Zaszczep się wiedzą

Zaszczep się Wiedzą

Tydzień dla profilaktyki chorób zakaźnych

12.09.22r. - 16.09.22r.

Cel kampanii

Intensywny rozwój zagrożeń cywilizacyjnych skłania nas do podejmowania bardziej aktywnych metod edukacji zdrowotnej. Uświadomienie potrzeby dbania o własne zdrowie oraz kształtowanie umiejętności niezbędnych do jego ochrony wydaje się być nadrzędnym jej elementem. Wiedza o zdrowiu to pierwszy krok do świadomej i trwałej zmiany postaw, w tym higieniczno-sanitarnych.

Rola szczepień ochronnych w zwalczaniu chorób zakaźnych

Patogen – np. wirus lub bakteria – może wtargnąć do organizmu człowieka wieloma drogami:

• drogą kropelkową; • drogą kropelkowo-powietrzną; • drogą pokarmową; • poprzez skażone przedmioty, pokarmy, wodę; • przez rany lub uszkodzenia skóry; • poprzez „wektory” roznoszące drobnoustroje; • drogą kontaktów seksualnych przy bezpośrednim kontakcie śluzówek.

Zasady działania szczepionek

Szczepionka – to preparat biologiczny złożony z całego wirusa czy całej bakterii lub z ich fragmentów, które nie mają możliwości wywoływania choroby zakaźnej. W założeniu szczepionka imituje naturalną infekcję, prowadzi do wytworzenia odporności analogicznej do tej, którą uzyskuje organizm w czasie naturalnego kontaktu z patogenem (bakterią lub wirusem).

Szczepionka pobudza naturalną reakcję układu odpornościowego i „uczy” organizm,jak uniknąć choroby przy kolejnym kontakcie z danym wirusem lub bakterią, tworząc „pamięć” organizmu dla danej choroby, a jednocześnie nie wywołując jej.

Co się dzieje po podaniu szczepionki?

1. Po podaniu szczepionki organizm reaguje tak, jakby został zakażony drobnoustrojem chorobotwórczym, ale u zaszczepionego nie dochodzi do wystąpienia choroby. Dzięki temu szczepienie to swego rodzaju „trening odporności”. 2. Szczepienie umożliwia kontakt z antygenami, a układ odpornościowy rozpoznaje składniki szczepionki jako infekcję – zaczyna wytwarzać przeciwciała i komórki odpornościowe. 3. To zdarzenie pozostaje w pamięci immunologicznej organizmu. 4. W rezultacie organizm jest w stanie po pewnym czasie od zaszczepienia rozpoznać prawdziwe drobnoustroje (bakterie lub wirusy) atakujące człowieka i szybko podjąć obronę przed nimi. Dzięki temu osoba szczepiona nabywa w sposób kontrolowany odporności przeciw konkretnym drobnoustrojom, unikając ryzyka powikłańi zagrożenia z ich strony.

Szczepionki a odporność populacyjna (zbiorowiskowa)

Zbiorowa odporność: • chroni osoby, które nie mogą być szczepione ze względu na wiek (np. niemowlęta w pierwszych tygodniach życia) oraz osoby z przeciwwskazaniami medycznymi; • ogranicza transmisję patogenu (wirusa lub bakterii), a więc również ryzyko szerzenia się chorób

Dla niektórych jedyną tarczą i szansą uniknięcia choroby jest to, że inni zostali zaszczepieni!

Choroby zakaźne, przed którymi chronią szczepionki

WZW A i B

gruźlica

tężec

błonica

zakażenia pneumokokowe

krztusiec

grypa

cholera

kleszczowe zapalenie mózgu

odra

dur brzuszny

ospa wietrzna

różyczka

wścieklizna

świnka

COVID - 19

biegunka rotawirusowa

HPV

Jakie są korzyści ze szczepienia przeciw COVID-19 nastolatków?

Chronimy przed zachorowaniem.

Zapobiegamy długotrwałym następstwom związanym z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.

Chronimy osoby z najbliższego otoczenia nastolatków, poprzez ograniczenia transmisji wirusa.

Zwiększamy pulę osób, które są zaszczepione, a więc budujemy odporność zbiorowiskową.

Ograniczamy transmisję wirusa SARS-CoV-2, zmniejszając tym samym ryzyko pojawienia się nowych niebezpiecznych wariantów wirusa.

Ułatwiamy powrót do normalności.

Warto pamiętać, że szczepionki są dla każdego. Poza ochroną dzieci i młodzieży coraz popularniejsze są szczepienia dla kobiet w ciąży chroniące przed krztuścem i grypą czy dla starszych przeciw grypie i pneumokokom. Prawdziwą rewolucję stanowią szczepienia przeciw COVID-19, które można obecnie podawać nastolatkom od 12 r.ż., dorosłym i starszym.

Film edukacyjny dotyczący szczepień

Co może być przyczyną fake newsów na temat szczepień?

Efekt Dunninga-Krugera – tak w psychologii określa się pewien rodzaj błędu poznawczego, polegającego na tym, że osoby nie posiadające wiedzy i umiejętności w danej dziedzinie mają tendencję do przeceniania swoich kwalifikacji. Natomiast w miarę zdobywania coraz większej wiedzy, osoby wykwalifikowane zdają sobie coraz bardziej sprawę z tego, jak wiele jeszcze nie wiedzą.

Wiarygodne informacje znajdziesz w internecie:

• Szczepienia na stronie Ministerstwa Zdrowia – https://www.gov.pl/web/zdrowie/szczepienia [dostęp: 05.09.2022];

• Szczepienia przeciwko COVID-19 na rządowej stronie Szczepimy się –https://www.gov.pl/web/szczepimysie/szczepienie-przeciwko-covid-19 [dostęp: 05.09.2022];

• Szczepienia na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego – https://www.gov.pl/web/gis/szczepienia4 [dostęp: 5.09.2022];

• Szczepienia.info – portal prowadzony przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB – https://szczepienia.pzh.gov.pl/ [dostęp: 05.09.2022];

• Koronawirus: szczepienia i ważne informacje na stronie Głównego InspektoratuSanitarnego – https://www.gov.pl/web/gis/szczepienia4 [dostęp: 05.09.2022];

• Portal Zaszczep się wiedzą – https://zaszczepsiewiedza.pl/ [dostęp: 05.09.2022];

• Medycyna praktyczna – portal dla lekarzy – https://www.mp.pl/szczepienia/ [dostęp: 05.09.2022].

• Portal Zaszczep się wiedzą – https://zaszczepsiewiedza.pl/ [dostęp: 09.08.2021]; • Medycyna praktyczna – portal dla lekarzy – https://www.mp.pl/szczepienia/ [dostęp: 09.08.2021].

Prezentacja powstała dzięki materiałom: Ministerstwa Edukacji i Nauki, Ośrodka Rozwoju Edukacji oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

• Portal Zaszczep się wiedzą – https://zaszczepsiewiedza.pl/ [dostęp: 09.08.2021]; • Medycyna praktyczna – portal dla lekarzy – https://www.mp.pl/szczepienia/ [dostęp: 09.08.2021].