Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Mol Nedir?

Terakki Vakfi Lise K

Created on October 2, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Mobile App Dossier

Color Shapes Dossier

Notes Dossier

Futuristic Tech Dossier

Crowdfunding Campaign

Company Dossier

Economy Dossier

Transcript

Mol Nedir?

Start

1.Bölüm: Saymak

Neler öğreneceksiniz?

2.Bölüm: Atomik Kütle Birimi

3.Bölüm: Avogadro sayısı

4.Bölüm: Mol Kavramını Kullanmak

5.Bölüm: Molar Hacim

1.Bölüm

SAYMAK...

Kum almak

Uzun zamandır bakım yapmadığınız bahçenizi düzenlediğinizi düşünün. Kamyonetinizle kum almak için harfiyat deposuna gittiniz. 20 trilyon kum tanesi sipariş etseniz… İnsanların gerçekten size bakmalarını sağlayabilirsiniz. Gram ile sipariş verseniz… Tartmak epey zaman alabilir. .

Bilgi

Muz saymak kolaydır.

Fil saymak da öyle...

Peki ya kum saymak?

Ya da şeker saymak?

Günlük hayatımızda bazı maddeleri tek tek saymak yerine farklı birimler kullanırız.

Tane

Kilogram

Paket

Litre

Bu birimler örneğin mutfakta çok işimize yarar:

Kek Tarifi

1 bardak süt 3 bardak un 1/2 bardak sıvı yağ 3 tane yumurta 1 paket kabartma tozu 1 paket vanilya

Çok mu kolay geldi? Biraz bekleyin

...

Kimyada tarifler denklemlerle ifade edilir.

Kimyasal Tarif

Kek Tarifi

1 bardak süt 3 bardak un 1/2 bardak sıvı yağ 3 tane yumurta 1 paket kabartma tozu 1 paket vanilya

4Al + 3O2 2Al2O3

Hayır bu değil:)

O - O

O - O

O - O

Al

Al

Al

Al

Eğer bu tepkimeyi doğru şekilde gerçekleştirmek istiyorsak, tarife sadık kalmalıyız.

4 tane Al atomu

3 tane O2 molekülü

Ne var ki atom ve moleküller kadar küçük şeyleri tek tek sayamayız. Ya da tek tek tartamayız.

Peki tarifimizi nasıl uygulayacağız?

4 tane Al atomu

3 tane O2 molekülü

O - O

O - O

O - O

Al

Al

4Al + 3O2 2Al2O3

Al

Al

Yine de... atom ve molekülleri saymanın bir yolu olabilir mi?

500 mililitre su

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

tane molekül içerir

Sizce su moleküllerini tek tek mi saydık?

1 gram elmasta yaklaşık

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

tane karbon atomu vardır.

Peki ya elmasın içindeki karbonları nasıl saydık?

Bilim adamları sayılamayacak kadar küçük taneciklerle ilgili yapılan hesaplamaları kolaylaştırmak için MOL adı verilen bir kavram geliştirmişler.

MOL kavramı kütle ve tanecik sayısı arasında ilişki kurmamızı sağlayan deste, düzine gibi bir çokluk birimidir. Tek farkı çok küçük tanecikler için kullanılmasıdır.

MOL

Tanecik Sayısı

Kütle

Çokluk birimleri:

Deste

Çift

10 tane

2 tane

Düzine

12 tane

Kaç tanedir?

MOL

Acaba 1 MOL kaç tane tanecik içerir?

2.Bölüm

ATOMİK KÜTLE BİRİMİ (akb)

MOL kavramını anlamak için önce yeni bir kütle birimi öğrenmeliyiz.

Atomik Kütle Birimi akb

Element sembolü etrafında bazı gösterimler yazarız.

Kütle numarası = Proton + Nötron sayısı

Atom numarası = Proton sayısı

Elektronların kütlesi ihmal edilebilecek kadar küçük olduğu için bir atomun kütlesini proton ve nötronları oluşturur.

Atomlar gözle veya bir optik araçla görülemeyecek kadar küçüktür.

Bir atomun kütlesini nasıl ölçebiliriz?

Atomik Kütle Birimi akb

Bir atomun kütlesini ne yazık ki tartım yaparak ölçemeyiz.

Bu yüzden bilim adamları atomun kütlesini oluşturan proton ve nötrona bir kütle değeri atamışlardır.

1 proton veya 1 nötronun kütlesi 1 akb olarak kabul edilmiştir.

"gram" veya "kilogram" gibi "akb" de bir kütle birimidir. Tek farkı olabilecek en küçük kütleli şeyleri tanımlamak için türetilmiş bir birim olmasıdır.

Bağıl Kütle

Tanecik

1 akb

Proton

Nötron

1 akb

Elektron

1/1836 akb

Bu kütle değeri gerçek bir ölçüm ile belirlenmeyen bir referans değer olduğundan "bağıl" bir ölçüttür.

Atomik Kütle Birimi akb

Elementlerin kütle numaraları (C=12) şeklinde gösterilebilir.

1 tane C atomunun kütlesi 12 akb'dir.

(Ne=20)

1 tane Ne atomunun kütlesi 20 akb'dir.

(Al=27)

1 tane Al atomunun kütlesi 27 akb'dir.

3.Bölüm

Avogadro Sayısı

1 tane C atomunun kütlesi 12 akb'dir.

Ne var ki 1 tane karbon atomunu tartıp 12 akb olarak belirlenen birimin kaç grama karşılık geldiğini tartıdan okuyamayız.

"Gram" kütle birimi önemlidir. Çünkü laboratuvarda kimyasal tariflere göre tepkimeler gerçekleştirirken tartımlarımızı genellikle "gram" cinsinden yaparız.

1 tane C atomunun kütlesi 12 akb'dir.

Bu yüzden bilim adamları farklı bir yol denemişler:

MOL kavramını oluştururken 1 tane karbon-12 izotopunun bağıl kütlesinin gram cinsinden karşılığı kadar miktarı alıp içindeki atom sayısını hesaplamışlardır.

Aşağıdaki tepkime ile mol kavramının ne işe yaradığını anlamaya çalışalım: (C: 12, O: 16)

C + O2 CO2

Gözlem ve işlem yapamayız

1 tane 1 tane 1 tane

1Mol

1Mol

1Mol

Tartım yapamayız

12 akb 32 akb 44 akb

44 g

12 g

32 g

Tepkimenin oranını bozmadan tartım ve gözlem yapabileceğimiz bir miktar belirleyelim.

1 tane C atomunun kütlesi: 12 akb

veya; (C = 12)

1 mol C atomunun kütlesi: 12 gram

Bir Molünün kütlesi

Bir tanesinin kütlesi

Acaba 1 MOL C atomu kaç tane tanecik içerir?

Hadi bunu başka bir elementte birlikte deneyelim

1 tane Al atomunun kütlesi: 27 akb

veya; (Al = 27)

1 mol Al atomunun kütlesi: 27 gram

Bir Molünün kütlesi

Bir tanesinin kütlesi

Acaba 1 MOL Al atomu kaç tane tanecik içerir?

Gördüğünüz resim bir alüminyum folyo rulosundan kesilmiş 27 gram ağırlığında bir alüminyum parçasıdır. Alüminyum folyoların yapımında saf alüminyum kullanılır. Aşağıdaki verileri kullanarak 27 gram (1 MOL) Alüminyum içinde kaç tane Alüminyum atomu olduğunu hesaplayabilir misiniz?

Folyonun boyutları: 300 mm/3100 mm/0,01 mm

Al atomunun hacmi: 26.10-21 mm3

VERİLER:

İpucu

Deney hataları ile yaklaşık olarak belirlediğimiz bu sayıyı bilim adamları çok daha hassas bir biçimde hesaplamış.

6,02.1023

tane tanecik belirlemiştir.

6,02.1023 sayısına daha önce bu konuda yaptığı çalışmalara atfen AVOGADRO sayısı adını vermişlerdir.

Amedeo Avogadro

1 MOL = 6,02.1023 tane tanecik

1 deste: 10 tane tanecik

1 düzine: 12 tane tanecik

1 gros: 144 tane tanecik

6,02.1023 tane tanecik

1 MOL???

6,02.1023 (Avogadro sayısı) ne kadar büyük!

Ne öğrendik?

1 tane Al atomu = 27 akb

1 Mol Al 27 gram Al

6,02.1023 tane Al atomu içerir.

Ulaştığımız bulgularla bir birim çevrimi yapabilir miyiz?Sizce 1 gram kaç akb'ye eşittir?

1 tane Al atomu = 27 akb

1 Mol Al 27 gram Al

6,02.1023 tane Al atomu içerir.

27 gram = 6,02.1023 . 27akb

1 gram = 6,02.1023 . akb

Yeni bir birim çevrimi elde etmiş olduk:

1 gram = 6,02.1023 . akb

Bu birim çevrimini kullanarak bir atomun "gerçek kütlesi"ni belirleyebiliriz:

Örneğin 1 tane Al atomunun bağıl kütlesi 27 akb idi.

Buna göre; 1 tane Al atomunun gerçek kütlesi 27/6,02.1023 gram olur.

Bir atomun gerçek kütlesi: 1 tane atomunun "gram" birimi ile ifade edilen kütle değeridir.

Demir (Fe) elementi ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız. (Fe: 56)

a) 1 tane Fe atomunun bağıl kütlesi kaç akb dir?

b) 1 tane Fe atomunun gerçek kütlesi kaç gramdır?

c) 1 mol Fe atomunun kütlesi kaç gramdır?

d) Avogadro sayısı kadar demir (Fe) atomu içeren saf demir örneği kaç gramdır?

6,02.1023 tane Fe atomu

Kaç gramdır?

Cıva (Hg) elementi ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız. (Hg: 200)

a) 1 tane Hg atomunun bağıl kütlesi kaç akb dir?

b) 1 tane Hg atomunun kütlesi kaç akb dir?

c) 1 mol Hg atomunun kütlesi kaç gramdır?

d) Avogadro sayısı kadar cıva (Hg) atomu içeren saf cıva örneği kaç gramdır?

6,02.1023 tane Hg atomu

Kaç gramdır?

Demir

Cıva

1 mol cıva (Hg) ve 1 mol demiri (Fe) yukarıda gösterilen eşit kollu terazinin iki kefesine koyarsak son durumda nasıl görünür? (Fe:56, Hg:200)

Oksijen gazı (O2) elementi ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız. (O: 16)

a) 1 tane O atomunun kütlesi kaç akb dir?

b) 1 mol O atomunun kütlesi kaç gramdır?

c) Avogadro sayısı kadar molekül içeren oksijen gazının (O2) kütlesi kaç gramdır?

6,02.1023 tane O2 molekülü

Kaç gramdır?

Su (H2O) bileşiği ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız. (H: 1, O: 16)

a) 1 tane H2O bileşiğinin kütlesi kaç akb dir?

b) 1 mol H2O bileşiğinin kütlesi kaç gramdır?

c) Avogadro sayısı kadar saf suyun (H2O) kütlesi kaç gramdır?

6,02.1023 tane H2O molekülü

Kaç gramdır?

4.Bölüm

Mol Kavramını Kullanmak

Mol Hesaplamaları için Yol Haritası

MOL

Tanecik Sayısı

Kütle

Mol kütlesini kullanmalısınız

Avogadro sayısını kullanmalısınız

Mol-Kütle geçişleri

Aşağıda verilen maddelerin mol kütlelerini hesaplayınız. (H=1 g/mol, C=12 g/mol, O=16 g/mol, K=39 g/mol, Br=80 g/mol)

a) Br2

b) KOH

c) C2H5OH

d) C6H12O6

Mol-Kütle geçişleri

Aşağıdaki soruları cevaplayınız.(H=1 g/mol, C=12 g/mol, O=16 g/mol, K=39 g/mol, Br=80 g/mol)

a) 2 mol Br2 kaç gramdır?

b) 0,5 mol KOH kaç gramdır?

c) 460 gram C2H5OH kaç moldür?

d) 45 gram C6H12O6 kaç moldür?

Mol-Tanecik sayısı geçişleri

1 mol CH4 gazı ile ilgili aşağıdaki soruları yanıtlayınız. (Avogadro sayısı=6,02x1023 )

a) Kaç tane molekül içerir?

b) Kaç mol atom içerir?

c) Kaç tane atom içerir?

d) Kaç mol H atomu içerir?

e) Kaç tane H atomu içerir?

İpucu

Mol-Tanecik sayısı geçişleri

10 mol C2H5OH gazı ile ilgili aşağıdaki soruları yanıtlayınız. (Avogadro sayısı=6,02x1023 )

a) Kaç tane molekül içerir?

b) Kaç mol atom içerir?

c) Kaç tane atom içerir?

d) Kaç mol H atomu içerir?

e) Kaç tane O atomu içerir?

f) Kaç tane C atomu içerir?

36 gram su (H2O) bileşiği ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız. (H: 1, O: 16)

Kaç tane molekül içerir?

Kaç moldür?

5.Bölüm

Molar Hacim

Lorenzo

'yu hatırlıyor musunuz?

Romano

Amedeo

Carlo

Avogadro

Gaz molekülleri ile ilgili yaptığı çalışmalar sonucu önerdiği tezi bugün "Avogadro Yasası" olarak kabul edilir.

Avogadro Yasası: Aynı sıcaklık ve basınç koşullarında bütün gazların eşit hacimlerinde eşit sayıda molekül vardır.

Normal/Standart Koşullarda (1 atm basınç ve 0oC sıcaklık): 1 mol gaz 22,4 Litre hacim kaplar.

Oda Koşullarında (1 atm basınç ve 25oC sıcaklıkta): 1 mol gaz 24,5 Litre hacim kaplar.

Mol Hesaplamaları için Yol Haritası

Gaz Hacmi

Verilen koşullarda gazın molar hacmini kullanmalısınız. Örneğin, NKA 1 mol gazın molar hacmi: 22,4 L

Tanecik Sayısı

Kütle

MOL

Avogadro sayısını kullanmalısınız

Mol kütlesini kullanmalısınız

O2 gazı

CH4 gazı

Yukarıdaki balonlar aynı koşullarda bulunmaktadır ve eşit hacimlidir. Balonlardan mavi olanına O2 gazı; sarı olanına ise CH4 gazı koyulmuştur. Bu balonları eşit kollu terazinin iki kefesine yerleştirirsek terazi nasıl görünürdü? (O: 16, C: 12, H: 1)

Aşağıdaki gazlar normal koşullarda kaç litre hacim kaplar? ( C=12 g/mol, O=16 g/mol, Avogadro sayısı: 6,02x1023 ) a) 0,2 mol CO2 gazı

b) 3,01x1023 tane molekül içeren F2 gazı

c) 7 gram CO gazı

Normal koşullar altında 4,48 litre hacim kaplayan SO3 gazı kaç gramdır? (O=16 g/mol, S=32 g/mol)