DNA - nośnik informacji genetycznej

DNA - nośnik informacji genetycznej

Zuzanna Woda 8a

START

Spis treści

5. Sekwencja DNA

1. Co to DNA?

6. Chromosomy

2. Gen

7. Budowa chromosomu

3. Budowa DNA

8. Replikacja DNA

4. Budowa nukleotydu

1. Co to DNA?

DNA (kwas deoksyrybonukleinowy) jest to cząsteczka, zawierająca unikalną dla każdego człowieka, informację genetyczną, czyli przekazywaną dziedzicznie informację dotycząca struktury białek budujących organizm.

2. Gen

Gen to odcinek DNA. Każdy z genów zawiera informacje o budowie białka. Stanowią one jedynie 2% całości DNA. Pozostałe 98% to odcinki, które nie kodują żadnych cech. Część z tych odcinków reguluje odczytywanie informacji zawartej w genach. Istnieją też fragmenty DNA, których funkcje są nieznane.

3. Budowa DNA

DNA znajduje się w jądrze komórkowym. Składa się z mniejszych jednostek - nukleotydów. Połączone szeregowo nukleotydy tworzą nić. Jedna cząsteczka DNA składa się z dwóch nici. Są one ułożone równolegle i spiralnie skręcone wokół własnej osi. Taka postać cząsteczki DNA nazywana jest podwójną helisą.

4. Budowa nukleotydu

Pojedynczy nukleotyd tworzą:

1. Deoksyryboza - cukier
2. Reszta kwasu fosforowego
3. Jedna z czterech zasad azotowych: adenina (A), tymina(T), cytozyna (C) lub guanina (G)

Zasady azotowe z leżących naprzeciw siebie nici tworzą zawsze ściśle określone pary. To dopasowanie nosi nazwę komplementarności zasad.Adenina (A) zawsze łączy się z tyminą (T), a cytozyna (C) z guaniną (G).

5. Sekwencja DNA

W nici DNA nukleotydy są połączone w ściśle określonej kolejności, którą nazywamy sekwencją DNA. Od tej sekwencji zależą cechy organizmu.

6. Chromosomy

W jednej komórce człowieka znajdują się łącznie ponad dwa metry nici DNA. Aby zmieściły się one w jądrze komórkowym, muszą być odpowiednio upakowane. Najbardziej zwartą strukturą jest chromosom.Kompletny zestaw chromosomów, charakterystyczny dla danego gatunku, nazywamy kariotypem. Kariotyp u człowieka zawiera 46 chromosomów.

Wyróżnia się dwa rodzaje chromosomów płci, zwanych chromosomem X i chromosomem Y.Kobiety posiadają dwa chromosomy X (XX). Natomiast mężczyźni posiadają chromosom X oraz chromosom Y (XY).

7. Budowa chromosomu

Chromosom w dzielącej się komórce składa się z połączonych ze sobą połówek - chromatyd. Każda z chromatyd zawiera jedną cząsteczkę DNA. Miejsce, w którym łączą się chromatydy nazywamy centromerem.

8. Replikacja DNA

Komórki naszego ciała co jakiś czas się dzielą. Muszą wytwarzać kopie DNA, ponieważ gdyby tego nie robiły komórki potomne miałyby o połowę mniejszą zawartość materiału genetycznego. Proces, w którym tworzy się kopia DNA nazywany jest replikacją.

• Legenda do obrazka
• 1 - wolne nukleotydy
• 2 - wyjściowa nić
• 3 - nowa nić

KONIec!

Bibliografia

• https://prostowraka.pl/co-to-jest-dna/

• https://zpe.gov.pl/a/dna---nosnik-informacji-genetycznej/D18yvChME

• https://flipbook.nowaera.pl/dokumenty/Flipbook/Puls-Zycia_[kl_8][pr_2018]/index.html#p=17