ROZDZIÓBIĄ NAS KRUKI WRONY, ECHA LEŚNE

PORTRETY POWSTAŃCÓW STYCZNIOWYCH

STEFAN ŻEROMSKI "ROZDZIÓBIĄ NAS KRUKI WRONY", "ECHA LESNE"

O AUTORZE

STEFAN ŻEROMSKI 1854–1925

herbu Jelita – polski prozaik, publicysta, dramaturg; pierwszy prezes polskiego PEN Clubu. Czterokrotnie nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Jeden z najwybitniejszych pisarzy polskich w historii.

ROZDZIÓBIĄ NAS KRUKI, WRONY

GENEZA UTWORU

PROBLEMATYKA

TREŚĆ LEKTURY

AUDIOBOOK

OMÓWIENIE TEKSTU

AUDIOBOOK

Sekwencje kolejnych obrazów pojawiających się w opowiadaniu Stefana Żeromskiego Rozdzióbią nas kruki, wrony... sprawiają, że czytelnik ma wrażenie, jakby oglądał film grozy w reżyserii Alfreda Hitchcocka. Dżdżysty, zimowy poranek, samotna śmierć brutalnie skatowanego przez carskich siepaczy powstańca, drobiazgowy opis cierpień dogorywającego zwierzęcia, złowieszcza obecność kruków i wron, wreszcie pojawienie się chłopa bezczeszczącego ciało zmarłego. Naturalistyczny sposób ukazania powstania styczniowego w opowiadaniu Żeromskiego daleko odbiega od promowanego w powstańczej legendzie heroicznego ideału walk, choć paradoksalnie ma w tej legendzie zakorzenienie.

PUSZCZA JODŁOWA

PO POWSTANIU

HUTNIKIEWICZ

ECHA LEŚNE

W noweli „Echa leśne” (1905) Stefan Żeromski porusza temat, który często pojawiał się na kartach jego twórczości – powstanie styczniowe. Akcja noweli ma miejsce kilka, a może nawet kilkanaście lat po zakończeniu powstania (1864), na terenie województwa świętokrzyskiego, w lesie na terenie Gór Świętokrzyskich. Dzięki opowieści generała Rozłuckiego i zabiegowi retrospekcji, akcja przenosi się z lasu, gdzie dochodzi do spotkania bohaterów, do czasów wojny krymskiej i samego powstania, czyli od śmierci brata generała Rozłuckiego, aż do egzekucji jego syna Jana.

ECHA LEŚNE CZYTA K. ZANUSSI

MOTYWY

GENEZA

KOMPOZYCJA

SZYMON WINRYCH- BOHATER CZY OFIARA SPRAWY NARODOWEJ?

POROZMAWIAJMY

Stefana Żeromskiego- autora analizowanych nowel- często nazywa się „sumieniem narodu polskiego”. Zastanówmy się, co znaczy słowo „sumienie”?

SUMIENIE

Obejrzyjcie film i w trakcie jego oglądania wypiszcie argumenty potwierdzające trafność i aktualność powyższego określenia pisarza.

FILM

KIM JESTEŚ SZYMONIE WINRYCHU?

Przeczytaj załączony tekst i odpowiedz na pytania.

KIM JESTEŚ SZYMONIE WINRYCHU?

Przeczytaj załączony tekst i odpowiedz na pytania.

NATURALIZM I IMPRESJONIZM "ROZDZIOBIĄ NAS KRUKI, WRONY..."

NATURALIZM

IMPRESJONIZM

FUNKCJA

FUNKCJA

Uzupełnij poniższą mapę myśli, umieszczając fragmenty opowiadania Rozdzióbią nas kruki, wrony... przy właściwych cechach naturalizmu.

CZŁOWIEK CZŁOWIEKOWI SZAKALEM...

NĘDZA LUDZKIEGO LOSU W "ROZDZIÓBIĄ NAS KRUKI WRONY"

ZEMSTA PO LATACH

Przeczytaj załączony tekst i odpowiedz na pytania.

WARSTWA SYMBOLICZNA

wrony

kruki

zmierzch

powstaniec leżący w błocie

zrzucenie zwłok konia i powstańca do jednego dołu

zryw rannego konia

czaszka Winrycha dziobana przez wrony

ETIUDA JANA HOLOUBKA

Film oparty na opowiadaniu Stefana Żeromskiego pod tym samym tytułem. Rok 1863 koniec powstania styczniowego - przeciw Rosjanom, jego faza upadku. Jeden z ostatnich powstańców Andrzej Winrych pod przebraniem chłopa przemyca broń. Zauważony zostaje jednak przez rosyjski patrol. Świadkiem rozgrywającej się tragedii jest polski chłop.

ROZDZIÓBIĄ NAS KRUKI, WRONY

FABUŁA

SCENOGRAFIA I KOSTIUM

ŚCIEŻKA DŹWIĘKOWA

PLAN FILMOWY

MONTAŻ

OCENA ZACHOWANIA CHŁOPA

ZADANIE 2

ZADANIE 1

Ocena polskiej szlachty: brak jedności z pozostałymi grupami społecznymi, zlekceważenie siły polskiego chłopa, brak wytrwałości i hartu ducha szlachty, nieangażowanie się w walkę przez szlachtę, by potem w razie klęski nie ponosić konsekwencji, postawa politycznych konformistów i ugodowców.

JAKIE BYŁO TO POWSTANIE?

"ECHA LEŚNE" A "ROZDZIÓBIĄ NAS KRUKI WRONY"

SŁUŻBA W ARMII CARSKIEJ

Służba w wojsku rosyjskim przed 1863 rokiem nie była napiętnowana i niegodna Polaka. Uboga szlachta masowo zgłaszała się do szkół oficerskich, gdyż groziła jej deklasacja, a profesja zawodowego wojskowego broniła przed nędzą i degradacją. Na Ukrainie z 410 tysięcy szlachty aż 340 tysiącom odebrano szlachectwo i zrównano z chłopami, co wiązało się np. z ciężarem 25-letniej służby wojskowej (tzw. „sołdaty”). Dostając nominacją oficerską , otrzymywali „czyn”, co pozwalało utrzymać szlachectwo. Wielu z czasem uległo rusyfikacji (np. H. Rzewuski), ale pamiętać należy ,że oficerami rosyjskimi byli np. Traugutt, Padlewski, Sierakowski, Dąbrowski. Wykonywali zawód żołnierza, gromadzili doświadczenia na wojnie krymskiej, sewastopolskiej czy na Kaukazie. Istniała też spiskowa organizacja oficerów, składająca się w 2/3 z Polaków. Wolność utożsamiano z wojną powszechną. W powstaniu styczniowym brali udział również Rosjanie, Ukraińcy, Białorusini, z których 89 rozstrzelano, podobnie jak 669 Polaków.

LEŚNE ECHA POWSTANIA

ZADANIE 3

ZADANIE 1

ZADANIE 2

ZADANIE 4

ZADANIE 5

ZADANIE 6

TYTUŁY OPOWIADAŃ

ROZDZIÓBIĄ NAS...

ECHA LEŚNE

CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA POWSTAŃCÓW

Andrzej Borycki - Szymon Winrych

Jan Rozłucki – kapitan Rymwid

DO ZOBACZENIA!