Prezentacja: daltonizm

DALTONIZM

Indeks

1. Co to daltonizm?

7. Diagnostyka

8. Przykładowe tablice

2. John Dalton

9. Leczenie

3. Rodzaje daltonizmu

4. Przykłady

10. Ciekawostki

5. Przyczyny

11. Daltonizm w pigułce

12. Podziękowanie

6. Objawy

Co to daltonizm?

DALTONIZM - nazywany jest potocznie „ślepotą barw” i polega na zaburzeniu rozpoznawania barw. Chociaż w niektórych przypadkach daltonizm może bardzo utrudniać życie codzienne, oraz stanowić przeszkodę w znalezieniu pracy, to jednak u większości ludzi objawy są nieuciążliwe. Najczęściej nierozpoznawalnymi barwami jest czerwony i zielony.

Daltonizm częściowy to odmiana daltonizmu szczególnie dokuczliwa w wieku dziecięcym, kiedy to dzieci rywalizują ze sobą i mogą mieć problemy z ocenami w szkole oraz z samooceną - przedszkolacy i pierwszoklasiści na swoich rysunkach malują na przykład czerwoną trawę.

John Dalton

Nazwa choroby pochodzi od angielskiego fizyka oraz chemika Johna Daltona, który jako pierwszy spostrzegł, że widzi poszczególne barwy zupełnie inaczej niż pozostali ludzie (zielone jest dla niego czerwone). Mimo iż opisał on swoją wadę wzroku, to nikt nie z lekarzy nie potrafił mu wyjaśnić skąd biorą się te zaburzenia. W 1994 roku, w Instytulcie Okulistycznym w Londynie zostały wykonane badania, które dowiodły, że nieprawidłowe widzenie barw bierze się ze złej budowy siatkówki (brak jednego z fotoreceptorów odpowiedzialnych za widzenie koloru czerwonego).

Rodzaje daltonizmu:

• Zaburzenia wrodzone sklasyfikowane są zgodnie z rodzajem uszkodzonych czopków oka i stopnia ich uszkodzenia:dichromatyzm – całkowity brak jednego z rodzajów czopków:protanopia – nierozpoznawanie barwy czerwonej (mylenie jej z zielenią);deuteranopia (tzw. daltonizm) – nierozpoznawanie barwy zielonej (mylenie jej z czerwoną);tritanopia – nierozpoznawanie barwy niebieskiej (mylenie jej z czernią);trichromatyzm – różnica wrażliwości na barwy jednego z rodzajów czopków:protanomalia (ang. protanomaly) – obniżona percepcja nasycenia i jaskrawości czerwieni;deuteranomalia (ang. deuteronamaly) – obniżona percepcja nasycenia (ale nie jaskrawości) zieleni;tritanomalia (ang. tritanomaly) – obniżona percepcja barwy niebieskiej;monochromatyzm – całkowita niezdolność do rozpoznawania barw:monochromacja czopków, gdzie działa jedynie pojedynczy system czopków – nie ma możliwości rozróżniania barw, ale wizja jest w miarę normalna;achromatopsja lub monochromacja stożków – siatkówka oka nie zawiera żadnych czopków (lub zawiera ich bardzo mało), w wyniku czego poza niezdolnością do rozpoznawania barw występuje również trudności w widzeniu przy normalnym świetleagnozja barw, gdzie osoba nie dostrzega kolorów, nawet jeśli oczy są zdolne do ich rozpoznawania.

Przykładowe rozróżnianie barw:

Przyczyny

DZIEDZICZENIE

Daltonizm jest wadą wzroku genetycznie uwarunkowaną. Dziedziczona jest ona recesywnie w sprzężeniu z chromosomem X (zatem gen odpowiedzialny za daltonizm zlokalizowany jest w chromosomie X). Ponieważ mężczyźni posiadają tylko jeden chromosom X w kodzie genetycznym (XY),a kobiety posiadają dwa chromosomy X (XX)- to ryzyko wystąpienia tej dolegliwości jest większe u mężczyzn.Oko ludzkie posiada trzy rodzaje czopków. Są one uwrażliwione na kolor niebieski, zielony i czerwony. Oko ludzkie widzi daną barwę, gdy czopki oka rejestrują różne ilości tych trzech głównych kolorów. Większość czopków zlokalizowanych jest w plamce żółtej, która z kolei znajduje się w centralnej części siatkówki.

Inne przyczyny daltonizmu:

Daltonizm może być również dolegliwością nabytą związaną z:

chorobami oczu, np. zaćma, jaskra, retinopatia cukrzycowa, zwyrodnienie plamki żółtej,

przyjmowaniem niektórych leków (powikłanie), np. substancji psychoaktywnych,

urazem oka, uszkodzeniem dróg wzrokowych, np. siatkówki oka,

starzeniem się.

* Daltonizm może konsekwencją przebytych chorób dróg wzrokowych oraz siatkówki.

* Daltonizm w większości przypadków występuje od urodzenia (jest wadą dziedziczną). Pojawia się, gdy w oku brakuje czopków lub, gdy ich funkcjonowanie jest nieprawidłowe.

Objawy daltonizmu:

Symptomy towarzyszące dolegliwości różnią się od siebie w zależności od postaci choroby. Daltonista może rozpoznawać wiele braw i nie mieć świadomości, że widzi je zupełnie inaczej niż pozostali ludzie. Niektórzy ludzie cierpiący na daltonizm widzą tylko kilka kolorów podczas, gdy zdrowe osoby rozróżniają ich tysiące. Zdarzają się (rzadko) przypadki, w których daltonista rozróżnia tylko trzy barwy: czarną, białą i szarą.

Diagnostyka:

Daltonizm rozpoznawany jest w oparciu o specjalistyczne badania wzroku, w których wykorzystuje się barwne tablice pseudoizochromatyczne. Innym badaniem okulistycznym, znacznie dokładniejszym jest badanie, do którego używa się anomaloskopu. Pacjent podczas badania musi porównywać dwa kolory.

Istnieją również różnego rodzaju testy:

* z wykorzystaniem kart z obrazkami złożonymi z kolorowych kropek układających się w jakiś kształt - badany ma za zadanie odczytać te obrazki. Dzięki tej metodzie specjalista może bez problemu ocenić, z którymi kolorami pacjent ma kłopoty.

* z wykorzystaniem kolorowych żetonów - zadaniem pacjenta jest ich uporządkowanie ich na zasadzie podobieństwa barw. Jeżeli badany ma zaburzenia, to nie będzie w stanie poprawnie wykonać tego zadania.

Tablice Ishihary – tablice używane przez okulistów do sprawdzenia zdolności rozróżniania kolorów czerwonego i zielonego. Ich nazwa pochodzi od pomysłodawcy, japońskiego okulisty, Shinobu Ishihary, profesora Uniwersytetu Tokijskiego; pierwsze tablice zaprojektował on w 1917 roku.

Przykładowe tablice

Leczenie:

Nie ma możliwości wyleczenia wrodzonego daltonizmu, można jedynie skorygować niektóre zaburzenia. Leczenie zależy również od przyczyny daltonizmu, jeżeli chorobę spowodowała np. zaćma - operacja pomoże odzyskać odpowiednią percepcję barw.Daltonizm można korygować przez odpowiednie soczewki, zbudowane tak, by wywoływać w oku bodźce, na które reaguje osoba widząca i rozróżniająca wszystkie kolory. Dzięki noszeniu soczewek korekcyjnych daltonista będzie widział odcienie, których wcześniej nie zauważał. U pacjentów z częściowym daltonizmem możliwa jest nawet całkowita korekcja niedowidzenia kolorów.

+ info!!!!!

Ciekawostki:

Często w żartach mówimy że „panowie nie znają się na kolorach” i chociaż może wydać się to dziwne, to w stwierdzeniu tym jest ziarenko prawdy. Szacuje się, że daltonizm występuje u mężczyzn aż 16 razy częściej niż u kobiet!

Dlaczego jednak to panowie są częściej daltonistami?Mężczyźni posiadają tylko jeden chromosom X, natomiast kobiety, jak zapewne pamiętamy z lekcji biologii, posiadają dwa takie chromosomy. Jeśli zatem na jedynym chromosomie X jaki posiada mężczyzna jest mutacja powodująca zaburzenia widzenia barw, to daltonizm wystąpi u takiego mężczyzny. Kobieta natomiast, która ma mutację tylko w jednym chromosomie X, a w drugim chromosomie X nie posiada wady, zazwyczaj widzi barwy prawidłowo. Szacuje się, że u ok 8 % mężczyzn występuje ślepota barw.

Daltonizm w pigułce

Dziękuję za uwagę!

Natalia Łopatka 3d