PRZYWIĄZANIE by Maja Wysokińska

ROLA STYLU PRZYWIĄZANIA W OCENIE SATYSFAKCJI Z ŻYCIA SEKSUALNEGO

Maja Wysokińśka / Klaudia Przybylak

STYL PRZYWIĄZANIA

Stopień poczucia zaufania i bezpieczeństwa w związkach interpersonalnych, kształtujący się w okresie niemowlęctwa.

• Wraz z wiekiem obraz figur przywiązania (najczęściej matki) jest wzmacniany i podtrzymywany
• W dorosłości służy jako podstawa do postrzegania siebie i innych oraz do regulacji emocji i zachowań w obrębie związków erotycznych

STYLE PRZYWIĄZANIA

• BEZPIECZNY styl przywiązania rozwija się, gdy osoby znaczące są dostępne emocjonalnie wrażliwe i uważne w stosunku do indywidualnych potrzeb danej osoby. Skutkuje wysokim poczuciem własnej wartości, miłości i pozytywnych oczekiwań w stosunku do innych osób

• LĘKOWY styl przywiązania rozwija się gdy osoby znaczące są uporczywie niedostępne, obojętne i niewrażliwe. Takie osoby wykonują usilne próby, by utrzymać bliskość z osobami znaczącymi, mimo ich obojętności oraz starannie monitorują relacje z innymi pod kątem deficytu lub osłabienia fizycznej lub emocjonalnej bliskości (Cassidy i Berlin, 1994)

• AMBIWALENTNY styl przywiązania. Takie osoby dążą do utrzymania niezależności i samodzielności, zaprzeczając jednocześnie potrzebom lub stanom emocjonalnym, które mogłyby aktywować system przywiązania (Mikulincer i Shaver 2007). Nie pozwalają sobie samym na bliskość emocjonalną w stosunku do swoich partnerów.

PRZYWIĄZANIA POZABEZPIECZNE

- WYMIAR "LĘKU" I "UNIKANIA"

(Butzer i Campbell 2008).

WYMIAR "LĘK" - stopień w jakim jednostka lękowo antycypuje porzucenie przez partnera. WYMIAR "UNIKANIE" - stopień w jakim jednostka czuje się niekomfortowo z bliskością, unika emocjonalnej intymności i zależności w związku

Przywiązanie lękowe jest związane z negatywnym obrazem samego siebie, natomiast przywiązanie unikające - z negatywnym obrazem innych

KWESTIONARIUSZ STYLÓW PRZYWIĄZANIOWYCH

Mieczysław Plopa (2008)

• Przeznaczony do badania stylów przywiązaniowych w relacjach partnerskich (romantycznych).
• Mierzy satysfakcję ze związku, staż związku, jakość komunikacji w związku

SATYSFAKCJA SEKSUALNA

„Stopień, w jaki osoba jest szczęśliwa z seksualnych aspektów swojego intymnego związku” (Sprecher, Cate, 2004)

• pozytywna satysfakcja ma pozytywny wpływ na zaangażowanie w związek, wzmacniając go w różnych wymiarach
• składają się na nią aspekty fizjologiczne relacji seksualnej, ale też psychologiczne i kulturowe

MODEL EKOLOGICZNY SATYSFAKCJI SEKSUALNEJ

A.W. Henderson i współpracownicy (2009)

MIKROSYSTEM: (indywidualne cechy, jak płeć, wiek, osobowość, stan zdrowia fizycznego i psychicznego)MEZOSYSTEM: (zmienne relacyjne, funkcjonowanie seksualne, poziom intymności, otwartości, jakość komunikacji) EGZOSYSTEM: (relacje rodzinne, rodzicielstwo, wsparcie społeczne, status społeczny) MAKROSYSTEM: (czynniki instytucjonalne i społeczne, np. ideologiczne, religijne, polityczne).

TRÓJWYMIAROWY MODEL RELACJI EROTYCZNEJ

(Ainsworth, Bowlby)

systemPRZYWIĄZANIA

system OPIEKUŃCZOŚCI

systemSEKSUALNOŚCI

4 WYMIARY SYSTEMU OPIEKUŃCZOŚCI

• Bliskość: skłonność jednostki do zaoferowania fizycznej i emocjonalnej bliskości w celu uspokojenia partnera, który przeżywa stres, czy napięcie.

• Wrażliwość: zdolność dostrzegania sygnałów, mówiących o tym, że partner potrzebuje pomocy.

• Kontrola: skłonność do podejmowania zbyt dużej odpowiedzialności za błąd partnera, przy jednoczesnym ograniczaniu partnera w poszukiwaniu przez niego własnych rozwiązań.

• Kompulsywna opiekuńczość: skłonność danej osoby do nadmiernego zaangażowania w życie partnera w stosunku do jego rzeczywistego zapotrzebowania na pomoc.

SYSTEM SEKSUALNOŚCI

• Powstawanie wzajemnej atrakcyjności, przyciąganie się i tworzenie więzi, a następnie kontynuowanie i rozwijanie relacji oraz zwiększanie jakości związku

• Optymalna seksualność w kontekście trwającego związku- jednocześnie poczucie bezpieczeństwa, opieki i zaspokojenia seksualnego, co daje maksymalizację korzyści, zarówno dla osoby jak i jej partnera

• Subiektywna ocena pozytywnych i negatywnych aspektów własnej relacji seksualnej oraz poziom seksualnej satysfakcji może być rozpatrywany i analizowany jedynie pod względem jego integracji z funkcjonowaniem systemów przywiązania i opiekuńczych

związek między stylami przywiązania a satysfakcją seksualną...

OSOBY BEZPIECZNIE PRZYWIĄZANE

mają więcej pozytywnych doświadczeń seksualnych i więcej pozytywnej satysfakcji seksualnej w swoich związkach niż osoby z przywiązaniem pozabezpiecznym czują się komfortowo ze swoją seksualnością, są otwarte na seksualne doświadczenia i eksperymenty oraz charakteryzują się różnorodnością seksualnych aktywności są bardziej aktywne seksualnie z partnerami, z którymi są w relacji intymnej, a seks jest wspólnie przez partnerów inicjowany mniej jest seksu przygodnego i ryzykownych zachowań seksualnych, a motywacją dla aktywności seksualnej jest częściej wyrażanie miłości do partnera

(Mikulincer i Shaver, 2007)

(Feeney i Noller, 2004).

(Feeney, Noller i Patty, 1993; Brennan i Shaver, 1995)

(Tracy, Shaver, Albino i Cooper, 2003)

OSOBY LĘKOWO PRZYWIĄZANE

Przywiązanie lękowe jest istotne w przeżywaniu seksualności przez kobiety pozostające w związkach i jednocześnie spełniające kryteria zaburzeń osobowości borderline Kobiety o lękowym stylu przywiązania częściej zgadzają się na niechciany seks w hipotetycznej sytuacji U osób z przywiązaniem lękowym występuje częstsze wykorzystanie seksu, by podtrzymywać intensywną bliskość i łagodzić obawy odrzucenia i opuszczenia Osoby charakteryzujące się lękowym przywiązaniem gorzej komunikują się ze swoimi partnerami na temat seksualności i relacjonują mniejsze zadowolenie ze współżycia seksualnego

(Bouchard, Godbout i Sabourin, 2009)

(Impett i Peplau, 2002)

(Tracy i współpracownicy, 2003)

(Khoury i Findlay, 2014)

Zależności między seksualnością a jakością związku

• Wyższe poziomy satysfakcji seksualnej są związane z lepszą jakością, stabilnością i trwałością związku

(Sprecher i Cate, 2004)

• Badania analitycznowspółczynnikowe pokazują, że seksualność jest istotnym (podstawowym) składnikiem pierwowzoru jakości kontaktów

(Hassebrauck i Fehr, 2002).

• Niektóre pary mogą być zadowolone ze swojej relacji w ogóle, ale nie zadowolone ze swojego pożycia seksualnego, i odwrotnie

(Edwards i Booth, 1994; Kaplan, 1974).

KSS

KWESTIONARIUSZ SATYSFAKCJI SEKSUALNEJ

Mieczysław Plopa (2008)

KSS składający się z 10 stwierdzeń może być stosowany zarówno w badaniach indywidualnych, jak i zbiorowych osób obu płci będących w związkach formalnych czy nieformalnych.

• BLISKOŚĆ - relacja intymności, bliskości o charakterze romantycznym (poziom romantycznej relacji, otwartości, zwierzania się, akceptacji zapachu, ciała)

• PIESZCZOTY - ocena satysfakcji z kontaktów fizycznych poza stosunkiem seksualnym (poziom odczuwanej satysfakcji z „gry wstępnej”, wzajemnego dotykania się)
• SEKS - poziom satysfakcji ze stosunku seksualnego i osiągnego (lub nie) orgazmu

KSS

KWESTIONARIUSZ SATYSFAKCJI SEKSUALNEJ

Mieczysław Plopa (2008)

• Osoby wykazujące się stylem przywiązaniowym unikowym czy lękowo-ambiwalentnym wyrażały więcej problemów w doświadczaniu SS

• Doświadczenie bezpiecznego przywiązania sprzyja osiąganiu większej satysfakcji w małżeństwie zarówno przez żony, jak i mężów, zaś doświadczenie unikowego stylu obniża ją
• Poziom odczuwanej satysfakcji seksualnej jest współzależny z poziomem odczuwanej satysfakcji ze związku.
• Badania wskazują, że nieumiejętność czy niezdolność otwartej komunikacji dotyczącej pragnień seksualnych jest częstą przyczyną problemów związanych z osiąganiem orgazmu w szczególności u kobiet.

PODSUMOWANIE - STYLE PRZYWIĄZANIA A SS

UNIKAJĄCY

AMBIWALENTNY

BEZPIECZNY

seksualność jako obszar poszukiwania niespełnionych pragnień relacyjnych częściej angażują się w seks bez ochoty, seks i zgoda na seks staje się narzędziem potwierdzającym przywiązanie i bliskość, nawet kosztem przeżywania mniejszej przyjemności ze stosunku seksualnego przeżywają więcej lęku wobec seksu, częściej doświadczają zawodów seksualnych większa skłonność do angażowania się w zachowania ryzykowne w obszarze seksualności

zdystansowana konieczność bliskości rozumianej zarówno jako bliskość fizyczna, jak i intymność w relacji z partnerem unikanie zbliżenia, bądź nie przywiązywanie wagi do seksualności, seks z przypadkowymi partnerami, krótkotrwałe relacje, unikanie przeżywania nadmiaru emocji związanych z seksem motywem nie jest ani bliskość ani przyjemność, a częściej motywy własne, takie jak zwiększenie prestiżu, sprawowanie kontroli w związku itp. Seksualność jako narzędzie dalszego dystansowania się i kontroli

aktywność nakierowana na budowanie związków opartych o intymność, wierność i obopólną satysfakcję pozytywne myślenie o seksie i przeżywanie mniej lęku związanego z tą sferą funkcjonowania docenianie życia seksualnego i różnych jego aspektów, czerpanie radości i angażowanie się w zachowania eksploracyjne ze stałymi partnerami. odczuwanie komfortu związanego ze swoją seksualnością i bliskością, co prawdopodobnie przyczynia się do wyższej satysfakcji

BIBLIOGRAFIA

Plopa, M. (2008). Kwestionariusz Stylów Przywiązaniowych (KSP). VIZJA PRESS & IT. Plopa, M. (2017). Kwestionariusz Satysfakcji Seksualnej. Polskie Forum Psychologiczne, 22(4), 519–543. Trzęsowska-Greszta, E. and Szymczyk, B., 2014. Styl przywiązania a seksualność człowieka w świetle najnowszych badań. Kwartalnik Naukowy, 4(20).