7.I.14

Temat: Cechy klimatu Polski

Cel lekcji: Poznasz elementy klimatu Polski i dowiesz się jaki wpływ ma zmienność pogody na rolnictwo, transport i turystykę

Nacobezu: Uczeń:

• charakteryzuje elementy klimatu Polski oraz długość okresu wegetacyjnego
• wyjaśnia wpływ zmienności pogody w Polsce na rolnictwo, transport i turystykę

Klimat Polski ma cechy przejściowe między klimatem morskim a klimatem kontynentalnym Nasz kraj leży w strefie klimatów umiarkowanych Z tych powodów klimat Polski nazywamy KLIMATEM UMIARKOWANYM CIEPŁYM PRZEJŚCIOWYM POMIĘDZY KLIMATEM MORSKIM A KLIMATEM KONTYNENTALNYM

Co to oznacza, że znajdujemy się na granicy dwóch odmian klimatu: morskiego (łagodniejszego) i kontynentalnego (surowego) Przejściowość powoduje, że mamy bardzo zmienną pogodę w Polsce

KLIMAT W POLSCE JEST ZRÓŻNICOWANY PRZESTRZENNIE Inne warunki klimatyczne panują na wschodzie kraju, a inne - na zachodzie Odmienne są też w górach i na wybrzeżu Obserwowane różnice dotyczą głównie temperatury powietrza, opadów i wiatru

Rekordy Polski

Rekordy Polski

Wykonujemy lapbooka

Rozdać uczniom rysunki

TEMPERATURA POWIETRZA Średnia roczna temperatura powietrza w Polsce wynosi od 6,5°C na Pojezierzu Suwalskim do 8,5°C w zachodniej części kraju W najwyższych partiach gór wynosi ona około 0°C

Najzimniejszym miesiącem jest zwykle STYCZEŃ, a najcieplejszym – zazwyczaj LIPIEC

Niższe wartości ŚREDNIEJ ROCZNEJ AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA, około 19°C, cechują ZACHODNIE KRAŃCE POLSKI Z kolei na WSCHODZIE średnia roczna amplituda temperatury powietrza przekracza 22°C

Na podstawie średnich dobowych wartości temperatury powietrza wydzielono w Polsce SZEŚĆ TERMICZNYCH PÓR ROKU:

• przedwiośnie (0-5°C)
• wiosnę (5-15°C)
• lato (powyżej 15°C)
• jesień (5-15°C)
• przedzimie (0-5°C)
• zimę (poniżej 0°C)

Z temperaturą powietrza wiąże się długość OKRESU WEGETACYJNEGO Jest to czas w ciągu roku, gdy średnia dobowa temperatura powietrza przekracza 5°C

W trakcie okresu wegetacyjnego następuje wzrost i rozwój roślin Dlatego długość tego czasu ma istotny wpływ na działalność rolniczą

OKRES WEGETACYJNY w Polsce trwa od 190 dni na Pojezierzu Suwalskim do 225 dni w zachodniej części kraju i w Kotlinie Sandomierskiej W wyższych partiach gór jego długość wynosi około 100 dni

OPADY ATMOSFERYCZNE Średnia roczna suma opadów atmosferycznych w naszym kraju wynosi około 600 mm Większość opadów przypada NA PÓŁROCZE LETNIE Na ich wielkość wpływają wysokość bezwzględna oraz ukształtowanie terenu, a także kierunek i rodzaj napływających mas powietrza

OPADY ATMOSFERYCZNE Z klimatogramów wynika, że najwyższe opady występują w górach Na przykład w Tatrach średnia roczna suma opadów wynosi około 1800 mm

Najmniejsze opady występują na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Mazowieckiej (poniżej 550 mm/rok) Wynika to częściowo z położenia tych regionów w cieniu opadowym Pojezierza Pomorskiego i Pojezierza Mazurskiego

Znajdujące się tam wzniesienia zatrzymują wilgoć niesioną przez masy powietrza napływające znad Oceanu Atlantyckiego i Morza Bałtyckiego

WIATRY Istotną cechą klimatu Polski jest przewaga WIATRÓW ZACHODNICH, czyli wiejących z północnego zachodu, zachodu i południowego zachodu Najsilniejsze wiatry występują na OBSZARACH GÓRSKICH oraz na WYBRZEŻU Na tych terenach wieją też WIATRY LOKALNE

WIATRY LOKALNE W POLSCE Najważniejszymi wiatrami lokalnymi w Polsce są BRYZA, która występuje głównie na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, oraz HALNY, który wieje w Tatrach

BRYZA Bryza powstaje w wyniku RÓŻNIC TEMPERATURY LĄDU I MORZA W ciągu dnia ląd nagrzewa się szybciej od morza, dlatego powietrze nad nim się wznosi i tworzy się NIŻ Bryza wieje wtedy od morza w stronę lądu

BRYZA Z kolei nocą ląd szybciej się wychładza, a woda dłużej magazynuje ciepło Zatem NIŻ tworzy się nad morzem, a wiatr wleje w przeciwnym kierunku

HALNY Halny jest CIEPŁYM, SUCHYM I PORYWISTYM wiatrem wiejącym z POŁUDNIA

Powstaje wtedy, gdy między południową a północną stroną Tatr występuje DUŻA RÓŻNICA CIŚNIENIA ATMOSFERYCZNEGO

Wilgotne masy powietrza, które wznoszą się po południowych stokach Tatr, ochładzają się średnio o 0,6°C na każde 100 m W efekcie tworzą się chmury, z których pada deszcz Po przekroczeniu grzbietu Tatr osuszone powietrze opada z dużą prędkością, ogrzewając się przy tym średnio o 1°C na każde 100 m

WPŁYW ZMIENNOŚCI POGODY NA GOSPODARKĘ Pogoda wywiera znaczny wpływ na gospodarkę, szczególnie na TRANSPORT, DZIAŁALNOŚĆ ROLNICZĄ I TURYSTYKĘ

W Polsce warunki pogodowe mogą zmieniać się nie tylko z dnia na dzień, lecz także z godziny na godzinę - dlatego właśnie tak trudno jest przygotować dla naszego kraju wiarygodną prognozę pogody na kilkanaście dni, a tym bardziej na nadchodzącą zimę lub najbliższe lato

UTRUDNIENIA W TRANSPORCIE Utrudnienia w transporcie mogą być spowodowane ULEWNYMI DESZCZAMI oraz OBFITYMI OPADAMI ŚNIEGU

UTRUDNIENIA W TRANSPORCIE Duże zagrożenie dla kierowców stwarza też GOŁOLEDŹ To zjawisko występuje często wczesną wiosną, gdy napływowi mas mroźnego powietrza polarnego kontynentalnego towarzyszą opady deszczu Gołoledź jest przyczyną wielu wypadków, a także utrudnień komunikacyjnych, w związku z którymi ludzie nie docierają na czas do pracy, a towary - do miejsc przeznaczenia

UTRUDNIENIA W TRANSPORCIE Zmiany temperatury powietrza często prowadzą do powstawania MGIEŁ Taka pogoda powoduje duże utrudnienia w ruchu lotniczym Niejednokrotnie wiąże się nawet z czasowym odwoływaniem lotów

SZKODY W ROLNICTWIE Duża zmienność pogody może zaburzyć CYKL KWITNIENIA Prawdziwym utrapieniem dla polskich ogrodników i sadowników są WIOSENNE PRZYMROZKI Potrafią one uszkodzić pąki kwiatowe oraz zawiązki owoców

UTRUDNIENIA W TURYSTYCE Zmienność pogody wywiera duży wpływ na warunki narciarskie w polskich górach Zdarza się, że ze względu na zbyt wysoką temperaturę nie można korzystać ze stoków przez wiele zimowych dni Skutkami tej sytuacji są duże straty ponoszone przez właścicieli ośrodków narciarskich oraz funkcjonujących w ich pobliżu sklepów i restauracji, a takie nadzwyczaj duży ruch turystyczny w kurortach, gdzie warunki narciarskie są lepsze

UTRUDNIENIA W TURYSTYCE Latem nad Bałtykiem zdarzają się tak zwane załamania pogody W takich momentach gwałtownie spada temperatura powietrza i wieje silny wiatr, któremu mogą towarzyszyć intensywne opady Nie sprzyja to wakacyjnemu wypoczynkowi nad morzem Zmiany pogody nad Bałtykiem powodują również, że przedsiębiorcom trudno przewidzieć, czy będzie zapotrzebowanie na lody i akcesoria do pływania, czy raczej na płaszcze przeciwdeszczowe W związku z tym właściciele niewielkich stoisk i sklepików mogą odnieść w niektórych latach znaczące straty

Podsumowanie wiadomości

Gratuluję dotrwałeś/aś do końca…

Do przygotowania filmu/prezentacji/grafonotki/quizu wykorzystałam:

• zasoby Internetu (giphy.pl, gfycat.pl)
• treści i zdjęcia oraz fragmenty tekstów pochodzące z podręczników różnych wydawnictw (Nowa Era, MAC i inne)

Dziękuję za uwagę