2. Skala

Temat: Skala

Cel lekcji: Poznasz rodzaje skali i nauczysz się je zamieniać/przekształcać

Jednym z elementów mapy jest SKALA

Skala informuje, ile razy pomniejszono na mapie rzeczywiste odległości lub wymiary obiektów Umożliwia obliczanie odległości w terenie na podstawie pomiarów na mapie Jest to stosunek odległości na mapie do odległości w terenie

RODZAJE SKALI Mamy 3 rodzaje skali: SKALA LICZBOWA, MIANOWANA I PODZIAŁKA LINIOWA

1 : 1000

Z przyrody pamiętacie, że skala 1: 1000 oznacza, że wszystko na mapie zostało pomniejszone o 1000 razy oraz, że 1 cm na mapie to 1000 cm w rzeczywistości

Skala liczbowa

Może mieć postać ułamka lub zapisu z znakiem dzielenia 1 : 1000 (czytaj - 1 do 1000)

• Znak dzielenia czyta się jako „do”
• Nie ma jednostek!!!
• Po lewej stronie zawsze liczba 1

Skala mianowana 1 cm - 10 m (czytaj - 1 cm na mapie odpowiada 10 m w terenie)

Drugą wartość po myślniku można zamienić na metry lub kilometry Ale trzeba wiedzieć, że: 1m ma 100 cm 1 km ma 1000 m 1km ma 100000 cm

• Nie ma znaku dzielenia - jest myślnik!
• Są jednostki
• Po lewej stronie zawsze musi być liczba 1 oraz jednostka cm

Podziałka liniowa jest graficznym przedstawieniem skali Pokazuje, jakiej odległości w terenie odpowiada dany odcinek na mapie

Odcinek wsteczny, podzielony na mniejsze jednakowe fragmenty, umożliwia dokładne odczytywanie odległości

Odczytaj skalę w następujących mapach

SKALA MAPY I WIELKOŚĆ PRZEDSTAWIANYCH OBSZARÓW Nawet niewielki obszar Ziemi jest znacznie większy niż arkusz papieru, na którym sporządza się mapę

Żeby wykonać mapę niedużego obszaru, takiego jak fragment miasta, należy pomniejszyć wymiary najważniejszych obiektów oraz odległości zmierzone w terenie kilka tysięcy razy, np. 10 000 razy

To znaczy, że trzeba je podzielić przez 10 000

Aby wykonać mapy dużych obszarów Ziemi, dzieli się wymiary najważniejszych obiektów i odległości zmierzone w terenie przez bardzo duże liczby Pomniejsza się je więc znacznie bardziej, np. 250 000 razy, 500 000 razy lub nawet 1 000 000 razy

Różne rodzaje skali można przekształcać Skalę liczbową na mianowaną i podziałkę liniową Skalę mianowaną na liczbową i podziałkę liniową Podziałkę liniowa na liczbową i mianowaną

JAK PRZEKSZTAŁCAĆ SKALE? - ZADANIA

1. ZAMIEŃ SKALĘ LICZBOWĄ 1:100 000 na mianowaną i podziałkę liniową
2. ZAMIEŃ SKALĘ LICZBOWĄ 1:30 000 na mianowaną i podziałkę liniową
3. Uzupełnij tabelki. Przekształć podane skale tak, aby w każdym wierszu tabeli znalazły się wszystkie rodzaje skali

Różnice między nimi najłatwiej zrozumieć, gdy zapamięta się, że skala jest ułamkiem, a więc im większa jest liczba w mianowniku, tym skala jest mniejsza

Skala może być mała lub duża Zatem im większa liczba za znakiem dzielenia tym skala jest mniejsza - MAŁA (obiekty są bardziej pomniejszone i na takiej mapie jest mniej szczegółów) Im mniejsza liczba po znaku dzielenia tym skala jest większa - DUŻA (obiekty są mniej pomniejszone i jest tam więcej szczegółów)

Im większy mianownik skali, tym mniejsza skala mapy

USZEREGUJ SKALE OD NAJMNIEJSZEJ DO NAJWIĘKSZEJ!

1: 200

1: 500

1: 50 000 000

1: 100

1: 25000

CZASAMI W ZADANIU SĄ PODANE RÓŻNE SKALE – ZAWSZE NALEŻY JE SPROWADZIĆ DO POSTACI SKALI LICZBOWEJ I WTEDY DOPIERO SZEREGOWAĆ

50 000 000

Dlaczego każda mapa powinna mieć skalę?

Każda mapa powinna posiadać skalę, gdyż informuje nas ona ile razy została pomniejszona rzeczywista powierzchnia przedstawionego na niej obszaru Dzięki temu możemy wyliczyć odległości na tej mapie

Sprawdź swoje wiadomości…

Uzupełnij tabelę. Przekształć podane skale tak, aby w każdym wierszu tabeli znalazły się wszystkie rodzaje skali.

Podsumowanie wiadomości

Gratuluję dotrwałeś/aś do końca…

Do przygotowania filmu/prezentacji/grafonotki/quizu wykorzystałam:

• zasoby Internetu (giphy.pl, gfycat.pl)
• treści i zdjęcia oraz fragmenty tekstów pochodzące z podręczników różnych wydawnictw (Nowa Era, MAC i inne)

Dziękuję za uwagę