Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Chłopi - cykl lekcji

Zuzanna Fijałkowska

Created on November 17, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Interactive Event Microsite

January School Calendar

Genial Calendar 2026

Annual calendar 2026

School Calendar 2026

2026 calendar

January Higher Education Academic Calendar

Transcript

Contact

Gallery

About us

Team

Chłopi - cykl lekcji

Jako czytelnicy literatury pięknej wyznaczacie zapewne własne kanony książek ulubionych lub takich, które czytacie, by zaspokoić ciekawość. Po lektury szkolne nie zawsze sięgamy chętnie,a XIX‑wieczne arcydzieła nierzadko nudzą nas banalną treścią i anachronicznym schematem wartościowania postaw, zjawisk artystycznych, szatą stylistyczną. Czy powieść o życiu na wsi w XIX wieku jest w stanie dziś czymkolwiek zaintrygować? Czy jest to jedynie fragment historii kultury polskiej do obowiązkowego przyswojenia?

Obejrzyj zwiastun filmu ,,Chłopi"

Powieść realistyczna

Debiut

Praca

Dom Reymonta

Ciekawostka

Dojrzałość pisarska

Władysław Stanisław Reymont

właśc. W.S. Rejment) – pisarz i poeta młodopolski. W młodości zdobył wykształcenie zawodowe (był czeladnikiem krawiectwa), lecz zainteresował go teatr i został aktorem prowincjonalnego teatrzyku objazdowego.

Udowodnij, że Chłopi mają kompozycję otwartą, a następnie wyjaśnij, jaką funkcję pełni ona w powieści. Czy wpływa na sugestię nieprzerwanej ciągłości czasowej?

+ Info

Bohaterowie

Społeczność ,,Chłopów" - wartości

JAK CHŁOPI MOGĄ ŻYĆ BEZ ZEGARKA, CZASU WOLNEGO I…?

+ Info

W jaki sposób funkcjonuje czas sacrum i profanum w lektrurze?

About us

Team

Contact

Services

Czas profanum

Czas sakrum

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Duis sed bibendum felis.

Porówanajcie sposób postrzegania niedzieli oraz dnia codziennego przez bohaterów powieści Reymonta i ludzi współczesnych

Dzięki czemu bohaterowie powieści S.W. Reymonta nie mieli poczucia zmarnowanego czasu?

Czas cykliczny

+ Info

dlaczego ludzie współcześni coraz częściej mają poczucie straconego czasu, stają się ofiarami depresji?

Mural w Lipcach Reymontowskich

Życie erotyczne

w Lipcach

Z jakich powodów tematyka erotyczna stała się popularna w literaturze przełomu XIX i XX wieku?

alternatywa

hedonizm

seksualność

tabu

+ info

Kto kocha Jagnę?

Kogo kocha Jagna?

Relacje rodzinne

vs

Tekst 2.

Przeczytaj tekst!

+ info

+ info

Podsumujmy!

04

03

02

01

Erotyka z perspektywy gromady

Zasady życia w społeczności lipieckiej, nakazy kulturowe (perspektywa gromady)

Ukryte pragnienia mieszkańców (perspektywa Antka):

Erotyka z perspektywy Antka

Wnioski!

W analizowanych fragmentach powieści Reymonta tragizm jest widoczny przede wszystkim w kreacji Antka. Monolog wewnętrzny bohatera ujawnia istniejący w nim konflikt między zasadami organizującymi życie lipieckiej gromady (np. ojcowa ona, to i obca; co powie stary, co ludzie, co wieś) a jego pragnieniami (np. chciało mu się ojcu do oczu stanąć i rzec: nie możecie się z Jagną żenić, bo ona moja!). Dodatkowo, wewnętrzny konflikt Antka zyskuje tragiczny wymiar dzięki świadomości bohatera i jego przekonaniu, że związek z Jagną byłby grzechem, ukaranym przez Boga.

Edward Munch

Płodność, 1899-1900

,,Miłość nie zazdrości [...] nie unosi się gniewem, nie pożąda złego." Rozważ TRAFNOŚĆ SŁÓW Z ,,hYMNU O MIŁOŚCI" ŚW. pAWŁA. oDWOŁAJ SIĘ DO ,,cHŁOPÓW" REYMONTA I DWÓCH INNYCH LEKTUR

WYPOWIEDŹ PISEMNA

Zło w ,,Chłopach"

Tradycyjny model rodziny chłopskiej

monogamiczność

hierarchiczność

patriarchalność

opresyjność

chrześcijańska sakralizacja związku

życie zgodne z rytmem natury, tradycją

Przeczytaj poniższe fragmenty, a następnie wykonaj polecania

Fragment 1.

Fragment 2.

KONTEKST

Czy zachowania bohaterów powieści Reymonta uprawniają do takiej interpretacji? Uzasadnij swą wypowiedź.

Religijność wsi

Chrystus frasobliwy, czyli zasmucony, bolejący nad swym losem.

Ludowa pobożność ma swój wyraz także w sztuce religijnej, często przejawem są m.in. przydrożne kapliczki. Stały one zwykle na rozdrożu dróg, wyznaczając granice wiosek i sprawując symboliczną opiekę nad mieszkańcami.

06/10/18

Jak już wiesz...

Podstawą światopoglądu Reymontowskich bohaterów jest religia katolicka w swojej ludowej odmianie. Wiara wyznaczana przez mieszkańców Lipiec stanowi główne źródło wiedzy ogólnej chłopów oraz norm moralnych określajacych ich zachowania.

1. Co jest źródłem wiedzy religijnej chłopów? 2. Opisz wybrane elementy obrzędowości katolickiej przedstawione w powieści. 3. Omów wyznaczone przez lipieckich chłopów zasady moralne wywodzące się z katolicyzmu.

4. Scharakteyzuj rolę księdza na wsi.

Write a subtitle here

Pojęcia

Polecenia do tekstu!

Fragment 2.

Fragment 1.

+Info

Aleksander Gierymski,Trumna chłopska Porównaj sposób prze-żywania śmierci ukazany na płótnie Gierymskiego z zachowaniem ludzi podczas Zaduszek przedstawiony w Chłopach?

Rozważ wpływ religijności na ludzkie wyobrażenia o świecie i życiu. Odwołaj się do utworów z różnych epok

Wypowiedź pisemna!

Dialektyzacja W literaturze

Kies somsiad z somsiadem się zejdzie

O czym będziemy rozmawiać?

Styl, jak każdy styk, można naśladować. Dotyczy to zarówno stylu indywidualnego, jak i typowego - określonego i utrwalonego językową konepcją sposobu wyrażania się ludzi. W poprzednich klasach przyglądaliśmy się jeuż stylizacji biblijnej i archaizacji (np. Monachomachia I. Krasickiego). Na przykładzie fragmentów Chłopów przyjrzymy się dziś w szczególności dialektyzacji (choć w powieści występują także dwa pierwsze typy stylizacji).

+ Info

Stylizacja środowiskowa

to kształtowanie wypowiedzi na wzór języka określonych środowisk społecznych. Może to być język mniejszości, np. etnicznych.

+ Info

Dialekt

Najbardziej szeroka definicja dialektu określa go jako „mowę ludności wiejskiej pewnej dzielnicy kraju różniącą się od języka ogólnonarodowego i innych dialektów swoistymi cechami głównie fonetycznymi i leksykalnymi, mającymi zwykle swą genezę w odległej przeszłości, sięgającej może nawet okresu plemiennego”.

Trochę teorii!

Regionalizmy!

Dialektyzmy!

Charakterystyka Dialektów

Określcie położenie Lipiec w kontekście granic dialektalnych.

Polecenia do tekstu!

Tekst!

Sprawdźmy!

You can write a description here

Wnioski!

dialektyzacja pojawia się na wszystkich poziomach organizacji językowej tekstu (przede wszystkim na poziomie leksykalnym);

język bohaterów utworu Reymonta nie jest wiernym odzwierciedleniem cech dialektu mazowieckiego (brak mazurzenia);

efekt dialektyzacji został osiągnięty przez wprowadzanie archaizmów (np. jeno, drzewiej);

cechy językowe, zbliżające język utworu do mowy mieszkańców wsi, nie pozwalają łączyć go z jakąkolwiek gwarą czy dialektem polszczyzny początku XX wieku);

Językowy obraz świata stanowi odzwierciedlenie postrzegania rzeczywistości otaczającej człowieka w jego języku naturalnym. Badania językoznawstwa kognitywnego dążą m.in. do ukazania zależności między warunkami życia i kulturą a językiem. Zależność ta ujawnia się za pomocą rozmaitych kategorii językowych (cech gramatycznych, derywacyjnych, frazeologizmów, pól wyrazowych itd.).

Chłopski obraz świata

KONTEKST ,,Konopielka" E. Redlińskiego

+ Info

Kontekst!

VS

Wykonaj polecenia!

Przeczytaj tekst!

Dziękuję!Zuzanna Fijałkowska