HISTORIA PEWNEJ ZNAJOMOŚCI - CZYLI CO MIKOŁAJ KOPERNIK ZDZIAŁAŁ W OLSZTYNIE.
INSTRUKCJA
https://drive.google.com/file/d/1_hkEcaBJwLjqoT9qE5XnXoQU60zd6rM6/view?usp=sharing
Cześć :) Zapraszamy cię do gry, w której poznasz Mikołaja Kopernika oraz dowiesz się o jego powiązaniu z Olsztynem.
Twoim zadaniem będzie pomóc Zosi wydostać się z olsztyńskiego zamku, w którym znalazła się w tajemniczy sposób. Aby to zrobić uważnie czytaj informacje zawarte na stronach, wykonuj zadania zgodnie z instrukcjami, które znajdziesz pod ikoną z symbolem “i” . Zdobądź kod do kłódki umieszczonej na głównej bramie zamku. W tym celu zapamiętuj/zanotuj wszystkie cyfry, jakie pojawią się po wykonaniu niektórych zadań. Na końcu gry należy je wykorzystać aby Zosia mogła wrócić do swojego świata. Podczas tej przygody poznasz Olsztyn i Mikołaja Kopernika. Dowiesz się jakich dokonał czynów w Olsztynie.
Przejdź do kolejnej strony klikając w symbol i poznaj oznaczenia jakie spotkasz w grze.
dalej
pod tym znakiem znajdziesz instrukcje do zadań
ten symbol cofa do mapy wyboru danego zadania
ten znak oznacza powrót do pierwszej strony gry
W mrugające znaki, symbole należy kliknąć aby przejść do kolejnego slajdu.
klikając tu przejdziesz na kolejną stronę; UWAGA upewnij sie, że wszystko zapamietałes lub przeczytałes na danej stronie zanim ja zmienisz
dalej
żółta strzalka oznacza powrót do strony wyboru w danym zadaniu
spinacz jest to ikona pod którą ukryte są dodatkowe informacje dotyczące miasta Olsztyn – nie mają one znaczenia przy wykonywaniu zadań Ich celem jest ukazanie ciekawostek o Olsztynie
wskazujący kciuk - symbol ten oznacza, że należy kliknąć w miejsce które wskazuje. Te miejsca są ważne przy wykonywaniu zadań
dalej
Ale się nie wyspałam. Dziś muszę wcześniej skończyć czytać książkę.
Rozkwit renesansu w Polsce przypada na XVI wiek. W tych czasach Polska była jednym z największych państw w Europie.
dalej
dalej
Cooo sssiiięęę dziejeeeeee ??!!
Wybitną postacią tego okresu był Mikołaj Kopernik, który ...
dalej
dalej
dalej
https://drive.google.com/file/d/1_jNjfcbcIQVy8RPyeoNwyTTUas23vuAs/view?usp=sharing
Dobra idę do tej szafy.
Co to za zagadki ? Chcę do domu !!!
Ale to nie mapa. To jakiś życiorys.
Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu 19 lutego 1473 roku. Był najmłodszym synem kupca Mikołaja i Barbary Watzenrode.
Szukam dalej. Potrzebuje tej mapy.
Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu 19 lutego 1473 roku. Był najmłodszym synem kupca Mikołaja i Barbary Watzenrode. Po śmierci ojca, gdy Kopernik miał 10 lat, jego opiekunem prawnym został wuj, Łukasz Watzenrode, który zapewnił mu wykształcenie opłacając naukę na Akademii Krakowskiej. Na wydziale sztuk wyzwolonych w latach od 1491 do 1495 roku studiował matematykę, fizykę, astronomię i filozofię. Później kontynuował studia na uczelniach włoskich, w Bolonii (prawo), Padwie (medycyna) i Ferrarze (prawo), przebywał także w Rzymie. Działo się to w latach 1496-1503.
Po powrocie do Polski został kanonikiem kapituły warmińskiej, czyli duchownym z niższymi święceniami. Chrzcił, udzielał ślubów, ale nie miał uprawnień do spowiadania wiernych czy odprawiania mszy.
W latach 1504-1510 mieszkał w Lidzbarku Warmińskim, gdzie rezydował jego wuj Łukasz Watzenrode- biskup warmiński. Kopernik był jego sekretarzem i lekarzem. W 1510 roku zamieszkał we Fromborku na wzgórzu katedralnym w siedzibie kapituły warmińskiej. Z Fromborkiem był związany do końca życia, z kilkuletnimi przerwami na pobyt w Olsztynie. W latach 1516-19 oraz 1520-21 przebywał w Olsztynie jako administrator dóbr kapituły warmińskiej. Do jego obowiązków należało np. sporządzanie map i dokumentacji dotyczącej zagospodarowania terenów i ich zasiedlania, szczególnie po wojnach z Krzyżakami i po okresach zarazy. Prowadził m.in. badania astronomiczne, czego pozostałością jest jedyny na świecie zachowany przyrząd badawczy wykonany ręką uczonego – tablica astronomiczna.
dalej
Podażaj za cyframi na mapie.Zdobądź informacje, rozwiąż wszystkie zadania a dowiesz się jaki jest szyfr do bramy.
Tu jesteś.
Nie zostaje mi nic innego jak ruszać w drogę
BRAMA
Kliknij na mapie "Tu jesteś"
Wraz za Zosią dowiedziałeś się już co nie co o Mikołaju Koperniku.
Czas na pierwsze zadania.
BRAMA
Wykonaj zadania mieszczące się pod cyfra 1. Kliknij w nią i zapisz/ zapamietaj pierwszą cyfrę kodu, która będzie Ci potrzebna do szyfru przy bramie wyjściowej.
https://drive.google.com/file/d/1lIS4YdNex7yCi6gNH2M65HR7UGWeXpCy/view?usp=sharing
Przed Tobą zadania, które pozwolą Ci poznać Olsztyn we współczesnych czasach.
Uważnie czytaj informacje, jakie pojawią się w kolejnym etapie naszej wycieczki po olsztyńskim zamku.
BRAMA
Po wykonaniu zadań poznasz kolejną cyfrę kodu .
Informaje znajdujące się pod tym znakiem nie są elementem zadania. Jednak zachęcamy do odkrycie tego co kryją :)
Kliknij cyfrę 2
Czas na trochę matematyki :) Podczas wykonywania tych zadań poznasz kolejną cyfrę do kodu przy zamkowej bramie.
BRAMA
Kliknij w pole z cyfrą 3
https://drive.google.com/file/d/1_hkEcaBJwLjqoT9qE5XnXoQU60zd6rM6/view?usp=sharing
Mikołaj Kopernik to człowiek wielu talentów ;)
Podczas kolejnego etapu zabawy dowiesz się, jakie były losy zamku olsztyńskiego podczas wojny polsko - krzyżackiej i czego dokonał Kopernik.
BRAMA
Kliknij w pole z cyfrą 4
Za chwilkę wspólnie otworzymy bramę. Nie wiem, co się stanie kiedy to zrobimy, więc chcę Ci podziękowac za pomoc, jakiej mi udzieliłeś Drogi Graczu. Mam nadzieję, że tak jak ja dowiedziałeś się trochę o Mikołaju Koperniku i jego dokonaniach w Olsztynie. Zanim się rozstaniemy, chcę Cię jeszcze zaprosić na krótką przechadzkę po Starym Mieście mojego Olsztyna.
BRAMA
Kliknij w ostatni nie zdobyty punkt 5 :)
Serdecznie zapraszam Cię do odwiedzenia Olsztyna. Znajdziesz tu odpoczynek, relaks i wiele atrakcji.
BRAMA
Poznawaj miasto po swojemu, tak jak lubisz. Wiele w nim do odkrycia niesamowitych historii i ciekawych ludzi.
A teraz do bramy :) (kliknij w napis "BRAMA")
dalej
Cóż to za dziwny kawałek ściany??? To chyba ten przy, którym miał pracować Pan Kopernik. Widzę drabinę, spróbuję się temu malowidłu przyjrzeć bliżej.
dalej
https://drive.google.com/file/d/1Y5NBpcuzpmKjZsjNJmpP1b-ymde-YO5J/view?usp=sharing
Ciekawa sprawa. Sprawdzę te informacje kiedy wrócę do domu.
Jednak teraz muszę sprawdzić gdzie poszedł ten człowiek z tacą. Wszedł tymi schodami.
dalej
Trochę tam ciemno ale dobrze, że mam latarkę. Trzeba ją tylko uruchomić klikając w czerwony przycisk.
Ruszam.
dalej
Muszę znaleźć jakieś porządne oświetlenie. Ta latarka na długo mi nie starczy.
Kliknij w zapałkę
dalej
LIDZBARK WARMIŃSKI
KRAKÓW
TORUŃ
OLSZTYN
ZADANIE 1
FROMBORK
da lej
sprawdź
Wpisz odpowiedzi w pola, dodaj do siebie cyfry, które pojawią się przy poprawnej odpowiedzi a poznasz cyfrę kodu do kłódki.
ROZWIĄZANIA WPISUJ WIELKIMI LITERAMI
NIE
JAKĄ FUNKCJĘ PEŁNIŁ MIKOŁAJ KOPERNIK W OLSZTYŃSKIM ZAMKU? (wpisz pełną nazwę)
SZTUK WYZWOLONYCH
ZADANIE 2
ADMINISTRATOR DÓBR KAPITUŁY WARMIŃSKIEJ
CZY MIKOŁAJ KOPERNIK POSŁUGIWAŁ SIĘ TELESKOPEM BADAJĄC NIEBO ?
NA JAKIM WYDZIALE STUDIOWAŁ MIKOŁAJ KOPERNIK W AKADEMII KRAKOWSKIEJ?
da lej
lokacje
To musi być jakaś kancelaria. Tyle tu dokumentów. Hmmm, ten wydaje się być ciekawy.
Mikołaj Kopernik jako administrator dóbr Kapituły Warmińskiej był zobowiązany do tego, aby należycie dbać o ziemie należące do kapituły. Jego zadaniem było między innymi, zasiedlanie ziem opustoszałych na skutek wojny polsko- krzyżackiej. Kopernik bardzo skrupulatnie zapisywał każde działanie, jakie podejmował w tej kwestii. Z ocalałych dokumentów możemy wyczytać:
dalej
dalej
ZADANIE 3
Znajdź wsie, które dziś wchodzą w granice miasta Olsztyna, których zagospodarowaniem zajmował się Kopernik. Nazwy dzielnic/wsi będą się pojawiały w określonej kolejnosci, wypatruj ich.
GUTKOWO
Przy okazji poszukiwań zapraszamy Cię na wycieczkę po mieście.
REDYKAJNY
Las Miejski - wspaniałe miejsce do spacerów i odpoczynku.
GUTKOWO
REDYKAJNY
Parki stanowią piękną ozdobę naszego miasta.
GUTKOWO
LIKUSY
Park Kusocińskiego
Park Centralny
Na cześć wielkiego astronoma Mikołaja Kopernika z okzaji jego pięćsetnych urodzin zostało otwarte Planetarium. Pod względem wielkości zajmuje ono drugie miejsce w Polsce.
REDYKAJNY
GUTKOWO
LIKUSY
W pobliżu Planetarium znajduje się Obserwatorium, w którym mieści sie muzeum.
JAROTY
Nazwa Gutkowo wywodzi się od pruskiego zasadźcy o nazwisku Godeken. Była to osada rdzennie pruska, założona w 1352. W latach 1375–1400 zbudowano tu kościół filialny parafii św. Jakuba w Olsztynie. W 1656 wieś figuruje pod nazwą Getkowo.
Kościół św. Wawrzyńca w Olsztynie – drugi wiekowo kościół w mieście. Wybudowany został pod koniec XIV wieku w ówczesnej wsi Gutkowo, będącej dziś dzielnicą Olsztyna. Pierwotnie był kościołem filialnym olsztyńskiej parafii św. Jakuba. Kościół wybudowany został w stylu późnogotyckim z cegły o polskim wiązaniu, na granitowym fundamencie. Jego wnętrza zdobi późnobarokowe wyposażenie.
Aby powrócić do mapy z miasta należy kliknąć żółtą strzałkę
Ukiel, potocznie Krzywe – jezioro położone na Pojezierzu Olsztyńskim, w północno-zachodniej części Olsztyna pomiędzy osiedlami Dajtki, Gutkowo i Likusy. Największe jezioro Olsztyna o powierzchni 412 ha.
Dzielnica Olsztyna sąsiadująca z jeziorem Ukiel. Kiedyś wieś.W końcu XVIII w. Likusy posiadały 13 domów, na początku wieku XIX było ich już 21 i 115 mieszkańców. Obecnie jest około 700 domów, w których mieszka około 2200 osób. Likusy są umownie podzielone na trzy części: Podlesie, Likusy Dolne i Górne.
Wspaniałe miejsce na letni odpoczynek.
Autor zdjęcia: Paweł Kicowski
Aby powrócić do mapy z miasta należy kliknąć żółtą strzałkę
W obrebie dzielnicy znajdują się jeziora, lasy, szlaki do pieszych i rowerowych wycieczek.
Redykajny to wieś, której część została włączona w granice miasta Olsztyn.
Na terenie osiedla Radykajny mieści się Wyższe Seminarium duchowne "Hosianum", na terenie którego studenci UWM mogą zdobywać wiedze z dziedziny Teologii.
Wędrując po zielonych terenach Redykajn, moża natrafić na Rezerwat Przyrody Redykajny . Ochroną otoczono torfowisko, specyficzna dla torfowego terenu roślinność jak również występująca tam rzekotke drzewną. W okolicy rezerwatu położone są jeziora: Podkówka, Długie, Żbik i Sukiel oraz koryto Łyny.
Aby powrócić do mapy z miasta należy kliknąć żółtą strzałkę
Jaroty to "sypialniana" część Olsztyna. Dziś licząca prawie 25 tysięcy osób dzielnica, spełnia wszystkie zadania miasta. Wzdłuż głównych ulic Sikorskiego, Wilczyńskiego i Krasickiego powstały duże osiedla, sieci sklepów, rozbudowana komunikacja miejska. Niegdyś wieś, w której władze pruskie za przemyt broni dla powstańców styczniowych aresztowany Wojciecha Kętrzyńskiego . Ciekawe miejsca na Jarotach to: 1.Staw przy ul. Wilczyńskiego 2.Park Nagórki-Jaroty 3.Skatepark
Z osiedlem graniczy jezioro Bartąg, uznawane za osiedlowe kąpielisko.
Aby powrócić do mapy z miasta należy kliknąć żółtą strzałkę
Odwiedziłeś olsztyńskie dzielnice, niegdyś wsie pod Olsztynem, o które dbał Mikołaj Kopernik.
W Olsztynie znajdziesz wiele uroczych a zarazem tajemniczych miejsc.
Niepowtarzalność naszego miasta wyraża się miedzy innymi w ilości jezior, jakie znajdują się w jego obrębie. Jest ich 16 :) większych i mniejszych, ale wszystkie zachęcają obietnicą relaksu i odpoczynku o każdej porze roku.
dalej
ZADANIE 4
KOLEJNA CYFRA KODU TO 6
Fresk przedstawiający Mikołaja Kopernika podczas likacji wsi
dalej
To chyba prywatny pokój Kopernika. Jednak mapa tu mnie prowadzi.
dalej
Ooo znam ten tytuł "O obrotach sfer niebieskich" To największe dzieło Kopernika. Nie wiedziałam,że już w Olsztynie zaczął tworzyć swoje dzieło.
Najsłynniejszym dziełem Kopernika jest "De revolutionibus orbium coelestium" ("O obrotach sfer niebieskich"), które powstało w latach 1515-1530. Opublikowano je w 1543 roku w Wittenberdze. Przedstawił w niej teorię heliocentrycznej budowy Układu Słonecznego, burzącej dotychczasowe poglądy. Według Kopernika to Ziemia i inne planety krążą wokół Słońca, a nie Słońce i planety wokół Ziemi, jak głosił obowiązujący w czasach średniowiecza model wyjaśniający budowę świata. Jest kwestią sporną, czy Kopernik zdążył obejrzeć druk swojego dzieła – historycy nie są w tej kwestii zgodni.
dalej
Ciekawy obraz.Podpis mówi, że to Mikołaj na zjeździe w Grudziędźu
Mikołaj Kopernik zajął się reformą walutową. Skłoniła go do tego zła sytuacja gospodarcza Warmii, spowodowana m.in.łupieżczymi najazadami krzyżackimi, czy dewaluacją pieniądza spowodowaną fałszerstwami mennicy krzyżackiej. Traktat Kopernika o reformie monety powstał w 3 wersjach w latach 1517-1528. Pierwsza wersja powstała w Olsztynie w 1517 roku.
Kopernik uważał, że źródłem wartości monety jest odpowiednia zawartość kruszcu w niej: złota lub srebra. Gorszy pieniądz z mniejszą zawartością kruszcu wypiera lepszy. To powoduje wzrost cen towarów i usług. Dobra moneta powinna mieć wartość równą zawartości kruszcu.
Na zjedzie sejmu Prus Królewskich w Grudziądzu wygłosił projekt reformy monetarnej. Jego zdaniem należałby zrównoważyć wartość nowej monety pruskiej z koronną. 3 szelągi pruskie = 1 grosz polski.
Moneta z czasów Kopernika
szóstak Ziem Pruskich rewers i awers z wizerunkiem
króla polskiego Zygmunta I
Moneta Ziem Pruskich Książęcych rewers i awers z wizerunkiem
korony.
dalej
Rozwiąż zadanie, wynik wpisz w ramkę a dowiesz się jaka jest trzecia cyfra kodu do bramy.
Organista Anzelm planuje przeprowadzić się z Olsztyna, który był częścią Prus Królewskich do Łomży. Kuzyn Ferdynand napisał mu w liście, że rocznie może zarobić 9 złotych polskich. Oblicz, ile groszy polskich otrzyma Anzelm w Łomży.
(1 złoty polski= 30 groszy) Ile to jest szelągów pruskich, jeśli przelicznik proponowany przez Kopernika wynosi 3 szelągi pruskie=1 grosz polski.
Olsztyn
KOLEJNA CYFRA KODU TO : 9
ŁOMŻA
810
dalej
ZADANIE 5
dalej
dalej
https://drive.google.com/file/d/1lIS4YdNex7yCi6gNH2M65HR7UGWeXpCy/view?usp=sharing
Wspomniany list nie dotarł do króla Zygmunta I, przebywającego wówczas w Bydgoszczy, gdzie zbierał siły pospolitego ruszenia. Razem z innymi listami został przechwycony przez Krzyżaków.Mimo przechwycenia listu pomoc wojsk królewskich nadeszła. Dzięki interwencji biskupa Fabiana Luzjańskiego u króla.
List jest ten znajduje się w zasobach Muzeum Warmii i Mazur.
dalej
W trakcie wojny polsko – krzyżackiej w latach 1519-1521 Olsztyn został zaatakowany przez oddział krzyżacki. Atak odparto na murach miejskich. Kopernik widząc zagrożenie, jakie zbliża się do Olsztyna przygotowywał zamek do obrony. W listach do króla polskiego
i do biskupa warmińskiego
prosił o przysłanie pomocy. Zaopatrzył warownię w broń, pożywienie. Umocnił mury zamkowe, których fragmenty możemy podziwiać do dziś.
Fragmenty murów obronny z czasów Mikołaja Kopernika, które przetrwały do dziś.
dalej
dalej
ZADANIE 6
HURRRA !!! Udało mi się dotrzeć na zamkowy dziedziniec. Widzę bramę .
dalej
Wpisz cyfry, które zdobyłeś wykonując zadania, kliknij w kłódkę a ja wrócę do swojego świata. Do zobaczenia :)
Przejdź uliczkami Starego Miasta Olsztyna. Może uda Ci się odkryć miejsca, które pojawiły się podczas naszej wspólnej przygody.
dalej
dalej
CLIC !
dalej
https://drive.google.com/file/d/1ooa3qFEnlJR3BxpxNR9rV5zC9h7zTOhG/view?usp=sharing
dalej
Pomnik Mikołaja Kopernika mieszczący się przed olsztyńskim zamkiem przedstawia astronoma trzymającego przyrząd astronomiczny. Czy wiecie, jak on się nazywa?
dalej
Astrolabium
Od dzisiaj zacznę :)
Tak, Zosiu.To astrolabium. Czy interesujesz się astronomią ?
dalej
Dziękujemy za przygodę przeżytą wspólnie z Zosią przygodę. Mamy nadzieję, że zabawa się spodobała i zainteresowała Was Olsztynem oraz Mikołajem Kopernikiem.
Grę przygotowali uczniowie i nauczycielki ze Szkoły Podstawowej nr 7 w Olsztynie.
Aleksandra, Karolina, Piotr i Maja oraz opiekunki projektu Panie Barbara i Izabela.
źródła
ŹRÓDŁA:
Zdjęcia https://www.worldisbeautiful.eu/galeria/107-olsztyn-atrakcje-turystyczne/1801-mikolaj-kopernik-w-olsztynie.php
https://infoturystyka.pl/warto-zobaczyc/411,park-centralny-w-olsztynie.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Wawrzy%C5%84ca_w_Olsztynie
https://pl.wikipedia.org/wiki/Gutkowo_(Olsztyn)
https://www.worldisbeautiful.eu/galeria/49-pojezierze-mazurskie/1880-jezioro-ukiel-w-olsztynie.php
https://gazetaolsztynska.pl/15984-54313,Jezioro-Bartag,387877.html
https://naszolsztyniak.pl/185364,Likusy-najfajniejsze-osiedle-Olsztyna.html
http://www.polskaniezwykla.pl/web/gallery/photo,382243.html
http://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php/Redykajny
https://visit.olsztyn.eu/place/2234/rezerwat-przyrody-redykajny
https://olsztyn.eu/natura/parki.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Las_Miejski_w_Olsztynie
https://muzeumzaglebia.pl/1698-zamkowe-hakownice
https://dziedzictwo.ekai.pl/@@olsztyn_katedra_sw_jakuba_apostola
https://www.worldisbeautiful.eu/galeria/107-olsztyn-atrakcje-turystyczne/1801-mikolaj-kopernik-w-olsztynie.php
https://polenmuseum.ch/pl/lekcja-starodruki-cz-2
filmy
https://gazetaolsztynska.pl/olsztyn/383302,Prace-przy-stawku-na-Jarotach-zrodzily-legendy-miejskie.html
– https://radioolsztyn.pl/rozwiklano-tajemnice-fresku-przedstawiajacego-mikolaja-kopernika-w-rocznice-jego-urodzin-zaprezentowano-tez-promocyjne-pamiatki/01555692 https://www.worldisbeautiful.eu/en/gallery/106-olsztyn-poland/1785-the-olsztyn-castle.php https://antekwpodrozy.pl/148-olsztyn-w-jeden-dzien-najciekawsze-atrakcje https://bartekwpodrozy.pl/olsztyn-co-warto-zobaczyc-atrakcje/ Film „Co robił Kopernik w Olsztynie” TV KOPERNIK https://www.youtube.com/watch?v=ETNU9blFnxg https://www.youtube.com/watch?v=7qw3VPEzG8Q&t=8s - Gazeta Olsztyńska film o parku na Jarotach https://www.youtube.com/channel/UC-PHLDaONrxwHuDyuxjWy2w/videos http://www.powiat-olsztynski.pl/co-robil-mikolaj-kopernik-w-olsztynie-sprawdzcie https://www.podrozepoeuropie.pl/olsztyn-zwiedzanie/ -filmy o przyżądach astronomicznych https://www.youtube.com/channel/UC0Dm9GCD7vdn9UdyTJqrLjA http://copernicus.torun.pl/- nagranie opowiadania o Mikołaju Koperniku i chłopcu niosacym wino zaczerpniete ze strony https://platforma.historiadlapolonii.pl/ https://www.youtube.com/channel/UC-PHLDaONrxwHuDyuxjWy2w/videos Artykuły, książki http://copernicus.torun.pl/
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/33036/edition/42178/content Jan Adamczewski "Mikołaj Kopernik i jego epoka"; wyd. Interpress, Warszawa 1972; s. 120-122. Strony: https://www.serpentsoundstudios.com/royalty-free-music/celtic-fantasy https://planetarium.olsztyn.pl/ https://olsztyn.eu/natura/parki.html https://visit.olsztyn.eu/place/2249/las-miejski Mapa i zadanie zaczerpniete ze strony https://platforma.historiadlapolonii.pl/ http://muzeum.olsztyn.pl/
HISTORIA PEWNEJ ZNAJOMOŚCI - CZYLI CO MIKOŁAJ KOPERNIK ZDZIAŁAŁ W OLS
IZA AZALITKA
Created on January 4, 2022
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Smart Presentation
View
Practical Presentation
View
Essential Presentation
View
Akihabara Presentation
View
Pastel Color Presentation
View
Visual Presentation
View
Relaxing Presentation
Explore all templates
Transcript
HISTORIA PEWNEJ ZNAJOMOŚCI - CZYLI CO MIKOŁAJ KOPERNIK ZDZIAŁAŁ W OLSZTYNIE.
INSTRUKCJA
https://drive.google.com/file/d/1_hkEcaBJwLjqoT9qE5XnXoQU60zd6rM6/view?usp=sharing
Cześć :) Zapraszamy cię do gry, w której poznasz Mikołaja Kopernika oraz dowiesz się o jego powiązaniu z Olsztynem.
Twoim zadaniem będzie pomóc Zosi wydostać się z olsztyńskiego zamku, w którym znalazła się w tajemniczy sposób. Aby to zrobić uważnie czytaj informacje zawarte na stronach, wykonuj zadania zgodnie z instrukcjami, które znajdziesz pod ikoną z symbolem “i” . Zdobądź kod do kłódki umieszczonej na głównej bramie zamku. W tym celu zapamiętuj/zanotuj wszystkie cyfry, jakie pojawią się po wykonaniu niektórych zadań. Na końcu gry należy je wykorzystać aby Zosia mogła wrócić do swojego świata. Podczas tej przygody poznasz Olsztyn i Mikołaja Kopernika. Dowiesz się jakich dokonał czynów w Olsztynie.
Przejdź do kolejnej strony klikając w symbol i poznaj oznaczenia jakie spotkasz w grze.
dalej
pod tym znakiem znajdziesz instrukcje do zadań
ten symbol cofa do mapy wyboru danego zadania
ten znak oznacza powrót do pierwszej strony gry
W mrugające znaki, symbole należy kliknąć aby przejść do kolejnego slajdu.
klikając tu przejdziesz na kolejną stronę; UWAGA upewnij sie, że wszystko zapamietałes lub przeczytałes na danej stronie zanim ja zmienisz
dalej
żółta strzalka oznacza powrót do strony wyboru w danym zadaniu
spinacz jest to ikona pod którą ukryte są dodatkowe informacje dotyczące miasta Olsztyn – nie mają one znaczenia przy wykonywaniu zadań Ich celem jest ukazanie ciekawostek o Olsztynie
wskazujący kciuk - symbol ten oznacza, że należy kliknąć w miejsce które wskazuje. Te miejsca są ważne przy wykonywaniu zadań
dalej
Ale się nie wyspałam. Dziś muszę wcześniej skończyć czytać książkę.
Rozkwit renesansu w Polsce przypada na XVI wiek. W tych czasach Polska była jednym z największych państw w Europie.
dalej
dalej
Cooo sssiiięęę dziejeeeeee ??!!
Wybitną postacią tego okresu był Mikołaj Kopernik, który ...
dalej
dalej
dalej
https://drive.google.com/file/d/1_jNjfcbcIQVy8RPyeoNwyTTUas23vuAs/view?usp=sharing
Dobra idę do tej szafy.
Co to za zagadki ? Chcę do domu !!!
Ale to nie mapa. To jakiś życiorys.
Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu 19 lutego 1473 roku. Był najmłodszym synem kupca Mikołaja i Barbary Watzenrode.
Szukam dalej. Potrzebuje tej mapy.
Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu 19 lutego 1473 roku. Był najmłodszym synem kupca Mikołaja i Barbary Watzenrode. Po śmierci ojca, gdy Kopernik miał 10 lat, jego opiekunem prawnym został wuj, Łukasz Watzenrode, który zapewnił mu wykształcenie opłacając naukę na Akademii Krakowskiej. Na wydziale sztuk wyzwolonych w latach od 1491 do 1495 roku studiował matematykę, fizykę, astronomię i filozofię. Później kontynuował studia na uczelniach włoskich, w Bolonii (prawo), Padwie (medycyna) i Ferrarze (prawo), przebywał także w Rzymie. Działo się to w latach 1496-1503. Po powrocie do Polski został kanonikiem kapituły warmińskiej, czyli duchownym z niższymi święceniami. Chrzcił, udzielał ślubów, ale nie miał uprawnień do spowiadania wiernych czy odprawiania mszy. W latach 1504-1510 mieszkał w Lidzbarku Warmińskim, gdzie rezydował jego wuj Łukasz Watzenrode- biskup warmiński. Kopernik był jego sekretarzem i lekarzem. W 1510 roku zamieszkał we Fromborku na wzgórzu katedralnym w siedzibie kapituły warmińskiej. Z Fromborkiem był związany do końca życia, z kilkuletnimi przerwami na pobyt w Olsztynie. W latach 1516-19 oraz 1520-21 przebywał w Olsztynie jako administrator dóbr kapituły warmińskiej. Do jego obowiązków należało np. sporządzanie map i dokumentacji dotyczącej zagospodarowania terenów i ich zasiedlania, szczególnie po wojnach z Krzyżakami i po okresach zarazy. Prowadził m.in. badania astronomiczne, czego pozostałością jest jedyny na świecie zachowany przyrząd badawczy wykonany ręką uczonego – tablica astronomiczna.
dalej
Podażaj za cyframi na mapie.Zdobądź informacje, rozwiąż wszystkie zadania a dowiesz się jaki jest szyfr do bramy.
Tu jesteś.
Nie zostaje mi nic innego jak ruszać w drogę
BRAMA
Kliknij na mapie "Tu jesteś"
Wraz za Zosią dowiedziałeś się już co nie co o Mikołaju Koperniku.
Czas na pierwsze zadania.
BRAMA
Wykonaj zadania mieszczące się pod cyfra 1. Kliknij w nią i zapisz/ zapamietaj pierwszą cyfrę kodu, która będzie Ci potrzebna do szyfru przy bramie wyjściowej.
https://drive.google.com/file/d/1lIS4YdNex7yCi6gNH2M65HR7UGWeXpCy/view?usp=sharing
Przed Tobą zadania, które pozwolą Ci poznać Olsztyn we współczesnych czasach.
Uważnie czytaj informacje, jakie pojawią się w kolejnym etapie naszej wycieczki po olsztyńskim zamku.
BRAMA
Po wykonaniu zadań poznasz kolejną cyfrę kodu .
Informaje znajdujące się pod tym znakiem nie są elementem zadania. Jednak zachęcamy do odkrycie tego co kryją :)
Kliknij cyfrę 2
Czas na trochę matematyki :) Podczas wykonywania tych zadań poznasz kolejną cyfrę do kodu przy zamkowej bramie.
BRAMA
Kliknij w pole z cyfrą 3
https://drive.google.com/file/d/1_hkEcaBJwLjqoT9qE5XnXoQU60zd6rM6/view?usp=sharing
Mikołaj Kopernik to człowiek wielu talentów ;)
Podczas kolejnego etapu zabawy dowiesz się, jakie były losy zamku olsztyńskiego podczas wojny polsko - krzyżackiej i czego dokonał Kopernik.
BRAMA
Kliknij w pole z cyfrą 4
Za chwilkę wspólnie otworzymy bramę. Nie wiem, co się stanie kiedy to zrobimy, więc chcę Ci podziękowac za pomoc, jakiej mi udzieliłeś Drogi Graczu. Mam nadzieję, że tak jak ja dowiedziałeś się trochę o Mikołaju Koperniku i jego dokonaniach w Olsztynie. Zanim się rozstaniemy, chcę Cię jeszcze zaprosić na krótką przechadzkę po Starym Mieście mojego Olsztyna.
BRAMA
Kliknij w ostatni nie zdobyty punkt 5 :)
Serdecznie zapraszam Cię do odwiedzenia Olsztyna. Znajdziesz tu odpoczynek, relaks i wiele atrakcji.
BRAMA
Poznawaj miasto po swojemu, tak jak lubisz. Wiele w nim do odkrycia niesamowitych historii i ciekawych ludzi.
A teraz do bramy :) (kliknij w napis "BRAMA")
dalej
Cóż to za dziwny kawałek ściany??? To chyba ten przy, którym miał pracować Pan Kopernik. Widzę drabinę, spróbuję się temu malowidłu przyjrzeć bliżej.
dalej
https://drive.google.com/file/d/1Y5NBpcuzpmKjZsjNJmpP1b-ymde-YO5J/view?usp=sharing
Ciekawa sprawa. Sprawdzę te informacje kiedy wrócę do domu.
Jednak teraz muszę sprawdzić gdzie poszedł ten człowiek z tacą. Wszedł tymi schodami.
dalej
Trochę tam ciemno ale dobrze, że mam latarkę. Trzeba ją tylko uruchomić klikając w czerwony przycisk.
Ruszam.
dalej
Muszę znaleźć jakieś porządne oświetlenie. Ta latarka na długo mi nie starczy.
Kliknij w zapałkę
dalej
LIDZBARK WARMIŃSKI
KRAKÓW
TORUŃ
OLSZTYN
ZADANIE 1
FROMBORK
da lej
sprawdź
Wpisz odpowiedzi w pola, dodaj do siebie cyfry, które pojawią się przy poprawnej odpowiedzi a poznasz cyfrę kodu do kłódki.
ROZWIĄZANIA WPISUJ WIELKIMI LITERAMI
NIE
JAKĄ FUNKCJĘ PEŁNIŁ MIKOŁAJ KOPERNIK W OLSZTYŃSKIM ZAMKU? (wpisz pełną nazwę)
SZTUK WYZWOLONYCH
ZADANIE 2
ADMINISTRATOR DÓBR KAPITUŁY WARMIŃSKIEJ
CZY MIKOŁAJ KOPERNIK POSŁUGIWAŁ SIĘ TELESKOPEM BADAJĄC NIEBO ?
NA JAKIM WYDZIALE STUDIOWAŁ MIKOŁAJ KOPERNIK W AKADEMII KRAKOWSKIEJ?
da lej
lokacje
To musi być jakaś kancelaria. Tyle tu dokumentów. Hmmm, ten wydaje się być ciekawy.
Mikołaj Kopernik jako administrator dóbr Kapituły Warmińskiej był zobowiązany do tego, aby należycie dbać o ziemie należące do kapituły. Jego zadaniem było między innymi, zasiedlanie ziem opustoszałych na skutek wojny polsko- krzyżackiej. Kopernik bardzo skrupulatnie zapisywał każde działanie, jakie podejmował w tej kwestii. Z ocalałych dokumentów możemy wyczytać:
dalej
dalej
ZADANIE 3
Znajdź wsie, które dziś wchodzą w granice miasta Olsztyna, których zagospodarowaniem zajmował się Kopernik. Nazwy dzielnic/wsi będą się pojawiały w określonej kolejnosci, wypatruj ich.
GUTKOWO
Przy okazji poszukiwań zapraszamy Cię na wycieczkę po mieście.
REDYKAJNY
Las Miejski - wspaniałe miejsce do spacerów i odpoczynku.
GUTKOWO
REDYKAJNY
Parki stanowią piękną ozdobę naszego miasta.
GUTKOWO
LIKUSY
Park Kusocińskiego
Park Centralny
Na cześć wielkiego astronoma Mikołaja Kopernika z okzaji jego pięćsetnych urodzin zostało otwarte Planetarium. Pod względem wielkości zajmuje ono drugie miejsce w Polsce.
REDYKAJNY
GUTKOWO
LIKUSY
W pobliżu Planetarium znajduje się Obserwatorium, w którym mieści sie muzeum.
JAROTY
Nazwa Gutkowo wywodzi się od pruskiego zasadźcy o nazwisku Godeken. Była to osada rdzennie pruska, założona w 1352. W latach 1375–1400 zbudowano tu kościół filialny parafii św. Jakuba w Olsztynie. W 1656 wieś figuruje pod nazwą Getkowo.
Kościół św. Wawrzyńca w Olsztynie – drugi wiekowo kościół w mieście. Wybudowany został pod koniec XIV wieku w ówczesnej wsi Gutkowo, będącej dziś dzielnicą Olsztyna. Pierwotnie był kościołem filialnym olsztyńskiej parafii św. Jakuba. Kościół wybudowany został w stylu późnogotyckim z cegły o polskim wiązaniu, na granitowym fundamencie. Jego wnętrza zdobi późnobarokowe wyposażenie.
Aby powrócić do mapy z miasta należy kliknąć żółtą strzałkę
Ukiel, potocznie Krzywe – jezioro położone na Pojezierzu Olsztyńskim, w północno-zachodniej części Olsztyna pomiędzy osiedlami Dajtki, Gutkowo i Likusy. Największe jezioro Olsztyna o powierzchni 412 ha.
Dzielnica Olsztyna sąsiadująca z jeziorem Ukiel. Kiedyś wieś.W końcu XVIII w. Likusy posiadały 13 domów, na początku wieku XIX było ich już 21 i 115 mieszkańców. Obecnie jest około 700 domów, w których mieszka około 2200 osób. Likusy są umownie podzielone na trzy części: Podlesie, Likusy Dolne i Górne.
Wspaniałe miejsce na letni odpoczynek.
Autor zdjęcia: Paweł Kicowski
Aby powrócić do mapy z miasta należy kliknąć żółtą strzałkę
W obrebie dzielnicy znajdują się jeziora, lasy, szlaki do pieszych i rowerowych wycieczek.
Redykajny to wieś, której część została włączona w granice miasta Olsztyn.
Na terenie osiedla Radykajny mieści się Wyższe Seminarium duchowne "Hosianum", na terenie którego studenci UWM mogą zdobywać wiedze z dziedziny Teologii.
Wędrując po zielonych terenach Redykajn, moża natrafić na Rezerwat Przyrody Redykajny . Ochroną otoczono torfowisko, specyficzna dla torfowego terenu roślinność jak również występująca tam rzekotke drzewną. W okolicy rezerwatu położone są jeziora: Podkówka, Długie, Żbik i Sukiel oraz koryto Łyny.
Aby powrócić do mapy z miasta należy kliknąć żółtą strzałkę
Jaroty to "sypialniana" część Olsztyna. Dziś licząca prawie 25 tysięcy osób dzielnica, spełnia wszystkie zadania miasta. Wzdłuż głównych ulic Sikorskiego, Wilczyńskiego i Krasickiego powstały duże osiedla, sieci sklepów, rozbudowana komunikacja miejska. Niegdyś wieś, w której władze pruskie za przemyt broni dla powstańców styczniowych aresztowany Wojciecha Kętrzyńskiego . Ciekawe miejsca na Jarotach to: 1.Staw przy ul. Wilczyńskiego 2.Park Nagórki-Jaroty 3.Skatepark
Z osiedlem graniczy jezioro Bartąg, uznawane za osiedlowe kąpielisko.
Aby powrócić do mapy z miasta należy kliknąć żółtą strzałkę
Odwiedziłeś olsztyńskie dzielnice, niegdyś wsie pod Olsztynem, o które dbał Mikołaj Kopernik.
W Olsztynie znajdziesz wiele uroczych a zarazem tajemniczych miejsc.
Niepowtarzalność naszego miasta wyraża się miedzy innymi w ilości jezior, jakie znajdują się w jego obrębie. Jest ich 16 :) większych i mniejszych, ale wszystkie zachęcają obietnicą relaksu i odpoczynku o każdej porze roku.
dalej
ZADANIE 4
KOLEJNA CYFRA KODU TO 6
Fresk przedstawiający Mikołaja Kopernika podczas likacji wsi
dalej
To chyba prywatny pokój Kopernika. Jednak mapa tu mnie prowadzi.
dalej
Ooo znam ten tytuł "O obrotach sfer niebieskich" To największe dzieło Kopernika. Nie wiedziałam,że już w Olsztynie zaczął tworzyć swoje dzieło.
Najsłynniejszym dziełem Kopernika jest "De revolutionibus orbium coelestium" ("O obrotach sfer niebieskich"), które powstało w latach 1515-1530. Opublikowano je w 1543 roku w Wittenberdze. Przedstawił w niej teorię heliocentrycznej budowy Układu Słonecznego, burzącej dotychczasowe poglądy. Według Kopernika to Ziemia i inne planety krążą wokół Słońca, a nie Słońce i planety wokół Ziemi, jak głosił obowiązujący w czasach średniowiecza model wyjaśniający budowę świata. Jest kwestią sporną, czy Kopernik zdążył obejrzeć druk swojego dzieła – historycy nie są w tej kwestii zgodni.
dalej
Ciekawy obraz.Podpis mówi, że to Mikołaj na zjeździe w Grudziędźu
Mikołaj Kopernik zajął się reformą walutową. Skłoniła go do tego zła sytuacja gospodarcza Warmii, spowodowana m.in.łupieżczymi najazadami krzyżackimi, czy dewaluacją pieniądza spowodowaną fałszerstwami mennicy krzyżackiej. Traktat Kopernika o reformie monety powstał w 3 wersjach w latach 1517-1528. Pierwsza wersja powstała w Olsztynie w 1517 roku. Kopernik uważał, że źródłem wartości monety jest odpowiednia zawartość kruszcu w niej: złota lub srebra. Gorszy pieniądz z mniejszą zawartością kruszcu wypiera lepszy. To powoduje wzrost cen towarów i usług. Dobra moneta powinna mieć wartość równą zawartości kruszcu. Na zjedzie sejmu Prus Królewskich w Grudziądzu wygłosił projekt reformy monetarnej. Jego zdaniem należałby zrównoważyć wartość nowej monety pruskiej z koronną. 3 szelągi pruskie = 1 grosz polski.
Moneta z czasów Kopernika szóstak Ziem Pruskich rewers i awers z wizerunkiem króla polskiego Zygmunta I
Moneta Ziem Pruskich Książęcych rewers i awers z wizerunkiem korony.
dalej
Rozwiąż zadanie, wynik wpisz w ramkę a dowiesz się jaka jest trzecia cyfra kodu do bramy.
Organista Anzelm planuje przeprowadzić się z Olsztyna, który był częścią Prus Królewskich do Łomży. Kuzyn Ferdynand napisał mu w liście, że rocznie może zarobić 9 złotych polskich. Oblicz, ile groszy polskich otrzyma Anzelm w Łomży. (1 złoty polski= 30 groszy) Ile to jest szelągów pruskich, jeśli przelicznik proponowany przez Kopernika wynosi 3 szelągi pruskie=1 grosz polski.
Olsztyn
KOLEJNA CYFRA KODU TO : 9
ŁOMŻA
810
dalej
ZADANIE 5
dalej
dalej
https://drive.google.com/file/d/1lIS4YdNex7yCi6gNH2M65HR7UGWeXpCy/view?usp=sharing
Wspomniany list nie dotarł do króla Zygmunta I, przebywającego wówczas w Bydgoszczy, gdzie zbierał siły pospolitego ruszenia. Razem z innymi listami został przechwycony przez Krzyżaków.Mimo przechwycenia listu pomoc wojsk królewskich nadeszła. Dzięki interwencji biskupa Fabiana Luzjańskiego u króla.
List jest ten znajduje się w zasobach Muzeum Warmii i Mazur.
dalej
W trakcie wojny polsko – krzyżackiej w latach 1519-1521 Olsztyn został zaatakowany przez oddział krzyżacki. Atak odparto na murach miejskich. Kopernik widząc zagrożenie, jakie zbliża się do Olsztyna przygotowywał zamek do obrony. W listach do króla polskiego i do biskupa warmińskiego prosił o przysłanie pomocy. Zaopatrzył warownię w broń, pożywienie. Umocnił mury zamkowe, których fragmenty możemy podziwiać do dziś.
Fragmenty murów obronny z czasów Mikołaja Kopernika, które przetrwały do dziś.
dalej
dalej
ZADANIE 6
HURRRA !!! Udało mi się dotrzeć na zamkowy dziedziniec. Widzę bramę .
dalej
Wpisz cyfry, które zdobyłeś wykonując zadania, kliknij w kłódkę a ja wrócę do swojego świata. Do zobaczenia :)
Przejdź uliczkami Starego Miasta Olsztyna. Może uda Ci się odkryć miejsca, które pojawiły się podczas naszej wspólnej przygody.
dalej
dalej
CLIC !
dalej
https://drive.google.com/file/d/1ooa3qFEnlJR3BxpxNR9rV5zC9h7zTOhG/view?usp=sharing
dalej
Pomnik Mikołaja Kopernika mieszczący się przed olsztyńskim zamkiem przedstawia astronoma trzymającego przyrząd astronomiczny. Czy wiecie, jak on się nazywa?
dalej
Astrolabium
Od dzisiaj zacznę :)
Tak, Zosiu.To astrolabium. Czy interesujesz się astronomią ?
dalej
Dziękujemy za przygodę przeżytą wspólnie z Zosią przygodę. Mamy nadzieję, że zabawa się spodobała i zainteresowała Was Olsztynem oraz Mikołajem Kopernikiem.
Grę przygotowali uczniowie i nauczycielki ze Szkoły Podstawowej nr 7 w Olsztynie.
Aleksandra, Karolina, Piotr i Maja oraz opiekunki projektu Panie Barbara i Izabela.
źródła
ŹRÓDŁA:
Zdjęcia https://www.worldisbeautiful.eu/galeria/107-olsztyn-atrakcje-turystyczne/1801-mikolaj-kopernik-w-olsztynie.php https://infoturystyka.pl/warto-zobaczyc/411,park-centralny-w-olsztynie.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Wawrzy%C5%84ca_w_Olsztynie https://pl.wikipedia.org/wiki/Gutkowo_(Olsztyn) https://www.worldisbeautiful.eu/galeria/49-pojezierze-mazurskie/1880-jezioro-ukiel-w-olsztynie.php https://gazetaolsztynska.pl/15984-54313,Jezioro-Bartag,387877.html https://naszolsztyniak.pl/185364,Likusy-najfajniejsze-osiedle-Olsztyna.html http://www.polskaniezwykla.pl/web/gallery/photo,382243.html http://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php/Redykajny https://visit.olsztyn.eu/place/2234/rezerwat-przyrody-redykajny https://olsztyn.eu/natura/parki.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Las_Miejski_w_Olsztynie https://muzeumzaglebia.pl/1698-zamkowe-hakownice https://dziedzictwo.ekai.pl/@@olsztyn_katedra_sw_jakuba_apostola https://www.worldisbeautiful.eu/galeria/107-olsztyn-atrakcje-turystyczne/1801-mikolaj-kopernik-w-olsztynie.php https://polenmuseum.ch/pl/lekcja-starodruki-cz-2 filmy https://gazetaolsztynska.pl/olsztyn/383302,Prace-przy-stawku-na-Jarotach-zrodzily-legendy-miejskie.html – https://radioolsztyn.pl/rozwiklano-tajemnice-fresku-przedstawiajacego-mikolaja-kopernika-w-rocznice-jego-urodzin-zaprezentowano-tez-promocyjne-pamiatki/01555692 https://www.worldisbeautiful.eu/en/gallery/106-olsztyn-poland/1785-the-olsztyn-castle.php https://antekwpodrozy.pl/148-olsztyn-w-jeden-dzien-najciekawsze-atrakcje https://bartekwpodrozy.pl/olsztyn-co-warto-zobaczyc-atrakcje/ Film „Co robił Kopernik w Olsztynie” TV KOPERNIK https://www.youtube.com/watch?v=ETNU9blFnxg https://www.youtube.com/watch?v=7qw3VPEzG8Q&t=8s - Gazeta Olsztyńska film o parku na Jarotach https://www.youtube.com/channel/UC-PHLDaONrxwHuDyuxjWy2w/videos http://www.powiat-olsztynski.pl/co-robil-mikolaj-kopernik-w-olsztynie-sprawdzcie https://www.podrozepoeuropie.pl/olsztyn-zwiedzanie/ -filmy o przyżądach astronomicznych https://www.youtube.com/channel/UC0Dm9GCD7vdn9UdyTJqrLjA http://copernicus.torun.pl/- nagranie opowiadania o Mikołaju Koperniku i chłopcu niosacym wino zaczerpniete ze strony https://platforma.historiadlapolonii.pl/ https://www.youtube.com/channel/UC-PHLDaONrxwHuDyuxjWy2w/videos Artykuły, książki http://copernicus.torun.pl/ https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/33036/edition/42178/content Jan Adamczewski "Mikołaj Kopernik i jego epoka"; wyd. Interpress, Warszawa 1972; s. 120-122. Strony: https://www.serpentsoundstudios.com/royalty-free-music/celtic-fantasy https://planetarium.olsztyn.pl/ https://olsztyn.eu/natura/parki.html https://visit.olsztyn.eu/place/2249/las-miejski Mapa i zadanie zaczerpniete ze strony https://platforma.historiadlapolonii.pl/ http://muzeum.olsztyn.pl/