Wes

Wesele

ZAPOWIEDZI PRZEDŚLUBNE

Jadwiga Mikołajczykówna i Lucjan Rydel pragną zawrzeć sakrament małżeństwa w Kościele Mariackim w Krakowie 20 listopada 1900 r.

Jeżeli ktokolwiek zna przeszkody, które umożliwiałyby zawarcie małżeństwa, proszony jest o zgłoszenie ich w biurze parafialnym.

Chłopomania to fascynacja życiem wiejskim, a zwłaszcza ludnością chłopską i jej zwyczajami. Zainteresowanie to narodziło się wśród inteligencji w drugiej połowie XIX wieku. Modne było wówczas małżeństwo wykształconego mężczyzny z wiejską młodą dziewczyną.

Wesele Jadwigi i Lucjana odbyło się w Bronowicach Małych - w dworku znajduje się obecnie Muzeum Młodej Polski - "Rydlówka".

Zaproszenie

Goscie weselni:

Goscie weselni:

Lucjan Rydel w liście do przyjaciela pisał:

Był widok jedyny w swoim rodzaju i zupełnie niezwykły, kiedy u Tetmajerów zasiedli przy stole panowie we frakach, a między nimi wiejskie kobiety w naszywanych gorsetach i w koralach u szyi, i panie w sukniach wizytowych, i chłopi w sukmanach. A najmilsze z wszystkiego było, że całe to nadzwyczajnie dobrane towarzystwo było bardzo swobodne i wesołe i najwidoczniej dobrze się bawiło. Na prost po drugiej stronie sieni młodzież tańczyła w wielkiej izbie; w domu zaś u moich teściów reszta wiejskich zasiadła do stołu.

Gościem był również Stanisław Wyspiański …szczelnie zapięty w swój czarny tużurek stał całą noc oparty o futrynę drzwi, patrząc swoimi stalowymi, niesamowitymi oczyma. Obok wrzało weselisko, huczały tańce, a tu do tej izby raz po raz wchodziło po parę osób, raz po raz dolatywał jego uszu strzęp rozmów. I tam ujrzał i usłyszał swoją sztukę

Charakterystyka postaci:

Pierwszy akt dramatu ma charakter realistyczny - widz czuje się, jak uczestnik wesela, do uszu którego docierają strzępy rozmów. Scharakteryzuj bohaterów na podstawie ich słów. KARTA PRACY :)

INTELIGENCJA

CHŁOPI

Są zapalczywi, uparci i kierują się własnym rozumem,jednocześnie wykazują się dobrymi chęciami. Jest to grupa o ukształtowanej świadomości narodowej, lecz potrzebuje odpowiedniego przewodnictwa.

Ludzi bierni i bezradni w obliczu rzeczywistości i narodowej niewoli. Czują własną niemoc, cierpią przez to, choć nie podejmują żadnych kroków, aby wypełnić wyznaczone im zadanie.

Wpływ przeszłości na relacje między chłopami a inteligencją.

1846 - rabacja galicyjska

Przypomnij sobie, jak to wydarzenie wspominają bohaterowie. Wróć do podanych scen:

wspomnienie chłopów - sc.26 wspomnienie inteligencji - sc.30

Sytuacja przedstawiona w Weselu:

JAK POWINNO BYĆ?

JAK JEST?

- brak porozumienia,

- naród zdolny do współdziałania.

- pozorna zgoda,

- ukryte animozje.

DLACZEGO NIE JEST TAK, JAK POWINNO BYĆ?

- lekceważenie chłopów przez inteligencję,

- dekadentyzm inteligentów,

- powierzchowne zainteresowanie wsią,

- wydarzenia z przeszłości.

Drugi akt dramatu ma wymiar symboliczny. Obok realistycznych postaci pojawiają się postacie fantastyczne.

Zaproście tu na wesele wszystkie dziwy, kwiaty, krzewy, pioruny, brzęczenia, śpiewy... Rachela

Sens pojawienia się zjaw:

MOTYWACJA ROMANTYCZNA

MOTYWACJA REALISTYCZNA

MOTYWACJA PSYCHOLOGICZNA

Postacie realne vs fantastyczne

SYMBOLIKA

UCZESTNIK WESELA

ZJAWA

Jeśli kto ma zapach róż; owiną go w słomę zbóż, a na wiosnę go odwiążą i sam odkwitnie. Rachela

Postacie realne vs fantastyczne

SYMBOLIKA

UCZESTNIK WESELA

ZJAWA

Łzy mnie palą, łzy mnie pieką, licho bierz grób mój; otom jest, otom twój; Czy pamiętasz jeszcze dzień, jak nas gruszy cienił cień, tu w tym sadzie, na zieleni, śród połednia, śród promieni, przy mnie stałaś: w dłoni dłoń?

Postacie realne vs fantastyczne

SYMBOLIKA

UCZESTNIK WESELA

ZJAWA

Masz tu kaduceus, chwyć!Rządź!

Postacie realne vs fantastyczne

SYMBOLIKA

UCZESTNIK WESELA

ZJAWA

Zbieraj się, skrzydlaty ptaku,nędzarzu, na koń, na koń (...) Na koń, zbudź się, ty żak, ty lecieć masz jak ptak!

Postacie realne vs fantastyczne

SYMBOLIKA

UCZESTNIK WESELA

ZJAWA

Czepiłeś się chamskiej dziewki!

Postacie realne vs fantastyczne

SYMBOLIKA

UCZESTNIK WESELA

ZJAWA

Jeno ty nie przeklinaj usty,boś brat — drzyj! ja Szela!! Przyszedłem tu do Wesela, bo byłem ich ojcom kat, a dzisiaj ja jestem swat!! Umyje się, wystroje się. Dajcie, bracie, kubeł wody: ręce myć, gębę myć, suknie prać — nie będzie znać

Postacie realne vs fantastyczne

SYMBOLIKA

UCZESTNIK WESELA

ZJAWA

Słuchaj, panie Włodzimierzu:oto chwila osobliwa, pomówimy o Przymierzu. (...) Roześlesz wici przed świtem, powołasz gromadzkie stany.

Ciekawostka...

Andrzej Wajda, który zekranizował Wesele, był absolwentem krakowskiej ASP. W jego filmie widać korespondencję sztuki filmowej i malarskiej.

Oprócz wskazanych obrazów Jana Matejki, znajdziemy w filmie i takie połaczenie:

Symbole w Weselu

Na kolejnych slajdach zobaczysz różne rekwizyty. W każdej grupie wskaż ten, który pojawia się w dramacie. Podaj okoliczności jego wystąpienia oraz określ symboliczny charakter.

Waszmość rękę miej szczęśliwą: Daję Waści złoty róg

Złoty róg to symbol walki narodowowyzwoleńczej, on bowiem miał dać sygnał wzywający do powstania. Gospodarz oddaje róg Jaśkowi, lekceważąc w ten sposób zadanie, jakie ma wypełnić.

Cała złota, a mistyrna tyz robota. Któż to zgubił ? - Schować trzeba.

Złota podkowa to symbol szczęścia schowanego na później

Miałeś chamie złoty róg (...)ostał ci się ino sznur

Sznur to symbol niewoli

Kajsi mi sie zbyła copka - przeciem druzba, przeciem druzba, a druzbie to w copce słuzba.

Czapka to symbol prywaty, która jest ważniejsza od dobra wspólnego

Trzeci akt dramatu nazywany jest narodowym. Dlaczego?

A zaklęte słomiane straszydło, ująwszy w niezgrabne racie podane przez drużbę patyki - poczyna sobie jak grajek-skrzypak - i - słyszeć się daje jakby z atmosfery błękitnej idąca muzyka weselna, cicha a skoczna, swoja a pociągająca serce i duszę usypiająca, leniwa, w omdleniu a jak źródło krwi żywa, taktem w pulsach nierówna, krwawiąca jak rana świeża: - melodyjny dźwięk z polskiej gleby bólem i rozkoszą wykołysany

A za dziwnym dźwiękiem weselnej muzyki wodzą się liczne, przeliczne pary, w tan powolny, poważny, spokojny, pogodny, półcichy - że ledwo szumią spodnice sztywno krochmalne, szeleszczą długie wstęgi i stroiki ze świecidełek podzwaniają - głucho tupocą buty ciężkie - taniec ich tłumny, że zwartym kołem stół okrążają, ocierając o się w ścisku, natłoczeni

CHOCHOLI TANIEC symbolizuje marazm, bierność, uśpienie

Zestaw ostatnią scenę dramatu S. Wyspiańskiego Wesele z wymową obrazu J. Malczewskiego Błędne koło

Sprawdź, do jakich tematów maturalnych możesz wykorzystać Wesele

oprac. Justyna Dudzik