Wojna Trzydziestoletnia

Wojna trzydziestoletnia

Wojna Trzydziestoletnia

Przyczyny wybuchu wojny

1618-1648

• rywalizacja o władzę w Europie między Habsburgami a Francją,
• Rywalizacja protestantów (Unia Protestancka) z katolikami (Liga Katolicka)
• Walka o swobodę religijną protestanckich Czechów z rządzącymi habsburskimi katolikami.

Państwa katolickie

protestanci i sojusznicy

• Unia Protestancka
• czechy
• Dania
• Szwecja
• Francja

• Liga Katolicka
• Cesarstwo Habsburgów
• Hiszpania
• Bawaria

Wojna Trzydziestoletnia

Państwa Katolickie

Protestanci i sojusznicy

Fazy wojny:

• Okres Czeski (1618-1624)
• Okres Duński (1624-1629)
• Okres Szwedzki (1630-1635)
• Okres Francuski (1635-1648)

Okres czeski

Defenestracja praska

• W 1618 roku w Pradze wyrzucono z okna cesarskich namiestników. Zapoczątkowało to czeskie powstanie przeciw cesarzowi,
• Poparcia Czechom udzielili niemieccy protestanci, Anglia i Holandia

1618

Klęska Czechów

• Sytuację próbowali wykorzytsać Węgrzy, którzy pod wodzą księcia Siedmiogrodu Gabora Bethlena zaatakowali Wiedeń. Habsburgowie przy pomocy Polaków odparli atak,
• W 1620 roku Habsburgowie zadali Czechom decydujący cios pokonując ich w bitwie pod Białą Górą.

1561

1620

Okres duński

Klęska Duńczyków

• W 1624 roku król Danii Chrystian IV dołączył do wojny po stronie protestantów,
• Dzięki znakomitemu dowódcy katolików Wallensteinowi, Duńczycy ponieśli druzgocącą klęskę
• W 1629 roku podpisano pokój. Dania musiała obiecać, że nie będzie ingerować w sprawy wewnętrzne Niemiec

1624-1629

Albrecht Wallenstein - najlepszy cesarski dowódca

Okres Szwedzki

Szwedzkie sukcesy

• W 1630 roku do Niemiec po stronie protestantów wkroczyła armia szwedzka pod dowództwem wielkiego dowódcy - króla Gustawa II Adolfa,
• Gustaw II Adolf rozbił wojska katolickiego w bitwie pod Breitenfeld.

1631

Śmierć króla

• Szwedzi zwyciężyli w bitwie pod Lutzen, w której jednak zginął wybitny król Gustaw II Adolf,
• Po śmierci wodza Szwedzi czasowo wycofali się z wojny.

1561

1632

Gustaw II Adolf

Okres Francuski

Dołączenie Francji

• Wobec sukcesów cesarskich do wojny po stronie protestantów dołączyła katolicka Francja,
• W 1643 Francuzi pod dowództwem Wielkiego Kondeusza rozbili wojska cesarskie pod Rocroi.

Zwycięzcy - Protestanci i sojusznicy (Francja, Szwecja)

1643

Koniec wojny

Przegrani - Katolicy (Cesarstwo Habsburgów, Hiszpania)

• Francuzi odnosili kolejne zwycięstwa silnie wspomagani przez Szwedów
• Strona katolicka poprosiła o pokój. Wojna zakończyła się w 1648 roku podpisaniem pokoju westfalskiego.

1561

1648

1648

Pokój Westfalski

Postanowienia

• Habsburgowie praktycznie stracili kontrolę nad państwami niemieckimi,
• nabytki terytorialne Szwecji i Francji, Saksonii, Brandenburgii,
• Uznanie niepodległości Szwajcarii i Niderlandów
• przywrócenie w Niemczech zasad pokoju augsburskiego.

Skutki:

• ogromne straty demograficzne
• wzmocnienie Francji i Szwecji
• osłabienie Habsburgów

8 mln

30%

ofiar wojny trzydziestoletniej

spadek populacji Niemiec po wojnie trzydziestoletniej