historia

Początki rządów Wazów w przeczypospolitej

Start

1. Podwójna elekcja.

7. Wojna o ujście wisły

2. Zygmunt III Wazy.

8. Polityka Zagraniczna Zygmunta III

3. Jan Karol Chodkiewicz

index

4. Bitwa pod Kircholmem

9. Wojna o inflanty

5. Rokosz Zebrzydowskiego

6. Bitwa Pod Oliwą

Podwójna elekcja:Po smierci Stefana Batorego rozpoczęto przygotowania do trzeciej już w ciągu kilkunastu lat wolnej elekcji. Największe szanse na wybór miało trzech kandydatów: Maksymillian III Habsburg [pierwsze zdjęcie], Zygmunt Waza [ drugie zdjęcie] i car moskiewski Fiodor 1 [ trzecie zdjęcie].

Na czym polegała i jak się skończyła?

Polegała na tym że podczas sejmu elekcyjnego wybuchł konflikt pomiedzy stronnikami obydwu kandydatów.Podzielona szlachta nie była w stanie zająć wspólnego stanowiska dlatego doszło do podwójnej elekcji.Zakończyła się tym że Zygmunt III Waza został królem polski.

Zygmunt III Waza.

Pierwszy król Rzeczypospolitej z dynastii Wazów. Był synem króla Szwecji Jana III Wazy i katarzyny Jagiellonki. Jego panowanie zdominowały konflikty ze Szwecją o koronę tego państwa, inflanty i Prusy, a także z Turcją i Moskwą...

...Monarcha utrzymywał bliskie relacje z rodem Habsburgów, m.in. obydwie jego żony pochodziły z tej dynastii. Dążył do wzmocnienia swojej władzy, co prowadziłó do konfliktu ze szlachtą. Był gorliwym katolikiem, a na jego dworze działało wielu jezuitów. W 1596 r. przeniósł z Krakowa do Warszawy swój dwór i urzędy.

jan karol chodkiewicz 1570-1621

Szybko zyskał szacunek podwładnych żołnierzy. Był znany z nadzwyczajnych zdolności oratorskich. Zasłynął zwycięstwami w bitwach toczonych przeciwko przeważającym siłom wroga. Przeciwnicy bali się polskiej husarii i nie potrafili stawić skutecznego oporu podczas szarży, a Chodkiewicz wykorzystywał ten fakt, zręcznie wymanewrowując wrogie oddziały i zyskując miażdżącą przewagę. Stąd spektakularne zwycięstwa, takie jak odsiecz przy zamku Rakvere (1603), bitwa pod Białym Kamieniem (1604, obecnie Paide w Estonii), czy bitwa pod Kircholmem (1605). Tę ostatnią zalicza się do największych taktycznych zwycięstw w historii.

Wybitny wódz i strateg. Urodził się w litewskiej rodzinie magnackiej. Zdobywał wykształcenie w latach ok. 1583–1586 na prowadzonej przez jezuitów Akademii Wileńskiej[1]. W latach 1586–1589 studiował wraz z bratem Aleksandrem filozofię i prawo w jezuickiej akademii w Ingolstadt. Później, przez Augsburg i Weronę, bracia ruszyli do Padwy i Wenecji[3]. Jan Karol odwiedził Maltę. Na Litwę obaj wrócili w roku 1590, już po śmierci matki.

Bitwa pod kircholmem

Do walk doszłó 27 września 1605 r. Armia Polska, dowodzona przez Jana Karola Chodkiewicza, liczyła niespełna 4 tys. żołnierzy. Szwedzi mieli trzykrotną przewagę liczebną , więcej piechoty i artylerii. O zwycięstwie zdecydował talent Hetmana, umiejącego wykorzystać warunki terenowe i atuty husarii.Sprytnym manewrem wywabił szwedzką piechotęz dogodnych pozycji na wzgórzu, która dzięki temu zeszła na dolinE. Następnie przeciwnika zmiażdżyły szarże polskiej husarii. Straty szwedzkie przekroczyły 8 tys. ludzi. a król Karol IX z trudem ewakuował się na okręt.

Rokosz Zebrzydowskiego

• Słynny rokosz Zebrzydowskiego wybuchł w 1606 roku. Był to bunt średniej szlachty, skierowany przeciwko Zygmuntowi III Wazie. Trwał on w sumie kilkanaście miesięcy.
• Skutki:

Zygmunt III Waza przebaczył rokoszanom, ogłosił amnestię i wycofał się z reform, rokoszanie ukorzyli się przed królem, opracowano procedurę wypowiadania posłuszeństwa królowi na sejmie 1609 r.

Pragnęli zdetronizować Zygmunta III Wazę, ponadto wprowadzić obieralność urzędników ziemskich na sejmikach oraz zmusić posłów do ścisłego przestrzegania instrukcji sejmikowych.

bitwa pod oliwą

Jednym z najbardziej dotkliwych dla Rzeczypospolitej skutków wojny toczonej z Szwecją była blokada portu w Gdańsku, a wraz z nią eksportu polskiego zboża. 28 listopada 1627r. eskadra szwedzkich okrętów blokujących dostęp do głównego portu Rzeczypospolitej napotkała liczniejsze polskie jednostki. Bitwa stoczona na wodach zatoki Gdańskiej w okolicach oliwy zakończyła się zwycięstwem polskiej floty. Zatonął jeden ze szwedzkich galeonów, a okręt dowódcy Szwedów zostałzdobyty przez siły Polskie. Zwycięstwo pod oliwą jednak tylko na krótko odblokowało dostę do Gdańskiego portu.

oś czasu

1587

1592-1599

1605

1606-1608

1627

Elekcja Zygmunta IIIwazy.

Unia personalna Polsko-Szwedzka.

Bitwa pod Kircholmem.

Rokosz Zebrzydowskiego.

Bitwa pod Oliwą.

Bitwa pod oliwą , 1627 r.

Wojna o ujście Wisły

Wojna o ujście Wisły 1626-1629 była kontynuacją wojen polsko-szwedzkich z lat 1600-1611, 1617-1618 oraz 1621-1626. W serię konfliktów ze Szwecją wplątał Polskę król Zygmunt III Waza (1587-1632), który chciał zasiąść na tronie szwedzkim, co mu się prawnie należało. Jego zabiegi pokrzyżowali jednak kolejni władcy Szwecji: Karol IX oraz Gustaw II Adolf, którzy ani myśleli oddawać Zygmuntowi z trudem zdobytej władzy.

Działania wojenne między Polską a Szwecją przybrały na sile, kiedy władzę w Szwecji przechwycił król Gustaw (1611). Swoje rządy rozpoczął od przeprowadzenia szeregu istotnych reform gospodarczych, ustrojowych i militarnych. W ich wyniku Szwecja stała się silnym państwem, zdolnym konkurować z innymi państwami z regionu. W toku wojny z Rzeczpospolitą w latach 1621-1626 wojskom szwedzkim udało się zdobyć Inflanty. Dla ambitnego Gustawa II Adolfa było to jednak za mało. Postanowił przenieść wojnę na teren Pomorza, aby definitywnie pokonać króla Zygmunta III i zmusić go jednocześnie do zrzeczenia się praw do korony szwedzkiej.

Polityka zagraniczna zygmunta iii

Wykorzystując okres zamętu w Rosji – wielka smuta, Zygmunt III Waza podjął działania, których celem miało być opanowanie tronu carskiego. Nie licząc się z wolą sejmu ani też nie czekając na jego zgodę, w roku 1609 król Polski rozpoczął interwencje w Moskwie. Rozpoczęła się ona od oblężenia Smoleńska – został zdobyty w roku 1611. Następnie w bitwie pod Kłuszynem, w roku 1610 wojska polskie pod dowództwem Żółkiewskiego rozbiły sprzymierzone siły rosyjsko – szwedzkie. Po tym wydarzeniu hetman wkroczył i opanował Moskwę. Pomimo, iż bojarzy wysunęli propozycje oddania tronu moskiewskiego synowi Zygmunta Wazy – Władysławowi, w zamian za jego przejście na prawosławie, monarcha polski odrzucił tę propozycje. Ostatecznie przeciwko polakom wybuchł ogólnonarodowy bunt, po którym Polacy opuścili Moskwę, a nowym carem został Michał Romanow.

Wojna o inflanty

1600 – Karol Sudermański zaatakował polskie Inflanty. Przy pomocy luterańskiej szlachty i mieszczaństwa zajął Inflanty aż po rzekę Dźwinę. 1601 – wojsko polsko – litewskie pod wodzą Jana Zamoyskiego odbiło miasta i zajęło twierdzę Biały Kamień w Estonii. 1602 – wojska Rzeczypospolitej pod wodzą hetmana Jana Karola Chodkiewicza zdobyły Dorpat 1604 – J.K. Chodkiewicza pokonał armię szwedzką pod Białym Kamieniem. 1605 – Szwedzi odpowiedzieli oblężeniem Rygi nad Dźwiną, której J.K. Chodkiewicz ruszył z odsieczą. Pokonał, dzięki husarii, czterokrotnie liczniejsze wojska szwedzkie w bitwie pod Kircholmem. Ze względu na brak środków na prowadzenie wojny został zawarty rozejm, który następnie został przedłużony w 1611 r. po najeździe Danii na Szwecję. W tym samym roku Karol IX Waza zmar.

GRUPA

Michelle guijarro

Jessica Zwierzchowska

anastaziia labza

Hanna Sokolan