Profilaktyka chorób układu moczowego

Profilaktyka chorób układu moczowego

rola i zadania pielęgniarki, wskazówki edukacyjne dla chorego z powtarzającym się odmiedniczkowym zapaleniem nerek.

Choroby układu moczowego to problem, z którym borykają się zarówno mężczyźni, jak i kobiety, i to w każdym wieku. Niezależnie od stopnia zaawansowania, nie należy lekceważyć choćby najmniejszych objawów choroby.

Najczęściej występujące choroby układu moczowego:

• kamica nerkowa;
• nietrzymanie moczu;
• zapalenie pęchrza moczowego;

Kamica nerkowa

To inaczej kamienie nerkowe. Powstają z nierozpuszczalnych substancji, tworzących w pierwszej fazie małe kryształki, czyli tzw. piasek, który z czasem łączy się w złogi. Kamica nerkowa zwykle występuje u mężczyzn w wieku 40—50 lat i kobiet między 50. a 70. rokiem życia. Po pierwszym napadzie kolki nerkowej u połowy chorych w ciągu 5-10 lat występują kolejne napady.

Nietrzymanie moczu

40 r.ż.

Niekontrolowane, mimowolne oddawanie moczu. Zdarza się w każdym wieku, zarówno u mężczyzn, jak i kobiet. Jeśli jednak przyjrzymy się dokładniej medycznym statystykom, okazuje się, że dużo częściej z problemem tym borykają się kobiety po 40. roku życia. Chodzi o sporą grupę, bo nietrzymanie moczu pojawia się u 1 na 5 kobiet. Po 80. roku życia, liczba ta zwiększa się jeszcze bardziej: na tę wstydliwą i uciążliwą dolegliwość cierpi połowa kobiet i jedna trzecia mężczyzn. Dodatkowo, u kobiet, ryzyko pojawienia się nietrzymania moczu zwiększa się z każdą kolejną ciążą, a sprzyjają mu otyłość, przewlekłe zaparcia, przebyte operacje ginekologiczne oraz menopauza.

80 r.ż.

80 r.ż.

Zapalenie pęcherza moczowego

Powodowane jest przez bakterie w drogach moczowych powyżej dolnego zwieracza pęcherza moczowego. Do pierwszego roku życia, problem dotyka w głównej mierze chłopców. Zapalenie pęcherza moczowego pojawia się u dwóch trzecich pośród wszystkich urodzonych. Między 2. a 50. rokiem życia, sytuacja się zmienia. Problemy z pęcherzem pojawiają się u kobiet od 10 do 50 razy częściej niż u mężczyzn. Spowodowane jest to odmienną budową cewki moczowej, położeniem jej ujścia w pobliżu pochwy i odbytnicy, co ułatwia osadzanie i namnażanie bakterii. Po 50. roku życia ilość zachorowań wzrasta ponownie u mężczyzn.

Czym jest ostre odmiedniczkowe zaplenie nerek?

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek jest jednym z rodzajów zakażenia układu moczowego. Jest to tzw. zakażenie wstępujące - bakterie przedostają się z dolnych "pięter" układu moczowego (czyli z cewki moczowej i pęcherza moczowego) do pięter górnych, czyli do nerek. W przebiegu ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek zakażenie i proces zapalny dotyczy zarówno układu kielichowo-miedniczkowego nerek, jak i przylegającego miąższu rdzenia nerki. Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest skutkiem źle leczonych lub nieleczonych infekcji i zapaleń pęcherza moczowego i cewki moczowej.

Do objawów odmiedniczkowego zapalenia nerek zalicza się:

• objawy zapalenia pęcherza moczowego – trudności w oddawaniu moczu, pieczenie w kroczu, oddawanie moczu małymi porcjami, częste wizyty w toalecie, zaczerwienienie w okolicy cewki, parcie na mocz,

• ból w okolicy lędźwiowej,
• złe samopoczucie,
• gorączka,
• nudności, wymioty,
• ból przy wstrząsaniu pięścią u dołu pleców, zwykle jednostronny,
• tkliwość w podbrzuszu.

LECZENIE ODMIEDNICZKOWEGO ZAPALENIA NAREK

Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia oparta na wynikach badań moczu. Należy zastosować antybiotyk na tę konkretną bakterię, która znajduje się w moczu i na który dany drobnoustrój jest wrażliwy. Podczas oczekiwania na wyniki badań Pacjent otrzymuje antybiotyk typowy na leczenie zakażenia dróg moczowych. Jeżeli stan chorego jest ciężki, podaje się antybiotyki drogą dożylną. Zazwyczaj leczenie trwa ok. 10–14 dni.

Rola i zadania pielęgniarki

• Niedoprowadznie do odwodnienia pacjenta poprzez rozłozenie wypijanych płynów w ciągu 24h, zastapnienie np kostkami lodu czy cukierkami do ssania

• obserwacja oraz dokumentowanie ilości wydalanego moczu przez dobową zbiórkę moczu, prowadzenie bilansu płynów oraz informowanie lekarza o każdym mniejdzeniu wydalania moczu poniżej 500zl/dobę
• kontrola podstawowych parametrów i masy ciała
• obserwacja pod kątem powikłań (tętno, ciśnienie tętnicze krwii, oddech)
• zachęcenie pacjenta do odpoczynku i pozostania w łóżku
• utrzymanie czystości skóry, szczególnie okolicy moczowo-płuciowej
• przyjmowanie zleconych przez lekarza leków i antybityków

1. kon

Rola i zadania pielęgniarki c.d.

• 1) Zbieranie informacji:
• Wywiad - dane osobowe, warunki bytowe, tryb życia, używki, przebyte choroby, operacje, stan uzębienia/ ogniska zapalne;
• obserwacja - diurezę - ilośc wydalanego moczu
• - anuria - bezmocz (mniej niż 100 ml moczu na dobę)
• - oliguria - skąpomocz (poniżej 500ml/dobę)
• - poliuria - wilomocz, powyżej 2,5l/dobę
• gromadzenie płynów - kontrola masy ciała/waga - obrzęki pochodzenia nerkowego - na twarzy i rękach.
• parametry życiowych: tętna, RR, oddechu / nadciśnienie tętniczne związane z nadmiernym wydalaniem reniny przez niedokrwione nerki
• stan świadomości, łaknienia, bólu - charakter, występowanie
• 2) Analiza dokumentacji:
• raport pielęgniarski,
• karta gorączkowa
• karta zleceń
• karta dobowa zbiórki moczu
• wyniki badań moczu
• krwi (kontrola metabolitów przemiany azotowej, występowanie mocznika, kreatyniny, kwasu moczowego)

Profilaktyka:

unikanie przez kobiety stosowania dopochwowo: tamponów, środków plemnikobójczych, kaptórków czy dezodorantów intymnych oraz oddawanie moczu zaraz po stosunku płuciowym

nieprzetrzymywanie moczu w pęcherzu, jeśli pojawia się uczucie parcia na mocz;

zwiększenie wypijania płynów w ciągu dnia;

unikanie płynów do kąpieli

regularne stosowane leków

LITERATURA: 1.Choroby wewnętrzne - red. Wojciech Pędich, Iwona Jakubowska-Kuźmiuk - PZWL W-wa 1999 2.Ćwiczenia z chorób wewnętrznych pielęgniarstwa internistycznego – J.Szewieczek, I.Caus – Śląska Akademia Medyczna 1999 3.Pielęgniarstwo – Olaf Krischnick – Urban & Partner, Wrocław 2001 4.Zarys chorób wewnętrznych dla studentów pielęgniarstwa – pod red. Jadwigi Daniuk, GraŜyny Jurkowskiej – CZELEJ, Lublin 2005.