Powstanie Styczniowe 1863

Powstanie Styczniowe (1863 - 1864)

najdłużej trwający zryw niepodległościowy polaków w epoce porozbiorowej

chwała bohaterom

1860 - 1862

Przed Powstaniem Styczniowym

Wielka manifestacja patriotyczna. Do konduktu żałobników przyłącza się tysiące mieszkańców Warszawy

11.06.1860

Pogrzeb wdowy po gen. Józefie Sowińskim.

27.02.1861

Wojsko oddało do tłumu salwę, śmierć poniosło pięć osób: robotnik, czeladnik, uczeń i dwóch ziemian.

Wydarzenia poprzedzające wybuch powstania

Krwawa manifestacja w Warszawie

HIT!

8.04.1861

W trakcie manifestacji patriotycznej wojsko rosyjskie zabija 100 osób, kilkaset jest rannych

manifestacja na placu zamkowym warszawa

26.06.1862

Jan Arnhold (Łotysz), Piotr Śliwicki (Ukrainiec) i Franciszek Rostkowski (Polak)

stracono członków spiskowej organizacji Komitet Oficerów I Armii

1862

Józef Piłsudski

Nieudany zamach na brata cara Aleksandra II

Ten kto nie szanuje i nie ceni swej przeszłości nie jest godzien szacunku teraźniejszości ani prawa do przyszłości.

Seria zamachów na urzędników carskich

Powstanie

1863 - 1864

Wybuch Powstania Styczniowego

22-23.01.1863

Bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania była branka do armii rosyjskiej

Wybuch powstania styczniowego

8.08.1863

Atak powstańców na konwój z pieniędzmi. Jeden z sukcesów powstania

Zryw wszystkich warstw społecznych

bitwa pod żyrzynem

Bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania była branka do armii rosyjskiej, przeprowadzona niespodziewanie w Królestwie Polskim w połowie stycznia 1863r. Powstanie było największym zrywem niepodległościowym w XIX wieku po rozbiorach, na który złożyło się ponad 1200 bitew i potyczek.

19.09.1863

Nieudany zamach na życie namiestnika Królestwa Polskiego

Zamach na Fiodora Berga

21.02.1864

6 godzinna zacięta bitwa w mieście pomiędzy powstańcami a wojskiem carskim

bitwa pod opatowem

5.08.1864

Stracenie na stokach Cytadeli członków ostatniej Rady Narodowej

Upadek powstania

Bohaterowie

Mierosławski dyktaturę przyjął, ale dopiero 17 lutego 1863 przybył do Królestwa Polskiego - funkcję tą oferowano mu 19 stycznia. 11 marca 1863 zrezygnował z funkcji

1863 - 1864

Dowódcy Powstania Styczniowego

17.02.1863

Pierwszy dyktator powstania

11 marca w obozie w Goszczy pod Krakowem Langiewicz został proklamowany dyktatorem powstania.

11.03.1863

Zryw wszystkich warstw społecznych

Drugi dyktator powstania

Twórcą polskiego oddziału żuawów był Franciszek Rochebrune, . 11 lutego 1863 poświęcono sztandar "Żuawów Śmierci"

11.02.1863

cHaryzmatyczny Dowódca

W lipcu 2017 roku, na wileńskiej Górze Zamkowej zwanej Górą Giedymina odnaleziono szczątki Zygmunta Sierakowskiego.

6.04.1863

pierwsza potyczka sierakowskiego

17.10.1863

Stracenie na stokach Cytadeli członków ostatniej Rady Narodowej

Ostatni dyktator

Kalendarium

s XIX-XX

Branka do wojska carskiego

Powstanie styczniowe charakteryzowała duża ilość niewielkich potyczek. Czasami były bardzo krwawe, ale trudno mówić o wielkich bitwach.

17 luty 1863

14 stycznia 1863

Bitwa Pod Woskrzeniami

29 stycznia 1863

"Do braci Litwinów"

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

Bitwa pod węgrowem

3 luty 1863

Bitwa pod Białką

Wybuch powstania

1 luty 1863

7 lutego 1863 wziął udział w drugim dniu bitwy pod Siemiatyczami.

22 stycznia 1863

Główna

Roman Rogiński

s XIX-XX

bitwa pod nową wsią

Po wybuchu powstania styczniowego przybył do Krakowa i wstąpił do formującego się w Ojcowie oddziału Apolinarego Kurowskiego. Mianowany został oficerem. Dowodził oddziałem powstańczym w rejonie Olkusza.

10 kwietnia 1863

21 luty 1863

Śmierć Cieszkowskiego

1 marca 1863

bitwa pod mrzygłodem

ppłk. Teodor Cieszkowski

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

22 kwietnia 1863

7 luty 1863

bitwa pod stefankowem

bitwa o sosnowiec

I klątwa wieszczów na grunt padła żyzny, Budząc gniew, zemstę i boleść namiętną Nad poniżeniem i hańbą ojczyzny Adam Asnyk

Bitwa buda zaborowska

Główna

14 kwiecień 1863

s XIX-XX

4 maja 1863

Boś ty nie przyszedł jako klątwa nieba Ani nie spadłeś jak grom niespodzianie, Lecz jak duchowa narodu potrzeba

24 kwiecień 1863

21 luty 1863

1 maja 1863

Powstańcze oddziały Jana Jeziorańskiego zdobyły Przedbórz na Kielecczyźnie.

Na Białorusi powstańcy styczniowi rozpoczęli działania zbrojne przeciw rosyjskiemu zaborcy.

Jan Jeziorański

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

10 maja 1863

29 kwietnia 1863

bitwa pod ladami

bitwa pod pyzdrami

15 maja 1863

12 maja 1863

zdobycie składu wojskowego

Główna

s XIX-XX

Rozbity oddział Ciechońskiego

3 czerwca 1863

22 maj 1863

Rosjanie palili wszystkie miasteczka, które udzielały pomocy powstańcom.

Bitwa pod Mołowidłami

28 maj 1863

bitwa pod michałowem

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

8 czerwca 1863

Potyczka z dragonami

Na Litwie życie straciło ponad 10 tysięcy szlachty polskiej w trakcie trwania powstania styczniowego

Główna

Bitwa pod Bukównem

Marcin Borelowski

6 czerwca1863

s XIX-XX

11 czerwiec 1863

Lucyna Żukowska

kobiety w powstaniu

rozproszenie oddziału

Maria boleśnie przeżywała wszystkie wieści o klęskach powstańczych oddziałów, aresztowaniach i uwięzieniach, że w końcu osobiście postanowiła wspomóc walczących.

Ojciec Przed śmiercią kazał swojej córce Lucynie przysiąc, że pomści krzywdy wyrządzone jego rodzinie przez carat.

Dionizy Czachowski

Maria Piotrowiczowa

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

21 czerwiec 1863

hr. Juliusz Tarnowski

bitwa pod kadaszynem

27 czerwiec1863

Bili się nasi tęgo, Więc i dzisiaj nie przestała Bić Moskala Polska cała.

Bitwa Lutowem

Główna

14 czerwiec 1863

Henryka Pustowójtówna

27 czerwiec 1863

s XIX-XX

artyści dla powstania

Michał Elwiro Andriolli

Obrona obozu na Polskiej Kępie

Orzeszkowa mówiła, że powstanie styczniowe było tym dłutem, które uczyniło z niej pisarkę.

Andriolli uczestniczył w powstaniu styczniowym w oddziale Ludwika Narbutta.

Eliza Orzeszkowa

Maksymilian Gierymski

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

8 sierpień 1863

Maria Konopnicka

bitwa pod żyrzynem

jeden z czołowych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim, ilustrator, rysownik, autor cyklu „kartonów” o powstaniu styczniowym

3 wrzesień 1863

Bitwa pod panasówką

Nie damy miana Polski zgnieść Nie pójdziem żywo w trumnę Na Polski imię, na jej cześć Podnosim czoła dumne.

Główna

Artur Grottger

6 wrzesień 1863

śmierć marcina Borelowskiego

23 wrzesień 1863

7 październik 1863

Bitwa pod Żdżarami

bitwa pod borkami

Odzyska ziemi dziadów wnuk! Tak nam dopomóż Bóg! Tak nam dopomóż Bóg!

13 październik 1863

bitwa Pod Tarnowską Wolą

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

Brzóska był ostatnim powstańcem, który utrzymał się w Królestwie aż do późnej wiosny 1865.

29 październik 1863

17 listopad 1863

ks. Stanisław Brzóska

potyczki powstańców

bitwa pod jeziorakiem

Boże najświętszy! Od którego woli Istnienie świata całego zależy, Wyrwij lud polski z tyranów niewoli, Wspieraj szlachetne zamiary młodzieży

Mianowany przez Rząd Narodowy naczelnym kapelanem wojsk powstańczych w stopniu generała. Podczas powstania brał udział w bitwach pod Siemiatyczami, Woskrzenicami, Gręzówką, Włodawą, Sławatyczami i Fajsławicami.

Główna

Józef Hauke-Bosak

25 listopad 1863

Po co się niepokoić, wszak Bóg w nas, a my w Nim, a poza tym wszystko takie mało znaczące.

Zdobycie Opatowa

4 grudzień 1863

Bitwa pod Hutą Szczeceńską

Nie rzucim ziemi skąd nasz ród! Nie damy pogrześć mowy. Polski my naród, polski lud, Królewski szczep Piastowy.

Zygmunt Chmieleński

Adam Chmielowski

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

13 grudnia 1863

Michał Jan Heydenreich

9 grudzień 1863

bitwa Pod Rzeżewem

Bitwa pod Hutą Szczeceńską

13 październik 1863

Prus mając 16 lat, przerwał naukę w gimnazjum i wziął udział w powstaniu styczniowym. Walczył w oddziale Ludwika Żychlińskiego w bitwie pod Żelazną.

Główna

Twierdzą nam będzie każdy próg! Tak nam dopomóż Bóg! Tak nam dopomóż Bóg!

Bolesław Prus

16 grudzień 1863

6 styczeń 1864

Bitwa pod Żdżarami

20 styczeń 1864

Potyczka pod Chmielnikiem

Obok Orła znak Pogoni, Poszli nasi w bój bez broni. Wincent Pol pieśń powstańcza W krwawym polu

15 luty 1864

Bitwa pod Janikiem

Bitwa pod Głowaczowem

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

23 luty1864

1 marca 1864

Ks. Agrypin Kowalski

bitwa pod jeziorakiem

aresztowania

Za ojców, braci kości bielejące W Sybiru śniegach, wśród Kaukazu skał, Sióstr, żon i matek naszych łzy gorące, Co wróg im hańbę w żywe oczy plwał.

Główna

Rafał Kalinowski

17 marzec 1864

22 marzec 1864

10 kwiecień 1864

stracenie bohatera

aresztowanie Traugutta

Wincenty Konstanty Kalinowski bohater narodowy trzech krajów Polski, Białorusi i Litwi

z podkarpacia do powstania

15 luty 1864

Wincenty Kalinowski

potyczki powstańcze

Bitwa pod Głowaczowem

Bitwy - potyczki - bohaterowie 1863 - 1864

powstanie styczniowe 1863 - 1864

21 czerwiec 1864

5 sierpień 1864

Potyczka pod ojcowem

śmierć Tragutta

Upadek powstania

Za ojców, braci kości bielejące W Sybiru śniegach, wśród Kaukazu skał, Sióstr, żon i matek naszych łzy gorące, Co wróg im hańbę w żywe oczy plwał.

Główna

Romuald Traugutt

Rosjanie palili wsie podejrzewane o pomoc powstaniu, mordowali mieszkających w nich ludzi. Represje nie ominęły także wyższych warstw społecznych. Na Litwie wymordowano jedną czwartą mieszkającej tam szlachty.

powstanie styczniowe 1863 - 1864

po powstaniu - egzekucje - konfiskaty - zsyłki

Skasowano klasztory katolickie na terytorium Królestwa Polskiego. Pamięć o powstaniu przetrwała jednak zabory i rozkwitła w wolnej Polsce. Wielu historyków uważa też, że właśnie dzięki niemu Polska utrzymała tożsamość narodową i podtrzymała opór wobec zaborców.

Główna

bohaterowie powstania styczniowego

Ludwik mierosławski

Urodził się ur. 17 stycznia 1814 w Nemours Polski generał, pisarz i poeta, teoretyk wojskowości, działacz polityczny i niepodległościowy, wynalazca, członek Towarzystwa Demokratycznego Polskiego.

„Wyzwolić polskie kraje od najazdu barbarzyńców, a ziemię polską przywrócić ludowi, co od wieków ją uprawia...”

z odezwy do narodu po przejęciu władzy dyktatorskiej z 16 lutego 1863

bohaterowie powstania styczniowego

Dionizy Czachowski

Urodził się 5 kwietnia 1810 w Niedabylu, pułkownik, naczelnik wojenny województwa sandomierskiego w powstaniu styczniowym.W roku 1863, „gdy uderzyła godzina czynu”. wyruszył Czachowski na punkt zborny pod Świętym Krzyżem, gdzie organizował się oddział Prędowskiego. Osobiste zalety Czachowskiego, jak wrodzona odwaga, znajomość terenu, nieugięta wola i żelazne zdrowie, kwalifikowały go mimo braku wykształcenia wojskowego do objęcia stanowiska dowódcy.

„Kiedy zabrzmi trąbka nasza, Pocwałują konie, Poprowadzi nas Czachowski Na ojczyste błonie.”

Marsz, marsz Polonia

bohaterowie powstania styczniowego

marian langiewicz

Urodził się 5 sierpnia 1827 w Krotoszynie, generał i dyktator powstania styczniowego.Przed wybuchem powstania z ramienia Komitetu Centralnego Narodowego sprowadzał do Polski karabiny z Niemiec i Belgii. Od 1862 przygotowywał w ramach Komitetu Centralnego powstanie w Polsce. 9 stycznia 1863 mianowany przez Komitet Centralny pułkownikiem województwa sandomierskiego.

„I ty, mój koniu, czekaj spokojny, Masz siano wonne we brogu. Lecz ty się z wiosna gotuj do wojny! Z orężem czekaj nas wrogu!”

M. Romanowskiego „Czy wiosna?”

bohaterowie powstania styczniowego

marcin borelowski

Urodził się 29 października 1829 ps. „Lelewel” Pochodził z rodziny rzemieślniczej. Osiedlił się w Rzeszowie. Z zawodu rzemieślnik-blacharz, majster studniarski. W czasie powstania dowódca oddziałów partyzanckich i naczelnik wojenny województw lubelskiego i podlaskiego. Dosłużył się stopnia pułkownika. 16 kwietnia stoczył bitwę pod Borowymi Młynami. Zaatakowany w I bitwie pod Chruśliną 30 maja odparł atak Rosjan i ponownie odniósł zwycięstwo 3 września pod Panasówką.

„Jak z Kościuszką, kosyniery Szły na wrogów działa, I na polu dziatwy szczeréj Wolna pieśń zabrzmiała,”

Marcin Borelowski Lelewel -autor Teofil Lenartowicz

bohaterowie powstania styczniowego

Zygmunt Sierakowski

Zygmunt Sierakowski urodził się 26 maja 1826 r. w Łyszczach na Wołyniu, w rodzinie o bogatych tradycjach patriotycznych. Polski generał, działacz niepodległościowy, dowódca powstania styczniowego na Żmudzi, naczelnik wojenny województwa kowieńskiego.

„Hej, strzelcy wraz, nad nami orzeł biały, A przeciw nam śmiertelny stoi wróg....”

Pieśni strzelców

bohaterowie powstania styczniowego

François de Rochebrune

Urodził się 1 stycznia 1830 w Vienne w departamencie Isère we Francji w ubogiej rodzinie. W latach 1851–1854 odsłużył 3 lata we francuskim 17 pułku piechoty liniowej. Otworzył w Krakowie szkołę fechtunku, do której przystąpili przeważnie dawni jego uczniowie ze sfer towarzyskich. Szkoła ta zmieniła się w szkołę wojskową.

„Idźmy, bijmy Moskali, Świat nas za to pochwali; Walczmy za swą krainę, Pędźmy licho za Dźwinę.”

Idźmy bijmy Moskali

bohaterowie powstania styczniowego

henryka Pustowójtówna

Urodził się 26 lipca 1838r. w Wierzchosławiskach Fascynująca, odważna kobieta, której biografia, to gotowy scenariusz na super produkcję hollywoodzką. Pustowójtówna pseudonim „Michał Smok” była niezwykłą kobietą, która nie tylko wzięła czynny udział w bitwach, ale także została adiutantem dyktatora powstania styczniowego Mariana Langiewicza

„Kiedy zabrzmi trąbka nasza, Pocwałują konie, Poprowadzi nas Czachowski Na ojczyste błonie.”

Marsz, marsz Polonia

bohaterowie powstania styczniowego

Romuald TRAUGUTT

Urodził się 16 stycznia 1826 r. w Szostakowie. Przez 17 lat służył w armii carskiej gdzie dosłużył się stopnia podpułkownika. Odszedł z armii motywując to złym stanem zdrowia. W październiku 1863 roku Romuald Traugutt został mianowany dyktatorem Powstania Styczniowego. Wydawał się być ostatnią deską ratunku dla upadającego zrywu.

„Idea narodowości jest tak potężną i czyni tak wielkie postępy w Europie, że ją nic nie pokona”

Romuald Traugutt

bohaterowie powstania styczniowego

Juliusz tarnowski

Urodził się ur. 26 grudnia 1840 w Dzikowie. Obecnie Dzików to dzielnica Tarnobrzega.

„Chcieliśmy dla Polski żyć, a trzeba będzie dla niej umrzeć!”

hr. Juliusz Tarnowski

bitwa pod wĘgrowem

3 lutego 1863 rok szarża 400 kosynierów pod wodzą Władysława Jabłonowskiego doprowadziła do odrzucenia liczniejszego rosyjskiego oddziału i zdobycia dwóch armat. Ale przede wszystkim umożliwiła wyjście z Węgrowa ponad dwóm tysiącom powstańców. Wzięli oni udział w dalszych walkach powstania.

Zwycięska bitwa

Władysław Jabłonowski

bitwa o sosnowiec

7 lutego 1863 - miała miejsce bitwa pomiędzy oddziałami polskimi, a wojskami rosyjskimi. Oddział pułkownika Apolinarego Kurowskiego zaatakował nocą na osadę Sosnowiec, w której stacjonowało 300 Rosjan, dzięki zaskoczeniu przyniósł powstańcom powodzenie. Oddział polski miał tylko 3 zabitych i 17 rannych, zdobył zaś 600 tys. złotych polskich, 40 koni, broń i amunicję oraz 30 jeńców. Uciekający w popłochu Rosjanie schronili się na terytorium pruskim.

Zwycięska bitwa

Apolinary Kurowski