DEKADENTYZM, CZYLI ZWĄTPIENIE I ROZPACZ W POEZJI TETMAJERA

KLIMATY KOŃCA WIEKU

DEKADENTYZM, CZYLI ZWĄTPIENIE I ROZPACZ

POROZMAWIAJMY

Jak oceniasz kondycję duchową człowieka we współczesnym świecie? Jakie są- według Ciebie- jego potrzeby, pragnienia? Czy ich zaspokojenie przynosi mu satysfakcję?

POROZMAWIAJMY

Żyjemy współcześnie w okresie przemian, braku stabilności oraz poczucia kryzysu wartości i upadku autorytetów. Oceń na podstawie artykułów, relacji telewizyjnych i własnych doświadczeń, jakie nastroje indywidualne i społeczne budzi taka sytuacja. Czy dostrzegasz jakieś analogie z postawami sprzed ponad 120 lat?

WPROWADZENIE

Pod koniec XIX wieku optymizm pozytywistycznych koncepcji okazał się mrzonką, która młodopolski publicysta Artur Górski określił mianem bankructwa idei. Panowało przekonanie o nadciągającym zmierzchu kultury europejskiej, który wiązano także ze zbliżającym się końcem wieku.

WPROWADZENIE

Wynikający z tego nastrój pesymizmu, a także przeczucie, że świat i ludzkość zmierzają ku nieuchronnej katastrofie, ukształtowały postawę światopoglądową, zwana dekadentyzmem. Charakteryzowały ją negacja dotychczasowych wartości i niezgoda na istniejący świat, niechęć do działania, melancholia oraz pragnienie nirwany i śmierci. Wiązało się to z niezdolnością do działania. Nie wysuwano też żadnych konstruktywnych postulatów, które pomogłyby przezwyciężyć uczucie pustki i bezradności..

Jedyną myślą nie do zniesienia jest to, że znieść można wszystko.

Arthur Rimbaud

Dekadentyzm, inaczej choroba wieku, jest to termin określający tendencję występującą w literaturze w 2. połowie XIX i w początkach XX w. jako wyraz przekonania o kryzysie i upadku tradycyjnych form kultury europejskiej. Dekadentyzm jest nurtem światopoglądowym oraz artystycznym. Nazwa wywodzi się z języka francuskiego: “decadence”, czyli ''chylenie się ku upadkowi'', ''schyłek (wieku)''. We Francji dekadentyzm łączy się z symbolizmem - kierunkiem obecnym w poezji i sztuce, natomiast w Wielkiej Brytanii z ruchem intelektualnym i artystycznym - estetyzmem. Najważniejszą postacią dla dekadentyzmu jest Charles Baudelaire, francuski poeta i krytyk sztuki. Jego zbiór wierszy, ''Kwiaty zła'' z 1857r. jest kluczowym dla tej epoki.

DEKADENTYZM

KATASTROFIZM

NIRWANA

WIĘCEJ

WARTO PRZECZYTAĆ

CO SKŁADA SIĘ NA FORMUŁĘ DEKADENTYZMU?

pesymizm, rozpacz, brak nadziei, ból istnienia

bierność, niemoc, bezwład, melancholia

kryzys wiary, wartości, nihilizm

samotność, dążność do izolacji, wyobcowanie

pragnienie nicości, nieistnienia (nirwany)

subiektywizm, egotyzm, skupienie na własnym ja, autorefleksja

kontemplacja, marzenie, ekspresja

koniec wieku xix

Przekleństwo?... Tylko dziki, kiedy się skaleczy, złorzeczy swemu bogu, skrytemu w przestworze. Ironia?... Lecz największe z szyderstw czyż się może równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy? Wzgarda... lecz tylko głupiec gardzi tym ciężarem, którego wziąć na słabe nie zdoła ramiona. Rozpacz?... Więc za przykładem trzeba iść skorpiona, co się zabija, kiedy otoczą go żarem? Walka?... Ale czyż mrówka rzucona na szyny może walczyć z pociągiem nadchodzącym w pędzie? Rezygnacja?... Czyż przez to mniej się cierpieć będzie, gdy się z poddaniem schyli pod nóż gilotyny? Byt przyszły?... Gwiazd tajniki któż z ludzi ogląda, kto zliczy zgasłe słońca i kres światu zgadnie? Użycie?... Ależ w duszy jest zawsze coś na dnie, co wśród użycia pragnie, wśród rozkoszy żąda. Cóż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy, dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza? Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza, człowiecze z końca wieku?... Głowę zwiesił niemy.

KONIEC WIEKU XIX

zadania do wiersza

10

KONIEC WIEKU XIX- utrwalenie wiadomości

NIE WIERZĘ W NIC

Nie wie­rzę w nic, nie pra­gnę ni­cze­go na świe­cie, wstręt mam do wszyst­kich czy­nów, drwię z wszel­kich za­pa­łów: po­są­gi mo­ich ma­rzeń strą­cam z pie­de­sta­łów i zdru­zgo­ta­ne rzu­cam w nie­pa­mię­ci śmie­cie... A wprzód je dep­cę z żalu tak dzi­kim sza­leń­stwem, jak rzeź­biarz, co chciał za­kląć w mar­mur Afro­dy­tę, wi­dząc trud swój da­rem­nym, mar­mu­ry roz­bi­te dep­ce, plą­cząc krzyk bólu z śmie­chem i prze­kleń­stwem. I jed­na mi już tyl­ko wia­ra po­zo­sta­ła: że ko­niecz­ność jest wszyst­kim, wola ludz­ka ni­czym - i jed­no mi już tyl­ko zo­sta­ło pra­gnie­nie Nir­wa­ny, w któ­rej ist­ność po­grą­ża się cała w bez­wład­no­ści, w omdle­niu sen­nym, ta­jem­ni­czym, i nie czu­jąc prze­cho­dzi z wol­na w nie­ist­nie­nie.

NIE WIERZĘ W NIC...

zadania do wiersza

DEKADENTYZM WSPÓŁCZEŚNIE

Dekadentyzm swoje piętno odcisnął także na muzyce rockowej i metalowej. Charakterystyczna apatia, bezsilność, cierpienie, postawy anarchistyczne stanowią ich ważny i stały element. Ten nurt światopoglądowy i artystyczny stał się źródłem twórczości muzyków. Potrzeba dzielenia się swoimi odczuciami ze światem doprowadziła do powstania setek utworów, w których łatwo odnaleźć charakter dekadencki. Jednym z zespołów, w twórczości którego można doszukać się takiego charakteru, jest "Nirvana".

Nirvana - Bad Moon Rising

Home

DO ZOBACZENIA!