Z domu Karola Goduli do pałacu w Kopicach

Prezentacja o życiu i działalności Joanny Gryzik, hrabinie von Schomberg - Schaffgotsch

"Z domu Karola

do pałacu w Kopicach"

Marysia Górka kl.7A SP27 w Rudzie Śląskiej

Dawno temu, za górami, za lasami żyła sobie mała dziewczynka...

W ten sposób zaczyna się znana wszystkim bajka o Kopciuszku...

Scenariusz tej bajki pasuje do bohaterki mojej prezentacji - Joanny Gryzik....

Joanna Gryzik

Urodziła się 29 kwietnia 1842r. w Porembie, obecnie dzielnica Zabrza. Córka Jana (Johann) i Antoniny z domu Hayn.

W 1845r. zmarł jej ojciec. Matka Antonina zdecydowała sie oddać małą Joasię pod opiekę Emilii Lukas, służącej Karola Goduli.

Joanna zamieszkała w domu Karola Goduli.

Kim był Karol Godula?

Oszpecona twarz Goduli odstraszała ludzi. Opowiadali o nim niesamowite historie... Jedynie mała Joanna nie lękała się jego widoku...

Radosna, rozbawiona mała dziewczynka szybko zdobyła sympatię "starego i zgorzkniałego" Karola Goduli.

(1313)+(6x6652)

Karol Godula postanowił zadbać o edukację Joanny i zatrudnił nauczycielkę.

W kwietniu 1848r. ciężko chory Godula udał sie do Wrocławia, na leczenie. Zabrał ze sobą mała Joasię....

Na dzień przed śmiercią sporządził testament...

TESTAMENT

Karol Godula zapisał w testamencie cały swój majątek, nie krewnym, a sześcioletniej Joannie. Podał dokładne instrukcje dotyczące dalszego kształcenia dziewczyny. Wykonawcą jego testamentu uczynił swojego przyjaciela i prawnika Maksymiliana Schefflera, dopóki Joanna nie osiągnie pełnoletności. W ten sposób dziewczyna odziedziczyła 19 kopalni rudy cynku, 40 kopalni węgla kamiennego, kilka hut cynku oraz majątki ziemskie: Szombierki-Orzegów, Bobrek, Bujaków i Chudów -Paniówki. W przypadku bezpotomnej śmierci Joanny, majątek wart ponad 2 miliony talarów miał przejść w posiadanie siostrzeńców Goduli....

200

3000

Z obawy o życie dorastającej Joanny, Maksymilian Scheffler ukrył ją we Wrocławiu, w klasztorze Urszulanek, gdzie kontynuowała naukę.

W wieku 16 lat otrzymała staranne wykształcenie i opuściła klasztor. Zameszkała z rodziną Schefflera.

Maksymilian Scheffler wystarał się o tytuł szlachecki dla Joanny. Za opłacenie pewnej sumy dla króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV dziewczyna uzyskała tytuł hrabiny i nazwisko: Gryzik von Schomberg.

Uzyskanie szlachectwa umożliwiło hrabinie wyjście za mąż, za niezbyt bogatego, ale pochodzącego z zacnego rodu hrabiego Hansa Ulricha Schaffgotscha.

15 listopada 1858r w Bytomiu odbył się ślub.

Młodzi małżonkowie zamieszkali w pałacu w Kopicach, który został przebudowany na ich potrzeby.

Dzisiaj można zobaczyć jedynie pozostałości pałacowe ....

Schaffgotschowie doczekali się czwórki potomstwa.

Myślę, że byli szczęśliwi w tym pałacu...

Joanna Schaffgotsch okazała się być dobrym przedsiębiorcą i ekonomistą.

W roku 1895 Joanna kupiła kolejne 3 kopalnie ("Harmonia", "Oswald" i "Dębieńsko") które dwa lata później sprzedała koncernowi "Vereinigte Königs und Laurahütte".

Była właścicielką m.in. kopalni "Hohenzollern" ("Szombierki"), "Gräfin Johanna" ("Bobrek") i "Paulus" ("Paweł"w Chebziu).

Hrabina Joanna pomimo, że pomnażała swój majątek, nie zapominała o potrzebach swoich pracowników.

Dzięki jej hojności powstawały szkoły, kościoły i sierocińce.

Obiekty ufundowane przez rodzinę Schaffgotsch:

szpital na Goduli

kościół na Goduli (parafia pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela)

kościół w Bytomiu-Szombierkach (parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa)

kościół w Orzegowie (parafia św. Michała Archanioła)

Pomimo swojego bogactwa, pamiętała o biednych, zwłaszcza dzieciach...

Hrabina Joanna Schaffgotsch ufundowała sierociniec w Bytomiu.

Idąc z duchem czasu, rodzinne przedsiębiorstwo Schaffgotschów w 1905 roku przekształcono w spółkę akcyjną ''Gräflich Schaffgotsche Werke''.

Joanna została głównym udziałowcem z kapitałem w wysokości: 49 milionów 980 tysięcy marek. Resztę (po 10 tysięcy marek) otrzymał Hans Ulrich oraz dyrektor generalny Bernard Stephan.

Hrabina okazała się być godną następczynią Karola Goduli. Pomnożyła odziedziczony majątek.

2 września 1909 roku pochowano szczątki Karola Goduli, przeniesione z grobu we Wrocławiu do kościoła w Bytomiu-Szombierkach. Joanna Schaffgotsch zadbała o jego "powrót" na Górny Śląsk. Wcześniej została fundatorką tego kościoła.

Hrabina Joanna Schaffgotsch zd. Gryzik zmarła 21 czerwca 1910r. Została pochowana w mauzoleum rodzinnym obok kościoła w Kopicach.

W prezentacji wykorzystałam informacje: - z witryny kopice.org, - wikipedia.pl. Większość zdjęć budynków jest mojego autorstwa. Ilustracje rysunkowe zostały zaczerpnięte z cyklu komiksów "Joanna i spółka". Regionalny Instytut Kultury w Katowicach, 2018. Utwór muzyczny w tle "Jo Joanna (Tu byłam. Joanna) w wykonaniu Joli Literskiej.

Marysia Górka klasa 7A Szkoła Podstawowa nr 27 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej