10. EDB Bezpieczny obywatel, bezpieczne państwo

Bezpieczny obywatel, bezpieczne państwo.

Co to jest bezpieczeństwo?

Bezpieczeństwo

to stan spokoju, życie wolne od wszelkich zagrożeń, lęku oraz nieustanny proces umożliwiający normalne funkcjonowanie, rozwój i realizację obranych celów w obliczu zachodzących zmian.

Rodzaje bezpieczeństwa

(kogo dotyczy?)

-bezpieczeństwo osobiste (jednostkowe) -bezpieczeństwo zbiorowe:-narodowe (państwowe) -międzynarodowe -globalne (światowe)

Rodzaje bezpieczeństwa

(czego dotyczy?)

-militarne (agresja zbrojna, okupacja) -ekologiczne (smog) -społeczne (bieda, bezrobocie) -polityczne (niedemokratyczny sposób sprawowania władzy) -gospodarcze (energetyczne)

Bezpieczeństwo państwa

to stan, w którym istnienie państwa nie jest zagrożone, państwo ma warunki do swobodnego, niczym nie zakłóconego rozwoju. To także proces prowadzący do zapewnienia tego stanu.

Na bezpieczeństwo państwa mają wpływ:

-potencjał militarny -sojusze polityczno- wojskowe -sytuacja gospodarcza -współpraca międzynarodowa -postęp techniczno- naukowy -polityka wewnętrzna

Dziedziny bezpieczeństwa państwa:

-obrona narodowa -ochrona -bezpieczeństwo społeczno- gospodarcze

Obrona narodowa:

oznacza bezpieczeństwo militarne, zewnętrzne,

Ochrona:

wiąże się z cywilnym i wewnętrznym aspektem funkcjonowania państwa. To wszelkie dostępne zabezpieczenia, jakie są w dyspozycji państwa i mogą być zastosowane wobec potencjalnych zagrożeń wewnętrznych: katastrof i klęsk żywiołowych, zagrożeń bezpieczeństwa osobistego czy porządku publicznego

Bezpieczeństwo społeczno- gospodarcze:

o bezpieczeństwie decydują także: świadomość społeczna jego obywateli, potencjał gospodarki, efektywność rolnictwa, sektor naukowy i energetyczny, wynalazczość, infrastruktura, transport, finanse, demografia, edukacja, kultura, kondycja psychofizyczno- społeczna

Wybrane podmioty odpowiadające za bezpieczeństwo państwa i jego obywateli:

Instytucje: -parlament -prezydent -premier

Służby: -państwowe ratownictwo medyczne -policja -siły zbrojne

(ustawy dotyczące obronności)

(zwierzchnik sił zbrojnych)

(szef Rady Ministrów)

Bezpieczeństwo Polski w stosunkach międzynarodowych.

Co decyduje o pozycji państwa na arenie międzynarodowej?

-potencjał militarny (liczba i uzbrojenie sił zbrojnych) -położenie geopolityczne -zawarte sojusze

216 100 żołnierzy w 2024r.

Położenie Polski na mapie

Polska leży w tzw. przewężeniu bałtycko- karpackim, stanowiącym łącznik między Europą i Azją, a jednocześnie granicę między Zachodem i Wschodem.

Za sąsiadów mamy dwa silne i duże państwa: Niemcy i Rosję.

Międzynarodowe starania o bezpieczeństwo na świecie.

-ONZ (Organizacja Narodów Zjednoczonych)- zastąpiła po I wojnie światowej Ligę Narodów; powstała w 1945r., założyło ją 50 państw, w tym Polska. Czym się zajmuje

Do celów działalności należą: utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, organizacja wszechstronnej współpracy, popieranie rozwoju i przyjaznych stosunków między narodami, rozwiązywanie wspólnych problemów społecznych, gospodarczych, kulturalnych i humanitarnych a także działania na rzecz przestrzegania praw człowieka i podstawowych wolności.

1. ONZ

2. OBWE- Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie; powstała w 1995r.; jest to regionalna inicjatywa o celach zbieżnych z ONZ.

1. ONZ 2. OBWE

3. Unia Europejska- powstała w 1993r.; zapewnia bezpieczny rozwój całych państw jak i poszczególnych obywateli.

PL- 2004r.

1. ONZ 2. OBWE 3. UE

4. Pakt Północnoatlantycki (NATO)- powstał w 1949r., obecnie skupia 30 państw członkowskich, wspólne możliwości wojskowe krajów sojuszniczych NATO kilkakrotnie przewyższają ewentualnych przeciwników.

Udział Polski w inicjatywach regionalnych:

-Grupa Wyszechradzka -Trójkąt Weimarski -Rada Państw Morza Bałtyckiego

Polska, Czechy, Słowacja, Węgry; cel: pogłębianie współpracy między państwami.

Polska, Niemcy, Francja; cel: pogłębienie współpracy między państwami.

kraje nadbałtyckie; cel: ochrona środowiska, edukacja, bezpieczeństwo, rozwój gospodarczy.

Aktywność Polski w ogranizacjach międzynarodowych

• około 30 misji pokojowych ONZ (m.in. Liban, Wzgórza Golan, Irak, Kuwejt, Bośnia i Hercegowina, Kosowo, Sudan)

• obserwowanie z ramienia OBWE wyborów, rozejmów i przebiegów rokowań w Europie (np. w Donbasie na Ukrainie)

• działania sojusznicze w ramach Paktu Północno- atlantyckiego (np. misje szkoleniowe i stabilizacyjne w Afganistanie, Iraku, Pakistanie)

• pomoc humanitarna (Polska Akcja Humanitarna, Caritas, Polski Czerwony Krzyż)- pomaganie ludności dotkniętej konfliktami zbrojnymi na całym świecie

Dziś, w XXI wieku mamy do czynienia z wieloma zagrożeniami bezpieczeństwa narodowego i światowego.

-trudne do przewidzenia, np. działalność organizacji terrorystycznych -powracające (lokalne konflikty zbrojne)

Filary współczesnego bezpieczeństwa Polski

-udział w sojuszach i organizacjach międzynarodowych (główną formą jest obecność w strukturach NATO) -współpraca gospodarczo- społeczna z państwami europejskimi (w ramach UE) -inicjatywy regionalne (Trójkąt Weimarski (Polska, Francja, Niemcy), Grupa Wyszechradzka (Polska, Czechy, Słowacja, Węgry)- pogłebianie współpracy między zrzeszonymi państwami

Strategia Polski odnosząca się do utrzymywania bezpieczeństwa państwa

-utrzymanie i doskonalenie zintegrowanego systemu bezpieczeństwa państwa oraz systemów związanych z ratownictwem, monitorowaniem zagrożen i usuwaniem ich skutków -aktywność Polski na arenie międzynarodowej na rzecz przestrzegania uniwersalnych wartości (tj. praw człowieka, demokracji, wolności) -dobre relacje z państwami sąsiednimi -wspieranie działań NATO i UE -wzmacnianie własnej obrony cywilnej i wojskowej

Co zagraża Polsce

Wybrane zagrożenia Polski:

• zagrożenie porządku publicznego
• niski przyrost naturalny, starzenie się społeczeństwa
• migracja zawodowa
• ograniczenie dostępu do niektórych rynków
• degradacja środowiska naturalnego
• terroryzm (także ten w cyberprzestrzeni)

Dobrego dnia:)