Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Kultura i sztuka Polskiego renesansu

Adam Szperlik

Created on November 7, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Animated Chalkboard Presentation

Genial Storytale Presentation

Blackboard Presentation

Psychedelic Presentation

Chalkboard Presentation

Witchcraft Presentation

Sketchbook Presentation

Transcript

Kultura i sztuka polskiego renesansu

start

Adam Szperlik 2TL

Indeks

1. Wprowadzenie

7. Mikołaj Kopernik

2. Cytat

8. Szkolnictwo

9. Literatura

3. Linia Czasowa

10. Mikołaj Rej

4. Sztuka

11. Galeria

5. Bona Sforza

12. Źródła

6. Nauka

13. Koniec

Wprowadzenie

Kultura i sztuka renesansu w Polsce - Były to czasy względnego spokoju wewnętrznego, rozkwitu kultury szlacheckiej i chlubnej tolerancji religijnej. Centrum kulturalne Rzeczpospolitej stanowił Kraków i Akademia Krakowska, skupiająca najwybitniejsze umysły tej epoki.

Renesans - epoka w historii kultury europejskiej, obejmująca przede wszystkim XVI wiek, określany często jako „odrodzenie sztuk i nauk”.

W znaczeniu najszerszym kultura obejmuje to wszystko, co w zachowaniu się i wyposażeniu członków społeczeństw ludzkich stanowi rezultat zbiorowej działalności.

"Ruch zastąpi prawie każdy lek, podczas gdy wszystkie lekarstwa razem wzięte nigdy nie zastąpią ruchu."

Wojciech Oczko

Linia czasowa XVI wiek

1580 r. początek budowy Zamościa

1551 r. wydanie O poprawie Rzeczypospolitej Andrzeja Frycza Modrzewskiego

I połowa XVI wieku Przebudowa zamku wawelskiego w Krakowie

1600

1550

1500

1500

1543 r. wydanie O obrotach sfer niebieskich Mikołaja Kopernika

1568 r. wydanie Żywota człowieka poczciwego Mikołaja Reja

1518 r. ślub Bony Sforzy z Zygmuntem Starym

Sztuka Renesansowa w Polsce

Głównym ośrodkiem sztuki odrodzenia w Polsce był stołeczny Kraków, gdzie do końca XV w. dominowały włoskie wpływy artystyczne. Renesansowa przebudowa gotyckiego zamku na Wawelu trwała za rządów Zygmunta Starego.

Drugim po Krakowie ważnym centrum architektury i sztuki odrodzenia stało się największe miasto Polski - Gdańsk. Znajdowało się ono w strefie wpływów Niderlandów - głównego ośrodka renesansu na północy Europy. Z tego powodu liczne budowle w Gdańsku powstały w stylu tzw. manieryzmu północnego.

Wielka zbrojownia w Gdańsku

Bona Sforza

Była królową Polski i księżną włoskiego księstwa Bari, była także żona Zygmunta Starego.

Była zwolenniczką silnej władzy królewskiej, przez co szlachta darzyła ją niechęcią.

Dążyła do sojuszu z Francją i była zdecydowaną przeciwniczką Habsburgów.

Z przybyciem Bony do Polski wiąże się sprowadzenie i rozpoczęcie uprawy wielu wcześniej nie znanych warzyw, m.in. szpinaku, fasoli szparagowej, kalafiora i buraka.

Po więcej informacji kliknij obok

Nauka okresu renesansu

Polacy wykształceni na zagranicznych uniwersytetach po powrocie do kraju upowszechnili nowo poznane metody naukowe oparte na obserwacji, obliczeń i eksperymentów.

Najwybitniejszymi i najbardzeij znanym człowiekiem renesansu na ziemiach polskich był Mikołaj Kopernik. Dokonał on przełomowego odkrycia w dziedzienie astronomi, ogłaszając w 1543 r. teorię heliocentryczną.

W dziedzinie medycny odznaczył się Wojciech Oczko i Józef Struś, a w dziedzinie matematyki - Tomasz Kłos.

Inni znani ludzie renesansu to np. Bernard Wapowski, Maciej z Miechowa, Marcin Komer, Maricn Bielski, a także Bartosz Paprocki.

Mikołaj Kopernik

Był to wszechstornny człowiek renesansu: astronom, matematyk, prawnik, lekarz i ekonomista.

Studiował nauki matematyczno-przyrodnicze na Uniwersytecie Krakowskim.

Był autorem projektu reformy monetarnej.

Największą sławę przyniosło mu ogłoszenie teorii heliocentrycznej.

Po więcej informacji kliknij obok

Szkolnictwo na ziemiach Polskich

Edukacja zajmowała bardzo ważne miesjce w poglądach humanistów, którzy kształcenie młodego pokolenia uważali za obowiązek rodziców, państwa i Kościołów podejmowany dla dobra kraju.

W XVI w. uzupełniono sieć placówek oświatowych powstałą w średniowieczu.

Wykształcenie podstawowe dzieci uzyskiwały w szkołach parafilanych, a potem w gimnazjach humanistycznych.

W drugiej połowie XVI w. zakładano pierwsze kolegia jezuickie, mające służcy nie tylko kształceniu, ale i pogłebianiu wiary katolickiej.

Najważniejsze akademie znajdowały się w: Krakowie, Wilnie, Zamościu oraz Rakowie.

Literatura renesansowa w Polsce

Do rozpowszechnienia literackich idei renesansu na ziemiach polskich w znacznej mierze przyczyniło się wynalezienie druku.

Pierwsza drukarnia powstała w Krakowie, a pózniej stopniowo w innych miastach, publikowano Biblię, dzieła naukowe i lterackie.

Literatura polskiego odrodzenia powstawała zarówno w języku narodowym, jak i po łacinie.

Oprócz dzieł literatury pięknej narodziła się również zaangażowana społecznie, choć służąca głownie rozrywce literatura sowizdrzalska.

Znani ludzie renesansu to m.in. Biernat z Lublina, Mikołaj Rej, Jan Kochanowski, Andrzej Frycz Modrzewski, a także Stanisław Orzechowski.

Mikołaj Rej

Był poetą, autorem pism politycznych, obyczajowych i religijno-morlanych.

Jako szlachcic prowadził aktywne życie polityczne.

Był wyznawcą kalwinizmu.

Swoje poglądy polityczne przedstawił w satyrycznym dialogu Krótka rozprawa między Panem, Wójtem a Plebanem.

Po więcej informacji kliknij obok

Galeria

Arrasy wawelskie

Zamość

Dwór w czarnolesie

Andrzej Frycz Modrzewski

Strop sali poselskiej

http://wikimapia.org/23141526/pl/Dawna-Szko%C5%82a-Parafialna

Źródła

https://pl.wikipedia.org/wiki/Heliocentryzm

https://www.gedanopedia.pl/?title=WIELKA_ZBROJOWNIA

https://kobieta.interia.pl/zycie-i-styl/news-tlusta-brzydka-wiedzma-w-zadnym-razie-bona-sforza-wygladala-,nId,2404988

https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojciech_Oczko

https://wuj.pl/ksiazka/literatura-renesansowa-w-polsce-i-europie

https://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Kopernik

https://poezja.org/wz/Rej_Miko%C5%82aj/

https://dziennikpolski24.pl/nasza-historia-krolewski-ogrod-zygmunta-starego/ar/3858727

https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrzej_Frycz_Modrzewski

https://www.wikiwand.com/pl/Architektura_renesansu_w_Polsce

https://culture.pl/pl/artykul/nie-tylko-zamosc-pomysly-na-miasto-idealne

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kultura;3928887.html

https://gorskiewedrowki.blogspot.com/2012/12/zaproszenie-do-krolewskiego-zamku-2.html

Inne źródła

https://lifeinkrakow.pl/w-planach/sztuka/1345,wszystkie-arrasy-krola-jedyny-taki-pokaz

Wikipedia

https://radom.wyborcza.pl/radom/7,35216,25620201,mimo-protestow-pracownikow-malczewskiego-muzeum-w-czarnolesie.html?disableRedirects=true

Podręcznik - Poznać przeszłość 2

https://sprzedajemy.pl/antologia-literatury-sowizdrzalskiej-bielsko-biala-2-402203-nr58095109

Koniec

Dziękuję za uwagę

Adam Szperlik 2TL