Jak przygotować wypowiedź argumentacyjną?
Przykład
Część 2 Budowanie planu pracy
Matura 2023
Opracowała Radosława Górska
Matura 2023
Wypowiedź argumentacyjna
Temat:
Klasyczne wzorce literatury staropolskiej i oświeceniowej. Rozważ, jaki wpływ na twórczość Jana Kochanowskiego, Jana Andrzeja Morsztyna i Ignacego Krasickiego miały wzorce zaczerpnięte ze starożytności. Uzasadnij swoje stanowisko. W argumentacji odwołaj się do znanych utworów literackich, tekstów kultury oraz kontekstów.
Wstęp
Wprowadzenie w temat
Dokonania starożytnych Greków i Rzymian stanowią nieprzebrane źródło kultury europejskiej. We wszystkich epokach literackich artyści w rozmaity sposób nawiązywali do tego dziedzictwa. Najwyraźniejszy wpływ klasycznych wzorców widać w literaturze i sztuce renesansu i oświecenia, ale znajdziemy go także w dziełach barokowych. Odwołania do kultury starożytnych Rzymian i Greków polegały na zaczerpnięciu antycznego ideału piekna z jego harmonią, umiarem, równowagą i spokojem. W staropolskiej i oświeceniowej literaturze wpływ ten przejawiał się w czerpaniu inspiracji z nurtów filozoficznych antyku, gatunków literackich, odwoływaniu się do postaci i motywów mitologicznych oraz dążeniu do perfekcji formy utworu i jego dydaktycznej funkcji.
Teza
Plan argumentacji
Konteksty
1. Klasycyzm utworów Jana Kochanowskiego
a) Stoicyzm i epikureizm Pieśni Jana z Czarnolasu jako kontekst filozoficzny do omówienia Trenu I.
Nawiązania do antyku
b) Kontekst biograficzny - tragedie w życiu poety (śmierć starszego brata, Urszulki i Hanny) - załamanie się wiary w moc stoicyzmu , załamanie psychiczne poety.
Tekst literacki
c) Tren jako gatunek zaczerpnięty ze starożytności.
d) Tren I - nawiązania do antyku - przywołanie Heraklita z Efezu i Simonidesa z Keos, posłużenie się porównaniem homeryckim.
Wniosek
Wniosek uogólniający: Czarnoleski poeta znalazł wiele sposobów na nawiązywanie do antyku. Korzysta zarówno ze spuścizny filozoficznej, jak i literackiej. Sięga po gatunki znane już w starożytności, przysposabia polszczyźnie stosowane przez klasyków środki stylistyczne. Nie stroni od żywej dyskusji z poglądami ulubionych filozofów i wypracowuje własną koncepcję, łącząc starożytne wpływy z przekonaniami chrześcijańskimi.
Plan argumentacji
Konteksty
Tekst kultury
Nawiązania do antyku
Wniosek
2. Nawiązania w wierszach Jana Andrzeja Morsztyna
Kontekst historyczno-literacki - cechy barokowej wrażliwości estetycznej; wpływy antyku i prądów współczesnych
Kontekst kulturowy - tekst kultury: Antoon van Dyck, Kupidyn i Psyche
Eros i Tanatos w wierszach poety: analiza sonetu Do trupa
Wniosek uogólniający. Barok lubił niezwykłe zestawienia, ruch, niepokój, toteż sięgając do tradycji grecko-rzymskiej wybierał dramatyczne zdarzenia mitologiczne i wykorzystywał je do ukazywania niepewności losu ludzkiego, namiętności, jakie targają ludźmi. Niezwykły koncept wierszy Jana Morsztyna zaskakiwał czytelników i sprawiał, że zachwycała ich perfekcyjna forma liryków.
Plan argumentacji
Konteksty
Tekst kultury
Nawiązania do antyku
Wniosek
3. Klasycyzm Ignacego Krasickiego
a) Kontekst historyczno-kulturowy; klasycyzm jako dominujący styl epoki.
b) Belweder jako przykład architektury klasycystycznej.
c) Klasycyzm w satyrach Ignacego Krasickiego: dbałość o prostotę i precyzję języka, realizacja horacjańskich zasad poezji.
d) Analiza satyry Pijaństwo - poezja ma uczyć, bawiąc.
Wniosek uogólniający: Ignacy Krasicki zupełnie inaczej niż poeci wcześniej omówieni nawiązywał do antyku. Wybierał z niego te elementy, które mogły służyć realizacji programu reform upadającego państwa. Nieprzypadkowo sięgał po gatunki dydaktyczne: bajkę i satyrę, dbał o precyzję wypowiedzi, jasność przekazu, umiar i stosowność języka. Tworzył więc według klasycznych wzorców, ale nie odwoływał się do postaci czy scen mitologicznych.
Podsumowanie
Przeanalizowane przeze mnie przykłady dowodzą, że kultura staropolska i oświeceniowa chętnie korzystała z dziedzictwa antyku. Każda epoka miała sobie właściwy sposób nawiązywania do starożytności. Renesans szukał w niej przede wszystkim wzorców filozoficznych i estetycznych, a także wzbogacał polszczyznę o gatunki literackie wywodzące się z antyku. Barok przede wszystkim wykorzystywał motywy mitologiczne, które chętnie zestawiał w nowej konfiguracji, natomiast oświecenie starało się wprowadzić w życie ideał dobra, piękna i cnoty.
Dziękuję za współpracę.
Radosława Górska
Skontaktuj się ze mną, podziel się swoimi spostrzeżeniami:
Jak przygotować wypowiedź argumentacyjną? 2
Radosława Górska
Created on October 27, 2021
barok, renesans, oświecenie
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Randomizer
View
Timer
View
Find the pair
View
Hangman Game
View
Dice
View
Scratch and Win Game
View
Create a Word Search
Explore all templates
Transcript
Jak przygotować wypowiedź argumentacyjną?
Przykład
Część 2 Budowanie planu pracy
Matura 2023
Opracowała Radosława Górska
Matura 2023
Wypowiedź argumentacyjna
Temat:
Klasyczne wzorce literatury staropolskiej i oświeceniowej. Rozważ, jaki wpływ na twórczość Jana Kochanowskiego, Jana Andrzeja Morsztyna i Ignacego Krasickiego miały wzorce zaczerpnięte ze starożytności. Uzasadnij swoje stanowisko. W argumentacji odwołaj się do znanych utworów literackich, tekstów kultury oraz kontekstów.
Wstęp
Wprowadzenie w temat
Dokonania starożytnych Greków i Rzymian stanowią nieprzebrane źródło kultury europejskiej. We wszystkich epokach literackich artyści w rozmaity sposób nawiązywali do tego dziedzictwa. Najwyraźniejszy wpływ klasycznych wzorców widać w literaturze i sztuce renesansu i oświecenia, ale znajdziemy go także w dziełach barokowych. Odwołania do kultury starożytnych Rzymian i Greków polegały na zaczerpnięciu antycznego ideału piekna z jego harmonią, umiarem, równowagą i spokojem. W staropolskiej i oświeceniowej literaturze wpływ ten przejawiał się w czerpaniu inspiracji z nurtów filozoficznych antyku, gatunków literackich, odwoływaniu się do postaci i motywów mitologicznych oraz dążeniu do perfekcji formy utworu i jego dydaktycznej funkcji.
Teza
Plan argumentacji
Konteksty
1. Klasycyzm utworów Jana Kochanowskiego
a) Stoicyzm i epikureizm Pieśni Jana z Czarnolasu jako kontekst filozoficzny do omówienia Trenu I.
Nawiązania do antyku
b) Kontekst biograficzny - tragedie w życiu poety (śmierć starszego brata, Urszulki i Hanny) - załamanie się wiary w moc stoicyzmu , załamanie psychiczne poety.
Tekst literacki
c) Tren jako gatunek zaczerpnięty ze starożytności.
d) Tren I - nawiązania do antyku - przywołanie Heraklita z Efezu i Simonidesa z Keos, posłużenie się porównaniem homeryckim.
Wniosek
Wniosek uogólniający: Czarnoleski poeta znalazł wiele sposobów na nawiązywanie do antyku. Korzysta zarówno ze spuścizny filozoficznej, jak i literackiej. Sięga po gatunki znane już w starożytności, przysposabia polszczyźnie stosowane przez klasyków środki stylistyczne. Nie stroni od żywej dyskusji z poglądami ulubionych filozofów i wypracowuje własną koncepcję, łącząc starożytne wpływy z przekonaniami chrześcijańskimi.
Plan argumentacji
Konteksty
Tekst kultury
Nawiązania do antyku
Wniosek
2. Nawiązania w wierszach Jana Andrzeja Morsztyna
Kontekst historyczno-literacki - cechy barokowej wrażliwości estetycznej; wpływy antyku i prądów współczesnych
Kontekst kulturowy - tekst kultury: Antoon van Dyck, Kupidyn i Psyche
Eros i Tanatos w wierszach poety: analiza sonetu Do trupa
Wniosek uogólniający. Barok lubił niezwykłe zestawienia, ruch, niepokój, toteż sięgając do tradycji grecko-rzymskiej wybierał dramatyczne zdarzenia mitologiczne i wykorzystywał je do ukazywania niepewności losu ludzkiego, namiętności, jakie targają ludźmi. Niezwykły koncept wierszy Jana Morsztyna zaskakiwał czytelników i sprawiał, że zachwycała ich perfekcyjna forma liryków.
Plan argumentacji
Konteksty
Tekst kultury
Nawiązania do antyku
Wniosek
3. Klasycyzm Ignacego Krasickiego
a) Kontekst historyczno-kulturowy; klasycyzm jako dominujący styl epoki.
b) Belweder jako przykład architektury klasycystycznej.
c) Klasycyzm w satyrach Ignacego Krasickiego: dbałość o prostotę i precyzję języka, realizacja horacjańskich zasad poezji.
d) Analiza satyry Pijaństwo - poezja ma uczyć, bawiąc.
Wniosek uogólniający: Ignacy Krasicki zupełnie inaczej niż poeci wcześniej omówieni nawiązywał do antyku. Wybierał z niego te elementy, które mogły służyć realizacji programu reform upadającego państwa. Nieprzypadkowo sięgał po gatunki dydaktyczne: bajkę i satyrę, dbał o precyzję wypowiedzi, jasność przekazu, umiar i stosowność języka. Tworzył więc według klasycznych wzorców, ale nie odwoływał się do postaci czy scen mitologicznych.
Podsumowanie
Przeanalizowane przeze mnie przykłady dowodzą, że kultura staropolska i oświeceniowa chętnie korzystała z dziedzictwa antyku. Każda epoka miała sobie właściwy sposób nawiązywania do starożytności. Renesans szukał w niej przede wszystkim wzorców filozoficznych i estetycznych, a także wzbogacał polszczyznę o gatunki literackie wywodzące się z antyku. Barok przede wszystkim wykorzystywał motywy mitologiczne, które chętnie zestawiał w nowej konfiguracji, natomiast oświecenie starało się wprowadzić w życie ideał dobra, piękna i cnoty.
Dziękuję za współpracę.
Radosława Górska
Skontaktuj się ze mną, podziel się swoimi spostrzeżeniami: