zajętej przez Turków Bułgarii. Bitwa stoczona z siłami tureckimi pod Warną zakończyła się pogromem wojsk węgierskich. Poległ również Władysław Warneńczyk (stąd jego przydomek). Śmierć króla zakończyła unię Polski i Węgier.
Turcy Osmańscy
Na początku XIV wieku w świecie islamu pojawiła się nowa potęga – Turcy osmańscy, którzy zaczęli zbrojnie jednoczyć tureckie państewka i prowadzić podboje krajów chrześcijańskich. Władcy osmańscy (sułtani) odebrali obszary Azji Mniejszej osłabionemu cesarstwu bizantyjskiemu i zagrozili Konstantynopolowi. Wkroczyli również na Bałkany i stopniowo podbijali skłócone ze sobą chrześcijańskie kraje (Bułgarię, Serbię, Bośnię, Albanię). Zwycięskie siły osmańskie zatrzymały się dopiero na granicy Królestwa Węgierskiego. W 1453 roku Turcy osmańscy zdobyli Konstantynopol. W ten sposób po ponad tysiącu latach cesarstwo bizantyjskie przestało istnieć.
Turcy pod Konstantynopolem, miniatura z XV wieku. Zdobyty Konstantynopol Turcy osmańscy przemianowali na Stambuł i uczynili z niego swoją stolicę.
Kazimierz Jagiellończyk
Po śmierci Warneńczyka władzę w Polsce objął jego młodszy brat – Kazimierz Jagiellończyk, który wcześniej panował już na Litwie.
Krzyżacy i Związek Pruski
Krzyżacy
Związek Pruski
Pruscy rycerze i mieszczanie byli w większości potomkami niemieckich osadników, którzy w XIII i XIV wieku przybyli do państwa krzyżackiego. Mieszkali tam od pokoleń i ziemie pruskie uważali za swoją ojczyznę
Bracia zakonu krzyżackiego, których było zaledwie kilkuset, wywodzili się głównie z odległych krajów niemieckich.
vs
Po klęsce grunwaldzkiej Krzyżacy usiłowali odbudować swoją potęgę. W tym celu nakładali na poddanych wysokie podatki, a opornych prześladowali. Wywoływało to sprzeciw ze strony pruskich stanów – rycerzy i mieszczan. Założyli oni Związek Pruski i w 1454 roku rozpoczęli zbrojne powstanie przeciw Krzyżakom. W krótkim czasie opanowali większość miast i zamków w państwie zakonnym. Następnie zwrócili się do Kazimierza Jagiellończyka z prośbą o pomoc i przyłączenie Prus do Polski. Rycerze pruscy chcieli uzyskać takie same przywileje, jakie posiadało już polskie rycerstwo. Z kolei duże miasta Prus – Toruń, Gdańsk, Elbląg, Chełmno – bogaciły się na handlu z Polską i chciały czerpać z tej wymiany jeszcze większe korzyści.
Wojna trzynastoletnia
Wojna trzynastoletnia
Kazimierz Jagiellończyk ogłosił przyłączenie Prus do Polski. Zebrał rycerzy i rozpoczął działania zbrojne. Miał nadzieję, że wojnę szybko rozstrzygnie zwycięska bitwa. Jednak w 1454 roku pod Chojnicami polskie rycerstwo poniosło dotkliwą klęskę w starciu z siłami zakonu. Krzyżacy zorganizowali bowiem wojsko zaciężne. Było ono bardziej zdyscyplinowane i lepiej wyposażone od rycerstwa (m.in. w broń palną).
W tej sytuacji Kazimierz Jagiellończyk również zwerbował oddziały zaciężne. Rozpoczęły się długotrwałe i bardzo kosztowne zmagania. Rzadko dochodziło do bitew w polu. Najczęściej oblegano zamki i miasta.
Wojna trwała aż trzynaście lat (stąd jej nazwa). Dzięki pieniądzom przekazywanym przez bogate miasta pruskie Kazimierz był w stanie werbować kolejne oddziały zaciężne i ostatecznie odniósł zwycięstwo.
wojsko zaciężne – wojsko składające się z ludzi zawodowo zajmujących się rzemiosłem wojennym, zwerbowanych (zaciągniętych) do służby za ustaloną opłatą.
Drugi pokój toruński – odzyskanie Pomorza Gdańskiego
W 1466 roku podpisano w Toruniu pokój polsko-krzyżacki (tak zwany drugi pokój toruński). Polska odzyskała Pomorze Gdańskie i ziemię chełmińską. Zatrzymała też m.in. Malbork, Toruń, Elbląg i Warmię. Dzięki temu uzyskała dostęp do Morza Bałtyckiego, co było bardzo korzystne dla rozwoju jej gospodarki i handlu.
Włączone do Polski ziemie zaczęto nazywać Prusami Królewskimi. Krzyżacy utrzymali jedynie terytorium dawnych pogańskich Prus, które określano odtąd mianem Prus Krzyżackich (Zakonnych). Zgodnie z traktatem pokojowym każdy nowo wybrany wielki mistrz krzyżacki miał obowiązek złożyć przysięgę wierności królowi polskiemu.
Jagiellonowie w Czechach i na Węgrzech
Pod panowaniem dynastii jagiellońskiej Polska rozwijała się pomyślnie. Złamała potęgę Krzyżaków, utrzymała unię z Litwą. Stała się najsilniejszym państwem w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
Jagiellonowie rozszerzali też swoje wpływy na sąsiednie kraje i przejmowali w nich panowanie. Pod koniec XV wieku Władysław Jagiellończyk, najstarszy syn Kazimierza Jagiellończyka, został wybrany na króla Czech, a nieco później również na króla Węgier. W ten sposób pod koniec średniowiecza większość Europy Środkowej znalazła się pod panowaniem Jagiellonów.
Jan DŁugosz
W XV wieku działał najwybitniejszy kronikarz polskiego średniowiecza – Jan Długosz, autor dwunastotomowych dziejów Polski zatytułowanych Roczniki, czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego. Długosz był też wychowawcą synów króla Kazimierza Jagiellończyka.
POLITYKA DYNASTYCZNA JAGIELLONÓW
Na mocy unii w Krewie wielki książę litewski Władysław Jagiełło został królem Polski i dał początek dynastii Jagiellonów. Starszy syn Jagiełły, Władysław Warneńczyk, zasiadł na tronie Polski, a potem Węgier. Po śmierci młodego króla pod Warną polska korona przypadła jego bratu, Kazimierzowi Jagiellończykowi, już wcześniej panującemu na Litwie. Z małżeństwa z Elżbietą Habsburżanką Kazimierz miał trzynaścioro dzieci (dlatego jego żonę nazywano matką królów). Czterech jego synów zasiadło na królewskich tronach. Najstarszy, Władysław Jagiellończyk, zdobył władzę w Czechach i na Węgrzech. W Polsce i na Litwie panowali zaś kolejno młodsi synowie Kazimierza – Jan Olbracht, Aleksander i Zygmunt Stary.
OŁTARZ WITA STWOSZA
W czasach Kazimierza Jagiellończyka do Krakowa przybył z Niemiec sławny rzeźbiarz Wit Stwosz. Na zamówienie rady miejskiej wykonał główny ołtarz kościoła Mariackiego w Krakowie. Jest to jedno z najwybitniejszych dzieł późnogotyckiej rzeźby w Europie.
Sprawdź się !
Zadanie 04
Zadanie 02
Zadanie 03
zadanie 01
Dziękuję !
Jagiellonowie w Europie ŚrodkowejTION
Dmussen
Created on November 18, 2022
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Vaporwave presentation
View
Animated Sketch Presentation
View
Memories Presentation
View
Pechakucha Presentation
View
Decades Presentation
View
Color and Shapes Presentation
View
Historical Presentation
Explore all templates
Transcript
Jagiellonowie w Europie Środkowej
Tablica genealogiczna
Druga unia polsko-węgierska
Po śmierci Władysława Jagiełły w 1434 roku królem Polski został jego pierworodny syn – Władysław Warneńczyk. Młody władca miał wówczas zaledwie 10 lat. Rządy w jego imieniu sprawował więc biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki. Dzięki dyplomatycznym staraniom duchownego zawarto nową unię polsko-węgierską. W 1440 roku możnowładcy węgierscy wybrali na tron swego kraju polskiego władcę. Ich celem było połączenie sił obu państw w walce z Turkami osmańskimi zagrażającymi Królestwu Węgierskiemu. W 1444 roku na czele armii węgierskiej, którą wspierali polscy rycerze, król Władysław wkroczył do zajętej przez Turków Bułgarii. Bitwa stoczona z siłami tureckimi pod Warną zakończyła się pogromem wojsk węgierskich. Poległ również Władysław Warneńczyk (stąd jego przydomek). Śmierć króla zakończyła unię Polski i Węgier.
Turcy Osmańscy
Na początku XIV wieku w świecie islamu pojawiła się nowa potęga – Turcy osmańscy, którzy zaczęli zbrojnie jednoczyć tureckie państewka i prowadzić podboje krajów chrześcijańskich. Władcy osmańscy (sułtani) odebrali obszary Azji Mniejszej osłabionemu cesarstwu bizantyjskiemu i zagrozili Konstantynopolowi. Wkroczyli również na Bałkany i stopniowo podbijali skłócone ze sobą chrześcijańskie kraje (Bułgarię, Serbię, Bośnię, Albanię). Zwycięskie siły osmańskie zatrzymały się dopiero na granicy Królestwa Węgierskiego. W 1453 roku Turcy osmańscy zdobyli Konstantynopol. W ten sposób po ponad tysiącu latach cesarstwo bizantyjskie przestało istnieć.
Turcy pod Konstantynopolem, miniatura z XV wieku. Zdobyty Konstantynopol Turcy osmańscy przemianowali na Stambuł i uczynili z niego swoją stolicę.
Kazimierz Jagiellończyk
Po śmierci Warneńczyka władzę w Polsce objął jego młodszy brat – Kazimierz Jagiellończyk, który wcześniej panował już na Litwie.
Krzyżacy i Związek Pruski
Krzyżacy
Związek Pruski
Pruscy rycerze i mieszczanie byli w większości potomkami niemieckich osadników, którzy w XIII i XIV wieku przybyli do państwa krzyżackiego. Mieszkali tam od pokoleń i ziemie pruskie uważali za swoją ojczyznę
Bracia zakonu krzyżackiego, których było zaledwie kilkuset, wywodzili się głównie z odległych krajów niemieckich.
vs
Po klęsce grunwaldzkiej Krzyżacy usiłowali odbudować swoją potęgę. W tym celu nakładali na poddanych wysokie podatki, a opornych prześladowali. Wywoływało to sprzeciw ze strony pruskich stanów – rycerzy i mieszczan. Założyli oni Związek Pruski i w 1454 roku rozpoczęli zbrojne powstanie przeciw Krzyżakom. W krótkim czasie opanowali większość miast i zamków w państwie zakonnym. Następnie zwrócili się do Kazimierza Jagiellończyka z prośbą o pomoc i przyłączenie Prus do Polski. Rycerze pruscy chcieli uzyskać takie same przywileje, jakie posiadało już polskie rycerstwo. Z kolei duże miasta Prus – Toruń, Gdańsk, Elbląg, Chełmno – bogaciły się na handlu z Polską i chciały czerpać z tej wymiany jeszcze większe korzyści.
Wojna trzynastoletnia
Wojna trzynastoletnia
Kazimierz Jagiellończyk ogłosił przyłączenie Prus do Polski. Zebrał rycerzy i rozpoczął działania zbrojne. Miał nadzieję, że wojnę szybko rozstrzygnie zwycięska bitwa. Jednak w 1454 roku pod Chojnicami polskie rycerstwo poniosło dotkliwą klęskę w starciu z siłami zakonu. Krzyżacy zorganizowali bowiem wojsko zaciężne. Było ono bardziej zdyscyplinowane i lepiej wyposażone od rycerstwa (m.in. w broń palną). W tej sytuacji Kazimierz Jagiellończyk również zwerbował oddziały zaciężne. Rozpoczęły się długotrwałe i bardzo kosztowne zmagania. Rzadko dochodziło do bitew w polu. Najczęściej oblegano zamki i miasta. Wojna trwała aż trzynaście lat (stąd jej nazwa). Dzięki pieniądzom przekazywanym przez bogate miasta pruskie Kazimierz był w stanie werbować kolejne oddziały zaciężne i ostatecznie odniósł zwycięstwo.
wojsko zaciężne – wojsko składające się z ludzi zawodowo zajmujących się rzemiosłem wojennym, zwerbowanych (zaciągniętych) do służby za ustaloną opłatą.
Drugi pokój toruński – odzyskanie Pomorza Gdańskiego
W 1466 roku podpisano w Toruniu pokój polsko-krzyżacki (tak zwany drugi pokój toruński). Polska odzyskała Pomorze Gdańskie i ziemię chełmińską. Zatrzymała też m.in. Malbork, Toruń, Elbląg i Warmię. Dzięki temu uzyskała dostęp do Morza Bałtyckiego, co było bardzo korzystne dla rozwoju jej gospodarki i handlu. Włączone do Polski ziemie zaczęto nazywać Prusami Królewskimi. Krzyżacy utrzymali jedynie terytorium dawnych pogańskich Prus, które określano odtąd mianem Prus Krzyżackich (Zakonnych). Zgodnie z traktatem pokojowym każdy nowo wybrany wielki mistrz krzyżacki miał obowiązek złożyć przysięgę wierności królowi polskiemu.
Jagiellonowie w Czechach i na Węgrzech
Pod panowaniem dynastii jagiellońskiej Polska rozwijała się pomyślnie. Złamała potęgę Krzyżaków, utrzymała unię z Litwą. Stała się najsilniejszym państwem w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Jagiellonowie rozszerzali też swoje wpływy na sąsiednie kraje i przejmowali w nich panowanie. Pod koniec XV wieku Władysław Jagiellończyk, najstarszy syn Kazimierza Jagiellończyka, został wybrany na króla Czech, a nieco później również na króla Węgier. W ten sposób pod koniec średniowiecza większość Europy Środkowej znalazła się pod panowaniem Jagiellonów.
Jan DŁugosz
W XV wieku działał najwybitniejszy kronikarz polskiego średniowiecza – Jan Długosz, autor dwunastotomowych dziejów Polski zatytułowanych Roczniki, czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego. Długosz był też wychowawcą synów króla Kazimierza Jagiellończyka.
POLITYKA DYNASTYCZNA JAGIELLONÓW
Na mocy unii w Krewie wielki książę litewski Władysław Jagiełło został królem Polski i dał początek dynastii Jagiellonów. Starszy syn Jagiełły, Władysław Warneńczyk, zasiadł na tronie Polski, a potem Węgier. Po śmierci młodego króla pod Warną polska korona przypadła jego bratu, Kazimierzowi Jagiellończykowi, już wcześniej panującemu na Litwie. Z małżeństwa z Elżbietą Habsburżanką Kazimierz miał trzynaścioro dzieci (dlatego jego żonę nazywano matką królów). Czterech jego synów zasiadło na królewskich tronach. Najstarszy, Władysław Jagiellończyk, zdobył władzę w Czechach i na Węgrzech. W Polsce i na Litwie panowali zaś kolejno młodsi synowie Kazimierza – Jan Olbracht, Aleksander i Zygmunt Stary.
OŁTARZ WITA STWOSZA
W czasach Kazimierza Jagiellończyka do Krakowa przybył z Niemiec sławny rzeźbiarz Wit Stwosz. Na zamówienie rady miejskiej wykonał główny ołtarz kościoła Mariackiego w Krakowie. Jest to jedno z najwybitniejszych dzieł późnogotyckiej rzeźby w Europie.
Sprawdź się !
Zadanie 04
Zadanie 02
Zadanie 03
zadanie 01
Dziękuję !