DBH 4. 1. unitatea Antzinako Erregimena eta Argien Mendea

CANVA

CANVA

Errepasorako ...

DBH 4. maila1. UNITATEA: XVIII. mendea

1.2. ILUSTRAZIOA- ARGIEN MENDEA

HASI

2.1.Zer da Ilustrazioa?

• Mugimendu intelektuala
• Monarkiari eta Antzinako Erregimenari kritika sakona

2.1. Zer da Ilustrazioa?

Printzipioak

1. Arrazoimena nagusi:

• aurrerapena eta zoriontasuna honen bidez lortu.
• ezjakintasuna eta tradizioa (supertizioak, sinesmenak, topikoak...) etsai:

2. Gizakia erdigune bezala

• Jaiotzetik eskubide naturalak

Askatasuna, jabetza pribatua, etab.

2.1. Zer da Ilustrazioa?

3. Antzinako Erregimen eta absolutismoari kritika

• Giza aurrerapena eta zoriontasuna oztopatu

• Giza-aurrerapenaren prozesuan pertsona guztiek parte hartu behar

• Zientzia, hezkuntza eta kultura sustatu erlijioaren eraginetik aldenduta.

• 4. Tolerantzia bizikidetza lortzeko ezaugarri bezala
• Aurrerapena eta zoriontasuna lortu zedin

2.2.ILUSTRAZIOAKO TEORILARIAK

Entziklopedia (1751-1772): 27 liburuz osatutako lana

*Montesquieu

Jean-Jacques Rousseau

François Quesnay

Voltaire

2.2.ILUSTAZIOAKO TEORILARIAK

Voltaire-n proposamena Erregearen boterea Parlamentuaren bitartez murriztea

Ingalaterrako parlamentarismoa erreferente gisa 1642 eta 1688ko Iraultzak

1. Legea monarkiaren gainetik 2. Parlamentuak legeak egin: eskubide eta askatasunak bermatu BOTERE BANAKETA

2.2.ILUSTAZIOAKO TEORILARIAK

Subiranotasuna herrian datza

Rousseau-ren proposamena Gizarte Hitzarmena obran (1762)

Herriak Estatuarekin hitzarmen bat sortu

Konstituzioa

Estatuari baimena eman boterea erabiltzeko

Nire baitan baino ez dago botere subiranoa, eta aholku-, justizia- eta arrazoimen-espiritua da botere horren berezko izaera; niri zor didate gortesauek beren izatea bera eta agintea; haien agintearen osotasuna nigan dago, eta nire izenean erabiltzen dutenez, ezin dute inoiz nire aurka egin; nirea da botere legegilea, inolako mendekotasuinik eta banaketarik gabe; gorteko ofizialek nik aginduta ekiten diote ez soilik legeak eratzeari, baizik eta legea erregistratzeari, argitaratzeari eta aplikatzeari ere bai; ni naiz ordena publikoaren jatorria, eta nazioaren eskubideak eta interesak, nahiz eta monarkiatik bereizi ohi diren, niri lotuta daude ezinbestean eta nire eskuetan baino ez daude. Luis XV.ak Parisko Parlamentuan egindako diskurtsoa, 1766ko martxoak 3

DESPOTISMO ILUSTRATUA

Monarkia absolutuek ... sistema birpentsatu

baina puntu batera arte.... Absolutismoari UKO EGIN BARIK

1. Hezkuntza zabaldu
2. Hirigintza (trazd. aldatu, hornikuntza hobetu, portuak berrant.
3. Nekazarien aldeko politikak

Dena herriarentzako baina herririk gabe

BEREZITASUNAK

• Aretoak
• Berriketaguneak
• Etxe partikularretan

ALDAKETAK

• Aldizkariak
• Panfletoak
• Egunkariak

3. EKONOMIA (doktrinak)

Ezaugarriak

x4

1.

Estatua

3.1. Absolutismoko ekonomia-sistema nagusia

2.

Meategietako ekoizpena enpresa desberdinek garraiatu

MERKANTILISMOA

3.

Luis XIV.ren ekonomia-ministroak garatu (Jean Colbert)

Inportazioak sahiestu, esportazioak bultzatu

Atzerriko produktuei (protekzionismoa)

4.

3. EKONOMIA (doktrinak)

Hitz gutxitan esanda ...

Estatuaren interbentzioa

Merkantilismoa

3. EKONOMIA (doktrinak)

3.2. Fisiokrazia

Ekonomia askatasuna

Lurra aberastasunaren oinarri (nekazaritza eta meatzaritza)

Interbentzionismoa

Bai gizakiak bai abereak elikatzeko aukera eman

Nekazariak elikagaiak ekoiztu

3. EKONOMIA (doktrinak)

3.3. LIBERALISMOA

ASKEA

Doktrina politiko, ekonomiko eta gizarte antolaketarako forma berriak

Liberalismo ekonomikoa

1776

Adam Smith-ek "Nazioen aberastasuna" liburuan

Ekonomia askatasuna oinarri nagusi

Interben.

- ESKARIA eta ESKAINTZAren bidez ERREGULATU

Protekzionismoa desagertu behar

Gremioak desagertu behar

Dirua

4. EKONOMIA (jarduera)

NEKAZARITZA (xviii. mendea biano lehen)

1. Iraupeneko nekazaritza

• Bizirautera bideratuta

2. Klimaren eragina

• Uzta txarrak-goseteladiak

3. Baina norenak ziren lur gehienak?

• Maiorazkoa
• Burgesia (lur gutxi)

• Jaun-erregimena

4. Nekazal teknikak

• Bi edo hiru urte behingo txandakatze-sistema

5. Baina XVIII. mendean...

• Artoa eta patata
• Etengabeko txandaketa-sistema

2/3

1/2

4.1. EKONOMIA - DEMOGRAFIA

5. Baina XVIII. mendean...

• Artoa eta patata
• Etengabeko txandaketa-sistema
• Ekoizpena hazi

Hazkunde demografikoa

130M-190M

• Jaiotza-tasa
• Heriotza-tasa

6. Nolakoa zen egoera hazkundea eman baino lehen?

4.2. eskulangintza

XVIII. mendean

XVIII. mendea baino lehen

1. Ehungintza eta metalaren sektorean oinarritu

1. Hazkunde demografikoa

• Eskaria

• Produkzioa oso urria zen
• Gremio-sistemen kontrola

2. Produkzio forma berriak gremioen kontrola saihesteko

• Etxez etxekoa : lehengaiak eta tresnak eman/soldata
• Manufakturak
• Luxuzko produktuak

4.3. EKONOMIA TRIANGELUARRA

5. eguneroko bizitza: desberdintasuna nagusi

TALDE PRIBILEGIATUAKNoblezia

• Etxebizitza erraldoietan bizi
• Logelak, egongelak, liburutegiak, sukaldea, bainugelak, zerbitzarientzako gelak

ROKOKO ESTILOA

5. eguneroko bizitza: desberdintasuna nagusi

TALDE PRIBILEGIATUAKNoblezia

• Janzkerari dagokionean Versalleseko moda jarraitu
• Ehunak eta apaingarriak.
• Ileordea eta orrazkera konplexuak

5. eguneroko bizitza: desberdintasuna nagusi

TALDE PRIBILEGIATUAKNoblezia

• Elikagaiei dagokienean
• Haragi asko kontsumitu
• Gozogintza: txokolatea, tea/kafea hartzeko ohitura

5. eguneroko bizitza: desberdintasuna nagusi

TALDE EZ PRIBILEGIATUAKBurgesia eta herri xehea

• HERRI XEHEA: Nekazal-etxe eta eskulangileek holako eraikinetan bizi
• Eraikin altu eta hainbat solairutakoak

5. eguneroko bizitza: desberdintasuna nagusi

TALDE EZ PRIBILEGIATUAK Herri xehea/Hirugarren estatua

• Janzkerari dagokionean
• Ehun merkeak
• Janariari dagokionean
• Artoa eta patata
• Haragirik ez