Wanda Rutkiewicz - patronka roku 2022

Wanda Rutkiewicz - patronka roku 2022

"Każdy ma przecież do pokonania swój Everest" (Wanda Rutkiewicz)

Źródło: PortalGóryDla Ciebie.pl

"Alpinizm – to wentyl dla ludzi odczuwających potrzebę walki."

Wanda Rutkiewicz

Wanda Rutkiewicz urodziła się 4 lutego 1943 r. w Płungianach (obecnie Litwa), zaginęła 13 maja 1992 r. na stokach Kanczendzongi w Himalajach. Polska alpinistka i himalaistka, z zawodu elektronik, jedna z najwybitniejszych światowych himalaistek. Jako trzecia kobieta na świecie i pierwsza Europejka, 16 października 1978 r., o godz. 13.45 stanęła na Mount Evereście, najwyższym szczycie Ziemi. 23 czerwca 1986 jako pierwsza kobieta w historii zdobyła K2 ! W tym roku miną 44 lata od zdobycia przez Wandę Rutkiewicz Mount Everestu oraz 30 rocznica jej tragicznej śmierci na górze Kanczendzonga. Sejm RP ustanowił rok 2022, Rokiem Wandy Rutkiewicz.

Wanda Rutkiewicz

+ info

Źródło: Wikipedia. Wolna Encyklopedia.

Wanda i Tatry

Wanda Rutkiewicz była córką inżyniera Zbigniewa Błaszkiewicza i Marii z Pietkunów. Miała troje rodzeństwa: Jerzego, Michała i Janinę.Przez znaczną część życia była związana z Wrocławiem. Tam uczęszczała do szkoły średniej, II Liceum Ogólnokształcącego, a następnie studiowała na Politechnice Wrocławskiej. Mała Wanda wraz z ojcem i rodzeństwem "zdobywała" Sobótkę. Potem przyszedł czas na harcerskie eskapady po Beskidach. Po maturze pojechała z przyjaciółmi w Tatry, tam zachwycił ją widok szczytów w okolicy Morskiego Oka. W czasie studiów na Politechnice Wrocławskiej z zapałem uprawiała siatkówkę. Poznała młodych ludzi, których pasją była wspinaczka i wraz z nimi zaczęła wyjeżdżać w Góry Sokole w Sudetach Zachodnich. Później przyszedł czas na wspinaczkę w Karkonoszach. Wanda wstąpiła do Wrocławskiego Koła Klubu Wysokogórskiego. W lipcu 1962r. w szkółce taternickiej na Hali Gąsienicowej rozpoczęła swoją przygodę wspinaczkową z Tatrami.

Źródło: Portal Wspinanie.pl

Dzieciństwo i młodość Wandy

Źródło: "Ucieczka na szczyt" / Bernadette McDonald ; tł. [z ang.] Wojciech Fusek, Robert Pagacz. - Warszawa : Agora, 2012.

Kartka z kalendarza :

1964–65 – wspinaczki w Alpach Zillertalskich: północno-zachodnia flanka Olperera, północna ściana Hochfernerspitze, 1966 – Mont Blanc bez korzystania z kolejek górskich, 1967 – pierwsze przejście kobiece wschodniej ściany Aiguille du Grépon (3482 m) z Haliną Krüger-Syrokomską, 19–22 sierpnia 1973 – północny filar Eigeru w zespole kobiecym z Danutą Gellner-Wach i Stefanią Egierszdorff, 1978 – pierwsze przejście północnej ściany Matterhornu zimą w zespole kobiecym z Anną Czerwińską, Ireną Kęsą i Krystyną Palmowską.

Źródło: Wikipedia. Wolna Encyklopedia.

Źródło: Wikipedia.

Alpy

Po Tatrach były Alpy (od 1964 r.), Pireneje, Pamir, Hindukusz i Himalaje. Należała do Klubu Wysokogórskiego we Wrocławiu, a po 1973 roku do Klubu Wysokogórskiego w Warszawie. Osiągnięcia Wandy Rutkiewicz stawiają ją w gronie najlepszych himalaistek w historii. O swoich wyprawach i płynących stąd przemyśleniach często pisała w czasopismach o tematyce alpinistycznej. Była zdecydowaną rzeczniczką i zdeterminowaną realizatorką wspinaczkowej samodzielności kobiet. Była też autorką lub współautorką kilku książek.

Himalaje i Karakorum

Wanda Rutkiewicz w 1975 r. była organizatorką i kierownikiem pierwszej polskiej kobiecej wyprawy (towarzyszyła jej także grupa męska) na Gasherbrumy w Karakorum, podczas której weszła na dziewiczy Gasherbrum III (7946 m, rekord wysokości pierwszego wejścia z udziałem kobiet), a zespół kobiecy osiągnął także 8-tysięczny Gasherbrum II.

Wyprawę na Gasherbrumy dokumentuje film "Temeratura wrzenia" z 1976 roku.

Źródło: PortalGórski.pl

Źródło: Wolna Encyklopedia Wikipedia.

Na Dachu Świata wyprawa na Mount Everst

16 października 1978 roku Wanda Rutkiewicz jako pierwszy Polak, pierwsza Europejka i trzecia kobieta na świecie zdobyła najwyższy szczyt świata ‒ Mount Everest (8848 m). Miało to miejsce podczas międzynarodowej wyprawy dr. Karla Herrligkoffera. Tego samego dnia konklawe w Rzymie wybrało Karola Wojtyłę na papieża.

"Godzina bez Kwadransa" (05.04.1992). AudycjaPolskiego Radia. Rozmowa J. Tyszkiewicza z Wandą Rutkiewicz - alpinistką - na temat wypraw górskich (rozmowa nagrana w mieszkaniu W. Rutkiewicz w Warszawie).

Źródło: Portal Wspinanie.pl

Wyżej jest tylko niebo...

10 czerwca 1979 roku podczas pielgrzymki do Polski Jan Paweł II spotkał się z Wandą Rutkiewicz i powiedział: "Dobry Bóg tak chciał, że tego samego dnia weszliśmy tak wysoko". Rutkiewicz ofiarowała papieżowi niewielki kamień, który wyjęła z tak zwanego „Dolnego Szczytu” Mount Everestu. „Górny Szczyt”, czyli najwyższy punkt góry, pokrywa tylko lód i śnieg. Kawałek skały oprawiony w srebrną tabliczkę z dedykacją i obrazkiem góry trafił na biurko Ojca Świętego i pozostał tam aż do jego śmierci. Dziś możemy go obejrzeć w Muzeum Jana Pawła II w Wadowicach.

Źródło: Potal Wspinanie.pl

Anna Kamińska, "Wanda . Opowieść o sile życia i śmierci. Historia Wandy Rutkiewicz". Audiobook.

Materiały audiowizualne

Himalaiści. Karawana marzeń - Wanda Rutkiewicz.

W cieniu Everestu - Wanda Rutkiewicz. Cz. 1

W cieniu Everestu - Wanda Rutkiewicz. Cz. 2

Wanda Rutkiewicz - Wspomnienie.

Prezentacja wystawy "Wyżej tylko niebo" , Instytut Papieża Jana Pawła II w Warszawie.

"Misja małego himalaisty. Poznajemy wielkich Polaków."Gra edukacyjna.

Himalaje i Kanczendzonga

15 lipca 1985 roku Wanda Rutkiewicz stanęła na szczycie Nanga Parbat i od tej pory rozpoczęła się jej "Karawana do marzeń". Następnie zdobyła K2 (1986), Shisha Pangma (1987), Gasherbrum II (1989), Gasherbrum I (1990), Cho Oyu (1991). Dziewiątym jej szczytem miała być Kanczendzonga... W dniu 12 maja 1992 roku o 3.30 wraz z Carlosem Carsolio wyruszyła do ataku na szczyt. Carlos Carsolio zdobył górę i w drodze powrotnej spotkał Wandę, sugerując jej odwrót. Uparta Wanda jednak nie chciała zrezygnować ze zdobycia szczytu. Do obozu nie wróciła... Pozostała tam, w najwyższych górach, w górach, którym poświęciła większość swojego bardzo barwnego życia. 5 maja 2012 roku odsłonięto jej tablicę pamiątkową na symbolicznym Cmentarzu Ofiar Gór pod Osterwą (Tatry).

"Himalaiści, Karawana marzeń - Wanda Rutkiewicz".

"Miejsca przeklęte - Góra pięciu bogów - Wanda Rutkiewicz" - film o wyprawie na górę Kanczendzonga.

Źródło: Portal Wspinanie.pl

Źródło: Himalaje.pl

Kobiety górą... czyli wyprawa na K2

Poniżej historia niezwykłej wyprawy kobiecej na K2, zorganizowanej w 1986 roku przez Wandę Rutkiewicz ze szpitalnego łóżka. Jest to podcast stworzony we współpracy z Anną Kamińską, autorką biograficznych książek o Wandzie Rutkiewicz i Halinie Krüger-Syrokomskiej.

"O kulach pod K2. Szaleństwo czy wielkość Wandy Rutkiewicz?" (Rozmowa z A. Kamińską).

Mapa zdobytych szczytów

Źródło: Dzieje.pl Portal Historyczny

Wanda prezentuje strój himalaisty

Wanda Rutkiewicz o stroju himalaisty.

Źródło: Focus.pl

Komiks o Wandzie Rutkiewicz Muzeum Sportu

Źródło: Focus.pl

Źródło: Muzeum Sportu w Warszawie.

Czy wiesz, że ?

Źródło: Przegląd sportowy

Źródło: Wikipedia.

Źródło: TVP Sport

Źródło: Onet Kultura.

Źródło: Interia .

Wanda Rutkiewicz w zbiorach PBW w Krakowie

Propozycja dla dzieci

Książeczka "Polscy zdobywcy" z serii "Klub Małego Patrioty" to zbiór krótkich ciekawostek na temat polskich zdobywców takich jak: Wanda Rutkiewicz, Leonid Teliga czy Aleksander Doba. Sięgnij po ciekawostki, o których nie miałeś pojęcia!

Gra planszowa "K2"

Wanda Rutkiewicz w zbiorach PBW w Krakowie

Wanda Rutkiewicz w zbiorach PBW w Krakowie

Wanda Rutkiewicz w zbiorach PBW w Krakowie

Wanda Rutkiewicz w zbiorach PBW w Krakowie

Wanda Rutkiewicz w zbiorach PBW w Krakowie

Materiały pomocnicze dla nauczycieli

Filmy edukacyjne dla dzieci i młodzieży

Ciekawostki

Gry i quizy

Tutaj zostały umieszczone atrakcyjne filmy animowane dla dzieci o polskiej himalaistce i jej wyprawach, m.in. : z serii Trampolina do kina czy Na dachu świata, także wywiady i podcasty oraz bezpłatne materiały dla najmłodszych z serii Superbohaterki.

W tej zakładce znajdują się propozycje dodatkowych materiałów online, które mogą służyć pogłębianu wiedzy na temat dokonań Wandy Rutkiewicz. Są to m.in. : piosenka zespołu Kwartet Proforma czy zapowiedź krakowskiego spektaklu Ostatnie 300 metrów .

Poniżej gry i quziy online, które mogą stanowić atrakcyjną formę podsumowania zajęć edukacyjnych o Wandzie Rutkiewicz .

Cytaty

"Alpinizm – to wentyl dla ludzi odczuwających potrzebę walki."

"Jestem zdeterminowana i daje mi to poczucie wolności. Uwolniona od wszystkiego, co nie jest górą i mną, wolna od strachu i obaw – bo nie mam już wyboru."

"Im więcej alpinistów w górach, tym częściej zachowują się wobec siebie jak przechodnie na ulicy."

"W alpinizmie mało jest reguł dotyczących akcji, bo trudno je sformułować w stosunku do tak nieobliczalnego przeciwnika, jakim są góry."

"W górach koniec wspinaczki jest bardzo naturalny – jest nim szczyt. Dookoła nieograniczona przestrzeń, słońce, czasem wiatr i deszcz, czasem mgła. A my na szczycie, poprzez wysiłek i zmęczenie oczyszczeni i wolni, choć na chwilę stajemy się cząstką natury."

"Czasami myślę, że wspinam się dlatego, aby przekonać się, jak droga jest mi nasza szara codzienność. Wracając poznaję, jak smakuje kubek gorącej herbaty po dniach pragnienia, sen po wielu nieprzespanych nocach, spotkanie z przyjaciółmi po długiej samotności, cisza po godzinach przeżytych w przeraźliwej wichurze."

Źródło: Strona drytooling.com.pl

Dziękujemy za uwagę i zapraszamy do PBW w Krakowie.