Rzeźbotwórcza działalność wiatru
Czynnikami wpływającymi na intensywność rzeźbotwórczej działalności wiatru są:
- kierunek nachylenia stoku
- występowanie wiatrów stałych lub okresowych
- budowa skalna terenu
- pokrycie teresu
- obecnośc wody
- działalność człowieka
Erozyjna działalność wiatru
DEFLACJA
czyli właśnie wywiewanie luźnego i lekkiego materiału skalnego przez wiatr. W jej wyniku powstają formy terenu takie jak: * niecka (misa) deflacyjna *ostaniec deflacyjny *bruk deflacyjny
niecka deflacyjna
rozległe zagłębienie, z którego usunięto wierzchnią warstwę lekkiego materiału skalnego (piasków i pyłów). Gdy proces deflacji jest intensywny może prowadzić do tak silnej erozji, że odsłonięta zostanie warstwa wodonośna wód podziemnych. Prowadzi to do powstawania na pustyni oazy.
W wyniku przecięcia warstwy wodonośnej wody podziemne wydostają się i tworzą oazę
ostaniec deflacyjny
stromy pagórek o większej od sąsiadującego obszaru wytrzymałości na erozję (ze względu na budowę lub porastająca je roślinność), powstaje na skutek wywiania materiału otaczającego.
bruk deflacyjny
większy materiał skalny (głazy, żwir), pokrywa skalna, która nie uległa deflacji ze względu na swój ciężar, podczas gdy materiał lżejszy został usunięty.
KORAZJA
Proces polega na niesieniu przez wiatr lekkiego materiału (pyłu i piasku), który napotyka przeszkodę w postaci większych bloków skalnych. Wiatr uderza o te skały niesionym materiałem i szlifuje jego powierzchnię. Ze względu na ograniczoną siłę wiatru, najintensywniej zachodzi do około 30 cm nad powierzchnią ziemi (gdzie unoszone są największe odłamki skalne zdolne do szlifowania).
GRZYB SKALNY
pojedyncza skała o kształcie zbliżonym do grzyba (węższa u podstawy, szersza w czapie), powstała w wyniku silniejszego oszlifowania dolnej części skały przez wiatr.
JARDANGI I BRUZDY KORAZYJNE
wąskie, wyżłobione zagłębienie o wydłużonym kształcie (bruzda), oddzielone ostrymi, oszlifowanymi grzbietami (jardang).
Bruzdy korazyjne przedzielone jardangami (pustynia w Iranie)
GRANIAK
skała oszlifowana przez wiatr cechująca się wyraźnie zarysowanymi krawędziami (graniami).
TRANSPORT MATERIAŁU PRZEZ WIATR
Trakcja (toczenie, pełzanie) – materiał jest przesuwany po podłożu bez odrywania się od niego.Saltacja (skakanie) – materiał na przemian odrywa się od podłoża i uderza o nie wykonując ruch przypominający podskoki. Suspensja – trwałe zawieszenie materiału w powietrzu, który może być transportowany nawet na tysiące kilometrów.
od 1:20
AKUMULACYJNA DZIAŁALNOŚĆ WIATRU
RIPPLEMARKI
drobniutkie skalne “fale” usypane najczęściej z piasku. Przypominają swoim wyglądem zmarszczki lub grzbiety przeplatane niewielkimi obniżeniami.
WYDMY
czyli usypane przez wiatr piaszczyste wzniesienia
BARCHANY
najczęstszy typ wydmy na pustyni piaszczystej, ma kształt łuku (sierpa). Powstaje w miejscach, gdzie występuje luźny materiał skalny. Ponieważ ramiona wydmy są lżejsze od jej centrum – są one przesuwane zgodnie z kierunkiem wiatru szybciej niż środek wydmy.
WYDMA PARABOLICZNA
typ wydmy na pustyniach z obecnością roślinności lub dużych bloków skalnych, jej kształt jest podobny do barchanu, ale w tym przypadku przesunięciu ulega środek wydmy, a unieruchomione przez skały lub roślinność ramiona – pozostają w tyle.
Porównanie wydmy parabolicznej i barchanu
POKRYWA LESSOWA
Wiatr może także akumulować materiał skalny poza obszarami pustyń. Szczególnie podatny jest na to less. Materiał ten wywiewany jest z terenów odsłoniętych (min. pustyń i półpustyń) i akumulowany w postaci pokryw lessowych na terenach, gdzie napotyka przeszkody dla dalszego transportu. Dotyczy to min. Wyżyny Lessowej w Chinach. Przyczynia się to do tworzenia skały macierzystej pod bardzo żyzne czarnoziemy.
Obszary klimatów pustyń, półpustyń i suchych stepów na świecie
Obecnie pustynie zajmują około 19% powierzchni Ziemi.
PUSTYNIA ILASTA - TAKYR
pustynia zbudowana z wyschniętego, spękanego iłu. Okresowo (po opadach) zamienia się w obszar błotny.
PUSTYNIA PIASZCZYSTA- ERG
pustynia, której głównym materiałem jest luźny piasek, cechuje się obecnością licznych wydm.Wielki Erg Wschodni, Wielki Erg Zachodni, Ar-Rab al-Chali, Kara-kum
PUSTYNIA ŻWIROWA - SERIR
pustynia, której głównym materiałem jest większy piasek oraz żwir.Płw. ARbski, Australia, na Saharze
PUSTYNIA KAMIENISTA - HAMADA
pustynia, której głównym materiałem są mniejsze i większe bloki skalne (kamienie).Azja Środkowa, Wyżyna Irańska, Sahara
PUSTYNIA LODOWA
pustynia złożona w całości z lodu, pozbawiona materiału skalnego za wyjątkiem nunataków czyli szczytów skalnych (górskich) wystających ponad pokrywę lodową
Rzeźbotwórcza działalność wiatru
Aneta sdsdcdsdc
Created on August 21, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Smart Presentation
View
Practical Presentation
View
Essential Presentation
View
Akihabara Presentation
View
Pastel Color Presentation
View
Visual Presentation
View
Relaxing Presentation
Explore all templates
Transcript
Rzeźbotwórcza działalność wiatru
Czynnikami wpływającymi na intensywność rzeźbotwórczej działalności wiatru są:
Erozyjna działalność wiatru
DEFLACJA
czyli właśnie wywiewanie luźnego i lekkiego materiału skalnego przez wiatr. W jej wyniku powstają formy terenu takie jak: * niecka (misa) deflacyjna *ostaniec deflacyjny *bruk deflacyjny
niecka deflacyjna
rozległe zagłębienie, z którego usunięto wierzchnią warstwę lekkiego materiału skalnego (piasków i pyłów). Gdy proces deflacji jest intensywny może prowadzić do tak silnej erozji, że odsłonięta zostanie warstwa wodonośna wód podziemnych. Prowadzi to do powstawania na pustyni oazy.
W wyniku przecięcia warstwy wodonośnej wody podziemne wydostają się i tworzą oazę
ostaniec deflacyjny
stromy pagórek o większej od sąsiadującego obszaru wytrzymałości na erozję (ze względu na budowę lub porastająca je roślinność), powstaje na skutek wywiania materiału otaczającego.
bruk deflacyjny
większy materiał skalny (głazy, żwir), pokrywa skalna, która nie uległa deflacji ze względu na swój ciężar, podczas gdy materiał lżejszy został usunięty.
KORAZJA
Proces polega na niesieniu przez wiatr lekkiego materiału (pyłu i piasku), który napotyka przeszkodę w postaci większych bloków skalnych. Wiatr uderza o te skały niesionym materiałem i szlifuje jego powierzchnię. Ze względu na ograniczoną siłę wiatru, najintensywniej zachodzi do około 30 cm nad powierzchnią ziemi (gdzie unoszone są największe odłamki skalne zdolne do szlifowania).
GRZYB SKALNY
pojedyncza skała o kształcie zbliżonym do grzyba (węższa u podstawy, szersza w czapie), powstała w wyniku silniejszego oszlifowania dolnej części skały przez wiatr.
JARDANGI I BRUZDY KORAZYJNE
wąskie, wyżłobione zagłębienie o wydłużonym kształcie (bruzda), oddzielone ostrymi, oszlifowanymi grzbietami (jardang).
Bruzdy korazyjne przedzielone jardangami (pustynia w Iranie)
GRANIAK
skała oszlifowana przez wiatr cechująca się wyraźnie zarysowanymi krawędziami (graniami).
TRANSPORT MATERIAŁU PRZEZ WIATR
Trakcja (toczenie, pełzanie) – materiał jest przesuwany po podłożu bez odrywania się od niego.Saltacja (skakanie) – materiał na przemian odrywa się od podłoża i uderza o nie wykonując ruch przypominający podskoki. Suspensja – trwałe zawieszenie materiału w powietrzu, który może być transportowany nawet na tysiące kilometrów.
od 1:20
AKUMULACYJNA DZIAŁALNOŚĆ WIATRU
RIPPLEMARKI
drobniutkie skalne “fale” usypane najczęściej z piasku. Przypominają swoim wyglądem zmarszczki lub grzbiety przeplatane niewielkimi obniżeniami.
WYDMY
czyli usypane przez wiatr piaszczyste wzniesienia
BARCHANY
najczęstszy typ wydmy na pustyni piaszczystej, ma kształt łuku (sierpa). Powstaje w miejscach, gdzie występuje luźny materiał skalny. Ponieważ ramiona wydmy są lżejsze od jej centrum – są one przesuwane zgodnie z kierunkiem wiatru szybciej niż środek wydmy.
WYDMA PARABOLICZNA
typ wydmy na pustyniach z obecnością roślinności lub dużych bloków skalnych, jej kształt jest podobny do barchanu, ale w tym przypadku przesunięciu ulega środek wydmy, a unieruchomione przez skały lub roślinność ramiona – pozostają w tyle.
Porównanie wydmy parabolicznej i barchanu
POKRYWA LESSOWA
Wiatr może także akumulować materiał skalny poza obszarami pustyń. Szczególnie podatny jest na to less. Materiał ten wywiewany jest z terenów odsłoniętych (min. pustyń i półpustyń) i akumulowany w postaci pokryw lessowych na terenach, gdzie napotyka przeszkody dla dalszego transportu. Dotyczy to min. Wyżyny Lessowej w Chinach. Przyczynia się to do tworzenia skały macierzystej pod bardzo żyzne czarnoziemy.
Obszary klimatów pustyń, półpustyń i suchych stepów na świecie
Obecnie pustynie zajmują około 19% powierzchni Ziemi.
PUSTYNIA ILASTA - TAKYR
pustynia zbudowana z wyschniętego, spękanego iłu. Okresowo (po opadach) zamienia się w obszar błotny.
PUSTYNIA PIASZCZYSTA- ERG
pustynia, której głównym materiałem jest luźny piasek, cechuje się obecnością licznych wydm.Wielki Erg Wschodni, Wielki Erg Zachodni, Ar-Rab al-Chali, Kara-kum
PUSTYNIA ŻWIROWA - SERIR
pustynia, której głównym materiałem jest większy piasek oraz żwir.Płw. ARbski, Australia, na Saharze
PUSTYNIA KAMIENISTA - HAMADA
pustynia, której głównym materiałem są mniejsze i większe bloki skalne (kamienie).Azja Środkowa, Wyżyna Irańska, Sahara
PUSTYNIA LODOWA
pustynia złożona w całości z lodu, pozbawiona materiału skalnego za wyjątkiem nunataków czyli szczytów skalnych (górskich) wystających ponad pokrywę lodową