Prawo cywilne i rodzinne
Prawo cywilne
Co reguluje prawo cywilne?
- prawo rzeczowe (własność, użytkowanie, zastaw, hipoteka itd)
- prawo zobowiązań (sprzedaż, najem, ubezpieczenia, pożyczki)
- prawo rodzinne (małżeństwa, władza rodzicielska, adopcja itd)
- prawo spadkowe (dziedziczenie ustawowe i testamentowe)
- prawo handlowe
Podmioty prawa cywilnego
osoba prawna - jednostki organizacyjne mające zdoność do czynów prawnych (skarb państwa, spółki, stowarzyszenia, fundacje, jednostki samorządu terytorialnego)
osoba fizyczna - jest nią każdy człowiek od chwili urodzenia
Zdolność do czynności prawnych
< 13 roku życia - brak zdolności do czynności prawnych
13-17 rok życia - częściowa zdolność do czynności prawnych
osoby pełnoletnie - pełna zdolność do czynności prawnych
Prawo spadkowe w Polsce
Prawo spadkowe - normuje skutki prawne śmierci człowieka jako podmiotu praw i obowiązków majątkowych. Przejście tych praw i obowiązków, zwanych spadkiem, nazywamy dziedziczeniem, a osoby, na które one przechodzą - spadkobiercami.
Zachowek
zachowek - jest określoną częścią majątku spadkodawcy, która ustawowo należy się osobom z nim spokrewnionym niezależnie od woli wyrażonej w testamencie.
Prawo rodzinne
Prawo rodzinne reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 roku
Prawo rodzinne normuje ogół stosunków prawnych wynikających z małżeństwa, pokrewieństwa, powinowactwa, przysposobienia, oraz zawiera przepisy dotyczące instytucji opieki i kurateli.
Treść Kodeksu
Małżeństwo
W rozumieniu polskiego prawa, małżeństwo możemy scharakteryzować jako trwały związek kobiety i mężczyzny uregulowany przepisami prawa, powstały z ich woli.
Przeszkody zawarcia związku małżeńskiego
- ubezwłasnowolnienie całkowite (np. z powodu ciężkiej choroby psychicznej)
- pozostawanie w ważnym związku małżeńskim (bigamia)
- pokrewieństwo w linii prostej (np. ojciec, syn, matka, córka)
- pozostawanie w relacji: przysposabiający - przysposobiony
- zakazane jest małżeństwo rodzeństwa
- Zabronione jest małżeństwo powinowatów w linii prostej (teść - synowa, teściowa - zięć)
Konkordat
Małżeństwo a majątek
Konsekwencją zawarcia małżeństwa jest powstanie ustawowej wspólności majątkowej. Obejmuje ona dorobek małżonków wczasie trwania ich małżeństwa, na przykład wynagrodzenie za pracę, dochody z majątku wspólnego (np. mieszkania).
Umowa majątkowa małżeńska, dawniej intercyza – umowa zawierana pomiędzy małżonkami lub osobami zamierzającymi wstąpić w związek małżeński, regulująca stosunki majątkowe małżonków.
Ustanie małżeństwa
Powodem ustania małżeństwa mogą być śmierć jednego z małżonków oraz rozwód.
separacja - polega jedynie na uchyleniu wspólnoty małżeńskiej. Zasadniczą różnicą między nimi jest to, że po orzeczeniu rozwodu można zawrzeć ponownie małżeństwo, a po separacji nie ma takiej możliwości.
Rozwód - rozwiązanie ważnego związku małżeńskiego przez sąd okręgowy na żądanie jednego lub obojga małżonków. Rozwód zostanie orzeczony jeśli nastąpił trwały i zupełny rozkład życia małżeńśkiego i nie ma nadziei na jego wznowienie.
Pokrewieństwo
Pokrewieństwo - stosunek łączący osoby, które pochodzą od wspólnego przodka. Możemy wyróżnić dwa rodzaje pokrewieństwa
Wyróżniamy również stopnia pokrewieństwa, określające liczbę urodzeń od wspólnego przodka: Krewni 1 stopnia: rodzice, dzieci Krewni 2 stopnia: dziadkowie i wnukowie Krewni 3 stopnia: wujek, bratanek Krewni 4 stopnia: bracia cioteczni
pokrewieństwo w linii prostej - jedna osoba pochodzi od drugiej np. dziadek - ojciec - syn - wnuk. Wstępni to przodkowie, czyli dziadkowie, rodzice, natomiast zstępni to potomkowie (syn, wnuk, prawnuk)
Pokrewieństwo w linii bocznej - osoby mają wspólnego przodka,ale nie pochodzą jedna od drugiej np. brat, siostra, wujek, ciocia
Powinowactwo
Powinowactwo - związek rodzinny między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka. Równiez powinowactwo określamy w liniach i stopniach.
Stopnie powinowactwa: Powinowaci 1 stopnia: ojciec jednego małżonka będzie teściem (powinowatym 1 stopnia) dla drugiego małżonka Powinowaci II stopnia: szwagier, szwagierka
Powinowactwo wygasa jedynie w razie unieważnienia małżeństwa. Nie w razie jego ustania. Śmierć małżonka i rozwód nie likwidują powinowactwa.
Tabela stopni pokrewieństwa i powinowactwa
Przysposobienie
Prawa i obowiązki stron przysposobienie są takie same jak między dzieckiem i naturalnymi rodzicami. Adopcja powstanie na mocy orzeczenia sądowego.
Warunki przeprowadznie adopcji: - dobro dziecka i jego małoletność - wskutek przysposobienia powinna powstać silna więź osobista i uczuciowa - przysposabiającym może zostać jedynie osoba z pełną zdolnością do czynności prawnych - osoba przysposabiająca powinna mieć odpowiednie kwalifikacje osobiste (nieposzlakowana opinia, niekaralność, dobry status ekonomiczny) - adopcji mogą dokonać jedynie małżonkowie - Jest konieczna zgoda obojga małżonków i zgoda przysposobianego dziacka, jeśli ukończyło ono 13 lat.
Przysposobienie (adopcja) - prawne uznanie cudzego dziecka za własne
Ograniczenie, zawieszenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej
Pozbawienie władzy rodzicielskiej
Ograniczenie władzy rodzicielskiej
Jeśli rodzice rażąco nadużywają swojej władzy lub rażąco zaniedbują swoje obowiązki, demoralizują je, nakłaniają do przestępstwa, sąd może pozbawić jednego lub obojga rodziców władzy rodzicielskiej. W razie ustania przyczyny będącej przyczyną pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd może ją przywrócić.
Zawieszenie władzy rodzicielskiej
Władza rodzicielska może zostać ograniczona jeśli dobro dziecka jest zagrożone. Sąd opiekuńczy może wtedy wydać zarządzenie ograniczające władzę rodzicielską (stały nadzór kuratora sądowego, umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej czy w placówce opiekuńczo-wychowawczej)
Władza rodzicielska może zostać zawieszona jeśli zaistnieje czasowa przeszkoda w jej wykonywaniu (długotrwała choroba rodziców). Sąd może wtedy orzec zawieszenie władzy do chwili przezwyciężenia trudności.
Postępowanie cywilne
Postępowanie cywilne - sprawy z zakresu prawa cywilnego mogą być rozpatrywane przez sąd w postępowaniu procesowym i nieprocesowym.
Postępowanie nieprocesowe
Postępowanie procesowe
- są wszczynane przez powoda, poprzez złożenie pozwu przeciwko pozwanemu
- kończy je wydanie wyroku
- nie ma charakteru sporów
- uczestnikami są strony postępowania
- kończy je wydanie postanowienia
Strony postępowania procesowego
Przykłady pozwów cywilnych
sprawa o rozwód
W postępowaniu procesowym występują dwie strony: powód - podmiot poszukujący ochrony prawnej (np. osoba wnosząca o alimenty), i pozwany, przeciwko, któremu powód kieruje swoje żądanie czyli pozew.
sprawa o alimenty
sprawa o odszkodowanie
sprawa o nieuzasadnione zwolnienie z pracy
Sala sądowa - postępowanie cywilne
Prawo rodzinne i cywilne
Robert
Created on September 19, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Vaporwave presentation
View
Animated Sketch Presentation
View
Memories Presentation
View
Pechakucha Presentation
View
Decades Presentation
View
Color and Shapes Presentation
View
Historical Presentation
Explore all templates
Transcript
Prawo cywilne i rodzinne
Prawo cywilne
Co reguluje prawo cywilne?
Podmioty prawa cywilnego
osoba prawna - jednostki organizacyjne mające zdoność do czynów prawnych (skarb państwa, spółki, stowarzyszenia, fundacje, jednostki samorządu terytorialnego)
osoba fizyczna - jest nią każdy człowiek od chwili urodzenia
Zdolność do czynności prawnych
< 13 roku życia - brak zdolności do czynności prawnych
13-17 rok życia - częściowa zdolność do czynności prawnych
osoby pełnoletnie - pełna zdolność do czynności prawnych
Prawo spadkowe w Polsce
Prawo spadkowe - normuje skutki prawne śmierci człowieka jako podmiotu praw i obowiązków majątkowych. Przejście tych praw i obowiązków, zwanych spadkiem, nazywamy dziedziczeniem, a osoby, na które one przechodzą - spadkobiercami.
Zachowek
zachowek - jest określoną częścią majątku spadkodawcy, która ustawowo należy się osobom z nim spokrewnionym niezależnie od woli wyrażonej w testamencie.
Prawo rodzinne
Prawo rodzinne reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 roku
Prawo rodzinne normuje ogół stosunków prawnych wynikających z małżeństwa, pokrewieństwa, powinowactwa, przysposobienia, oraz zawiera przepisy dotyczące instytucji opieki i kurateli.
Treść Kodeksu
Małżeństwo
W rozumieniu polskiego prawa, małżeństwo możemy scharakteryzować jako trwały związek kobiety i mężczyzny uregulowany przepisami prawa, powstały z ich woli.
Przeszkody zawarcia związku małżeńskiego
Konkordat
Małżeństwo a majątek
Konsekwencją zawarcia małżeństwa jest powstanie ustawowej wspólności majątkowej. Obejmuje ona dorobek małżonków wczasie trwania ich małżeństwa, na przykład wynagrodzenie za pracę, dochody z majątku wspólnego (np. mieszkania).
Umowa majątkowa małżeńska, dawniej intercyza – umowa zawierana pomiędzy małżonkami lub osobami zamierzającymi wstąpić w związek małżeński, regulująca stosunki majątkowe małżonków.
Ustanie małżeństwa
Powodem ustania małżeństwa mogą być śmierć jednego z małżonków oraz rozwód.
separacja - polega jedynie na uchyleniu wspólnoty małżeńskiej. Zasadniczą różnicą między nimi jest to, że po orzeczeniu rozwodu można zawrzeć ponownie małżeństwo, a po separacji nie ma takiej możliwości.
Rozwód - rozwiązanie ważnego związku małżeńskiego przez sąd okręgowy na żądanie jednego lub obojga małżonków. Rozwód zostanie orzeczony jeśli nastąpił trwały i zupełny rozkład życia małżeńśkiego i nie ma nadziei na jego wznowienie.
Pokrewieństwo
Pokrewieństwo - stosunek łączący osoby, które pochodzą od wspólnego przodka. Możemy wyróżnić dwa rodzaje pokrewieństwa
Wyróżniamy również stopnia pokrewieństwa, określające liczbę urodzeń od wspólnego przodka: Krewni 1 stopnia: rodzice, dzieci Krewni 2 stopnia: dziadkowie i wnukowie Krewni 3 stopnia: wujek, bratanek Krewni 4 stopnia: bracia cioteczni
pokrewieństwo w linii prostej - jedna osoba pochodzi od drugiej np. dziadek - ojciec - syn - wnuk. Wstępni to przodkowie, czyli dziadkowie, rodzice, natomiast zstępni to potomkowie (syn, wnuk, prawnuk)
Pokrewieństwo w linii bocznej - osoby mają wspólnego przodka,ale nie pochodzą jedna od drugiej np. brat, siostra, wujek, ciocia
Powinowactwo
Powinowactwo - związek rodzinny między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka. Równiez powinowactwo określamy w liniach i stopniach.
Stopnie powinowactwa: Powinowaci 1 stopnia: ojciec jednego małżonka będzie teściem (powinowatym 1 stopnia) dla drugiego małżonka Powinowaci II stopnia: szwagier, szwagierka
Powinowactwo wygasa jedynie w razie unieważnienia małżeństwa. Nie w razie jego ustania. Śmierć małżonka i rozwód nie likwidują powinowactwa.
Tabela stopni pokrewieństwa i powinowactwa
Przysposobienie
Prawa i obowiązki stron przysposobienie są takie same jak między dzieckiem i naturalnymi rodzicami. Adopcja powstanie na mocy orzeczenia sądowego.
Warunki przeprowadznie adopcji: - dobro dziecka i jego małoletność - wskutek przysposobienia powinna powstać silna więź osobista i uczuciowa - przysposabiającym może zostać jedynie osoba z pełną zdolnością do czynności prawnych - osoba przysposabiająca powinna mieć odpowiednie kwalifikacje osobiste (nieposzlakowana opinia, niekaralność, dobry status ekonomiczny) - adopcji mogą dokonać jedynie małżonkowie - Jest konieczna zgoda obojga małżonków i zgoda przysposobianego dziacka, jeśli ukończyło ono 13 lat.
Przysposobienie (adopcja) - prawne uznanie cudzego dziecka za własne
Ograniczenie, zawieszenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej
Pozbawienie władzy rodzicielskiej
Ograniczenie władzy rodzicielskiej
Jeśli rodzice rażąco nadużywają swojej władzy lub rażąco zaniedbują swoje obowiązki, demoralizują je, nakłaniają do przestępstwa, sąd może pozbawić jednego lub obojga rodziców władzy rodzicielskiej. W razie ustania przyczyny będącej przyczyną pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd może ją przywrócić.
Zawieszenie władzy rodzicielskiej
Władza rodzicielska może zostać ograniczona jeśli dobro dziecka jest zagrożone. Sąd opiekuńczy może wtedy wydać zarządzenie ograniczające władzę rodzicielską (stały nadzór kuratora sądowego, umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej czy w placówce opiekuńczo-wychowawczej)
Władza rodzicielska może zostać zawieszona jeśli zaistnieje czasowa przeszkoda w jej wykonywaniu (długotrwała choroba rodziców). Sąd może wtedy orzec zawieszenie władzy do chwili przezwyciężenia trudności.
Postępowanie cywilne
Postępowanie cywilne - sprawy z zakresu prawa cywilnego mogą być rozpatrywane przez sąd w postępowaniu procesowym i nieprocesowym.
Postępowanie nieprocesowe
Postępowanie procesowe
Strony postępowania procesowego
Przykłady pozwów cywilnych
sprawa o rozwód
W postępowaniu procesowym występują dwie strony: powód - podmiot poszukujący ochrony prawnej (np. osoba wnosząca o alimenty), i pozwany, przeciwko, któremu powód kieruje swoje żądanie czyli pozew.
sprawa o alimenty
sprawa o odszkodowanie
sprawa o nieuzasadnione zwolnienie z pracy
Sala sądowa - postępowanie cywilne