zdania złożone podrzędnie (7)

Co to jest zdanie złożone podrzędnie? Do czego służy?

Zdanie złożone podrzędnie to takie wypowiedzenie, w którym jedno zdanie składowe (nazywane podrzędnym) jest zależne od drugiego zdania (nazywanego nadrzędnym) – nie stanowi osobnej całości, dopowiada, rozwija lub uzupełnia jego treść. Zdania składowe oddzielamy przecinkiem.

01

Title your section here

Temat: Typy zdań złożonych podrzędnie.

Watery

Write a subtitle here

Budowę zdania złożonego podrzędnie możemy przedstawić graficznie. Wykres pokazuje zależności między zdaniami składowymi (zdanie nadrzędne i podrzędne).

By przedstawić zdanie na wykresie:

• podkreśl w wypowiedzeniu orzeczenia, • następnie oddziel zdania składowe pionową kreską oraz je ponumeruj, • ustal, które ze zdań składowych jest podrzędne – tzn. odpowiada na pytanie wynikające z treści zdania nadrzędnego, • przedstaw tę relację zdań na wykresie – zdanie nadrzędne zawsze umieszczamy wyżej.

Author's name

“Consectetuer adipiscing elit, sed diamtincidunt ut aliquam erat volutpat”

“Consectetuer adipiscing elit, sed diamtincidunt ut aliquam erat volutpat”

Author's name

“Consectetuer adipiscing elit, sed diamtincidunt ut aliquam erat volutpat”

Author's name

Czasami zdarza się, że zdanie nadrzędne jest rozdzielone zdaniem podrzędnym.

W takiej sytuacji oddzielone od siebie części zdania nadrzędnego powinny być przedstawione na wykresie za pomocą osobnych odcinków umieszczonych na tym samym poziomie.

“Consectetuer adipiscing elit, sed diamtincidunt ut aliquam erat volutpat”

Author's name

Zdania podrzędne pełnią podobną funkcję jak poszczególne części zdania w wypowiedzeniach pojedynczych. W zależności od tego, jaka informacja wymaga uzupełnienia, mogą być określeniem rzeczownika lub czasownika, informować, czego dotyczy dana czynność lub kiedy i w jaki sposób została wykonana.

Na tej podstawie wyróżniamy zdania:

- podmiotowe, - orzecznikowe, - przydawkowe, - dopełnieniowe, - okolicznikowe.

Watery

Write a subtitle here

Zdanie złożone podrzędnie podmiotowe -

to wypowiedzenie, w którym zdanie podrzędne zastępuje podmiot zdania i odpowiada na pytania: kto?, co?.

Zdania podrzędne podmiotowe najczęściej rozpoczynają się od zaimków ,,kto" lub ,,co", np.: - Kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada. - Co się stało, to się nie odstanie.

ZDANIE POJEDYNCZE: Śniło mi się (co?) fruwanie. ZDANIE ZŁOŻONE: Śniło mi się, (co?) że fruwam.

Write a subtitle here

Watery

Wykonajcie wykresy podanych zdań. Pamiętajcie, by podkreślić orzeczenia i oddzielić zdania składowe.

Title here

1) Ucieszyło mnie, że znalazłeś dobrą pracę.

Subtitle here

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip.

2) Kto umie marzyć, ten żyje ciekawie .

3) Kto ma czas, niech zostanie po lekcjach.

"Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper "

Author's Name

4) Zdaje się, że ktoś dzwoni do drzwi.

5) Ten się śmieje, kto się śmieje ostatni.

+ info

Write a subtitle here

Zdanie złożone podrzędnie orzecznikowe

- to wypowiedzenie, w którym zdanie podrzędne uzupełnia treść orzecznika i odpowiada na pytania: kim?, czym?, jaki? (jest, był, został).

ZDANIE POJEDYNCZE: Batman jest podziwiany przez dzieci na całym świecie. ZDANIE ZŁOŻONE: Batman jest taki, że podziwiają go dzieci na całym świecie.

Watery

Wykonajcie wykresy podanych zdań. Pamiętajcie, by podkreślić orzeczenia i oddzielić zdania składowe.

1) Koncert był taki, że słuchacze się wzruszyli.

2) Życie jest takie, że wciąż przynosi niespodzianki.

3) Nasza wyprawa w góry była tym, czego potrzebowałam.

4) Maciek został tym, kto zwyciężył w turnieju.

Watery

Write a subtitle here

Write a subtitle here

Zdanie złożone podrzędnie przydawkowe

- to wypowiedzenie, w którym zdanie podrzędne pełni funkcję przydawki (jest rozbudowanym określeniem rzeczownika) i odpowiada na pytania: jaki?, który?, ile?, czyj?.

W zdaniu złożonym z podrzędnym przydawkowym zdarza się często, że zdanie podrzędne zostaje wplecione w zdanie nadrzędne. Takie zdanie podrzędne nazywamy wtrąconym i z obu stron oddzielamy przecinkami, np.: Film, który wczoraj widziała Ania, dostarczył jej niezapomnianych wrażeń.

ZDANIE POJEDYNCZE: Ania obejrzała zachwycający film. ZDANIE ZŁOŻONE: Ania obejrzała film, który ją zachwycił.

Watery

Wykonajcie wykresy podanych zdań. Pamiętajcie, by podkreślić orzeczenia i oddzielić zdania składowe.

1) Pożyczyłam książkę koleżance, która była chora.

2) Praca, którą na początku lubiłam, wkrótce stała się nieprzyjemna.

3) Bardzo lubię patrzeć na dzieci, które śpią.

Write a subtitle here

4) Mężczyzna, który siedzi w drugim rzędzie, jest krytykiem filmowym.

Watery

Zdanie złożone podrzędnie dopełnieniowe

- to wypowiedzenie, w którym zdanie podrzędne pełni funkcję dopełnienia (jest zazwyczaj określeniem czasownika) i odpowiada na pytania wszystkich przypadków oprócz mianownika i wołacza: kogo?, czego?, komu?, czemu?, z kim?, z czym?, o kim?, o czym?.

ZDANIE POJEDYNCZE: Publiczność była zachwycona (czym?) grą głównego aktora. ZDANIE ZŁOŻONE: Publiczność była zachwycona tym, (czym?) jak zagrał główny aktor.

“Consectetuer adipiscing elit, sed diamtincidunt ut aliquam erat volutpat”

Author's name

Wykonajcie wykresy podanych zdań. Pamiętajcie, by podkreślić orzeczenia i oddzielić zdania składowe.

1) Przypomnij sobie, dlaczego odwołałaś wizytę. 2) Temu, kto nie boi się ryzyka, zazwyczaj los sprzyja. 3) Obserwuję, jak ptak wije gniazdo.

Write a subtitle here

Zdanie złożone podrzędnie okolicznikowe

- to wypowiedzenie, w którym zdanie podrzędne pełni funkcję okolicznika i odpowiada m.in. na pytania: gdzie?, kiedy?, skąd?, dokąd?, jak?, po co?, w jakim celu?, dlaczego?, pod jakim warunkiem?, mimo co?.

ZDANIE POJEDYNCZE: Byłem tu (kiedy?) wczoraj. ZDANIE ZŁOŻONE: Byłem tu wtedy, (kiedy?) gdy padał śnieg.

Watery

Write a subtitle here

Write a subtitle here

Wykonajcie wykresy podanych zdań. Pamiętajcie, by podkreślić orzeczenia i oddzielić zdania składowe.

1) Biegł tak szybko, jakby miał skrzydła u ramion. 2) Ilekroć dzwoni przyjaciółka, bardzo się cieszę. 3) Odpoczniemy tam, gdzie rośnie wielki dąb. 4) Przyszliśmy wcześniej, by zająć dobre miejsca. 5) Przeżył wiele przygód, ponieważ dużo podróżował. 6) Gdyby Ikar słuchał ojca, nie spadłby do morza.

7) Chociaż Janosik był rozbójnikiem, ludzie go kochali.

Watery

Watery

Zdecyduj, czy następne zdanie jest zdaniem złożonym z podrzędnym dopełnieniowym, czy też jest zdaniem złożonym z podrzędnym podmiotowym.

Kusiło go, żeby zrobić psikusa koledze.

Write a subtitle here