LINGUA GALEGA 5º TEMA 3 CURSO 2021/22

PRESENTACIÓN LINGUA TEMA 3

Contido

1 · PALABRAS HOMÓNIMAS

2 · TIPOS DE RIMA

3 · OS SÉCULOS ESCUROS

4 · SUXEITO E PREDICADO

5 · ACENTUACIÓN EN DITONGOS E HIATOS

Palabras homónimas

Palabras homónimas

Dicimos que unha palabra é homónima cando se pronuncia ou escribe igual que outra, pero o seu significado é diferente.

Homógrafas

Homófonas

Palabras que teñen a mesma grafía pero distinto significado

Palabras que se pronuncian igual pero teñen distinta grafía e significado

A rima: asonante e consonante

A RIMA

Chamámoslle rima á repetición de sons ao final dos versos. Existen dous tipos de rima, segundo sexan esas palabras que compoñen ese final de verso.

rima consonante

rima asonante

É a que se producen cando só se repiten todos os sons, tanto vogais coma consonantes.

É a que se producen cando só se repiten as vogais.

Os séculos escuros

OS SÉCULOS ESCUROS

Os Séculos Escuros son un período da nosa historia do que apenas conservamos textos literarios en lingua galega. Debido a certos acontecementos, desde os séculos XV ata o XVIII case non temos documentos na nosa lingua. Estes séculos representan a perda do poder político de Galiza e a desaparición do seu reino. A nobreza galega pagou as consecuencias por apoiar a Henrique de Trastámara e a Xoana a Beltranexa, como lexítimos herdeiros da coroa de Castela. Foi sometida pola forza e substituída por nobres de fóra. A esta represión opúxose o Mariscal Pardo de Cela. Os textos que conservamos son moi puntuais: Romance da Frouxeira, Soneto de Monterrei, Entremés famoso sobre da pesca no río Miño (a primeira obra teatral na nosa lingua), e composicións de exaltación de festas, personaxes importantes... O papel da nosa lingua quedou reducido ao ámbito oral e daquela época tan só conservamos cantigas de Nadal, lendas, contos populares...

OS SÉCULOS ESCUROS

O suxeito e o predicado

SUXEITO

PREDICADO

O suxeito é a parte da oración formada por palabras que nos diquen realiza a acción ou de quen se di algo. Os suxeitos teñen núcleos, que son os que levan a cabo a acción. O papel de núcleo desenvólveo un substantivo ou un pronome persoal. Cando o suxeito non aparece de forma explícita, pero o verbo se refire a el, dicimos que é un suxeito elidido ou elíptico. Para saber quen é o suxeito, podemos preguntarlle ao verbo por quen ou que é o que sucede.

O predicado é a parte da oración que desenvolve a acción. Expresa o que fai o suxeito, como é ou como está. Pode estar formado por unha ou varias palabras. O núcleo do predicado é sempre o verbo. O verbo pode ir acompañado por complementos, que engaden información sobre este. .

A acentuación en ditongos e hiatos

TIPOS DE VOGAIS EN LINGUA GALEGA

Como xa sabes, as sílabas poden estar constituídas por vogais e consoantes. Hai sílabas compostas por unha ou por dúas vogais. En galego temos vogais fortes e débiles.

• As fortes son a, e, o.
• As débiles son i, u

OS DITONGOS

Cando se unen dúas vogais nunha mesma sílaba fórmase un ditongo. Para que haxa un ditongo, as dúas vogais han de ser unha forte e unha débil ou dúas débiles. Os ditongos poden ser:

• CRECENTES: cando a primeira vogal é débil: barrio
• DECRECENTES: cando a primeira vogal é forte: moito
• HOMOXÉNEOS: cando as dúas vogais son débiles: uliu

COIDADO AO ACENTUAR !!

As palabras que rematan en ditongo decrecente non levan til. As demais si o levan, segundo as normas xerais de acentuación.

OS HIATOS

Cando dúas vogais seguidas se pronuncian en sílabas distintas forman un hiato. O hiato prodúcese tamén cando hai dúas vogais que son fortes. Levan acento gráfico na vogal débil aqueles hiatos que se forman con i e u para indicar que son hiato e non ditongo, é dicir, que as vogais forman parte de sílabas diferentes.

FIN