LÝ - nhóm 1

Trái Đất và Bầu Trời - Xác định phương hướng

BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA NHÓM 1

Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc

03

Khái quát nội dung

Khái niệm thiên cầu, thiên thể

01

Cách xác định vị trí của các thiên thể trên bầu trời

02

Ba chòm sao quan trọng trên bầu trời phương Bắc

04

10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm

05

01

Khái niệm thiên cầu, thiên thể

Thiên cầu

Thiên cầu là một quả cầu giả định có bán kính rất lớn với tâm đặt ở Trái Đất. Các thiên thể và sự chuyển động của chúng được phản chiếu trên thiên cầu

Thiên thể

Trong thiên văn học hiện đại, thiên thể là các thực thể, các tập hợp hay những cấu trúc đáng kể trong vũ trụ mà sự tồn tại của chúng được khoa học ngày nay chứng nhận

MINH HỌA THIÊN CẦU

1. Vào những đêm không có trăng, sao đầy trời, muốn tìm phương hướng cho chính xác, bạn phải tìm đến sao Bắc đẩu (Etoile Polaire) để biết hướng Bắc

2. Hoặc tìm sao Nam Thập (Croix du Sud) để biết hướng Nam, từ đó xác định được các hướng Đông, Tây còn lại.

02. Cách xác định vị trí của các thiên thể trên bầu trời

3. Sao Bắc Cực nằm ở nửa cầu Bắc. Một số chòm sao thường được dùng để tìm sao Bắc Cực là chòm sao Gấu Lớn và chòm sao Thiên Hậu.

4. Còn một cách khác để xác định ví trí là dựa vào sao Hôm và sao Mai. Sao Hôm và sao Mai thực ra chỉ là một. Nó chính là Kim Tinh (Venus).

03. Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc

Sao là những thiên thể khổng lồ nóng sáng, có khối lượng lớn. Do các sao có nhiệt độ quá lớn và ở khoảng cách quá xa Trái Đất nên ta chỉ có thể nghiên cứu chúng thông qua quan sát và đo đạc những đại lượng Vật lí (độ sáng, vị trí,...). Số lượng sao quan sát được tùy thuộc vào nhiều điều kiện của khí quyển (độ trong suốt, độ sáng của bầu trời,...) và cảm nhận của người quan sát. Mắt thường có thể quan sát được khoảng 6000 sao trên toàn bộ thiên cầu.

Khi các sao chuyển động, kể cả Mặt Trời và Mặt Trăng đều được phản chiếu lên mặt thiên cầu. Khi quan sát từ Trái Đất, ta thấy các sao luôn chuyển động trên bầu trời theo hướng từ Đông sang Tây với tốc độ khác nhau. Vì vậy, vị trí tương đối của chúng tại các thời điểm khác nhau là khác nhau. Tuy nhiên, vị trí tương đối thật sự của các ngôi sao thay đổi rất chậm theo thời gian,

Hình bên: Minh họa vị trí tương đối giữa các ngôi sao trong chòm Gấu lớn vào các thời điểm: a) kỉ băng hà 30 000 năm trước; b) ngày nay; c) dự kiến 30 000 năm sau

Vị trí của các sao phụ thuộc vào thời điểm và vị trí của ngời quan sát, vì vậy các nhà thiên văn học đã lập bản đồ sao nhằm sử dụng thống nhất trên toàn thế giới trong việc định vị các chòm sao trên bầu trời. Bản đồ sao được vẽ trên thiên cầu bao gồm hình ảnh các chòm sao được định vị trên bầu trời dựa vào vĩ độ nơi quan sát và thời điểm. Khi kết hợp quan sát trực tiếp theo hướng cố định và xem xét bản dồ sao, chúng ta có thể xác định được vị trí các chòm sao trên bầu trời.

Minh họa bản đồ sao

04. Ba chòm sao quan trọng

trên bầu trời phương bắc

Chòm Gấu Nhỏ

Chòm Thiên Hậu

Chòm Gấu Lớn

05. Mười ngôi sao sáng nhất

trên bầu trời đêm

05. Mười ngôi sao sáng nhất

trên bầu trời đêm

Cảm ơn quý thầy cô và các bạn đã lắng nghe

BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA NHÓM 1 đến đây là kết thúc