ARGIA ETA SOINUA

ARGIA ETA SOINUA

Hasi

8. Newton-en diskoa

aURKIBIDEA

1. Zer dira uhinak?

9. Zer da sionua?

2. Zer da argia?

3. Nola hedatzen da?

10. Nola hedatzen da?

4. Nola islatzen da?

5. Argiaren errefrakzioa

11. Nola funtzionayzen dute: sonarra ekografoa

6. Gorputz motak

7. Zergatik ikusten ditugu objektuak? Zergatik ikusten ditugu koloreak?

zer dira uhinak?

Uhina perturbazio baten eraginez, energia transmisio era bat da, garraio netorik gabe. Erreakzio fisiko baten ondorioz, denboran eta espazioan perturbazio bat sortzen denean eta honek izaera materiala duen heinean, honen inguruko eremura hedatzeko joera dauka beti, tarte periodikoetan zabalduz.

pultsatu

zer da argia?

Argia giza begiarentzat ikusgai den erradiazio elektromagnetikoa da.

ARGIA

nola islatzen da?

nOLA HEDATZEN DA?

Argia lerro zuzenean hedatzen da, argiaren norabidea eta hedapenaren zentzua adierazten duen lerroari argi izpia deritzo. Argia norabide guztietara hedatzen da.

Argiaren hausnarketa bitarteko beraren gainazala jo ondoren erdi berean gertatzen den argi izpien norabide aldaketa da.

ARGIAREN ERREFRAKZIOA

Errefrakzioa uhin bat bi ingurune banatzen dituen gainazalera iristean, bigarren gainazalera sartzen da uhin-higiduraren energiaren zati bat eramanez eta hedapen-norabidea aldatuz. Errefrakzioa uhinaren abiaduraren aldaketaren ondorioz sortzen da eta gertatu dadin, bi inguruneek errefrakzio-indize ezberdina izan behar dute.

gorputz motak

zeharrargia

gardenak

opakoak

Ez du argia pasatzen uzten eta ezin dugu atzeko objektua ezta pixka bat ikuzi.

Ia argi guztia pasatzen uzten du eta atzean dagoen objektua ikusi dezakegu.

Bakarrik argi zati txiki bat pasatzen uzten dute eta ezin dugu atzeko objektua oso ongi ikusi.

ARGIA

Zergatik ikusten ditugu koloreak?

Zergatik ikusten ditugu objektuak?

Begiekin pertsonak eta animaliak ikusteaz arren, kolorea eta gero objektuak ikusten ditugu, gure burmuina detektatsen dituen sentsore bat duelako.

Argiaren hausnarketa bitarteko beraren gainazala jo ondoren erdi berean gertatzen den argi izpien norabide aldaketa da.

Newton-en diskoa

Newton-en diskoa Isaac Newtoni egotzitako gailua da, kolorez margotutako sektoreak dituen zirkulu batez osatuta, gorria, laranja, horia, ziana, urdina eta bioleta.Diskoa abiadura handian biratzen duzunean, koloreak konbinatuta ikusten dituzu kolore zuria osatzen dutela

soinua

nola hedatzen da?

ZER DA SOINUA?

Soinua edo hotsa objektu baten bibrazioek eragindako uhinek entzumen sisteman sortzen duten kitzikadura da. Fisikaren ikuspegitik, uhin mekanikoak hedatzen dituen edozein fenomenori deritzo

Gorputz baten bibrazio-higidura gehienetan fluido baten (edo beste bitarteko elastiko baten) bidez hedatuko da.

nOLA FUNZIONATZEN DUTE: SONARRA EKOGRAFOA

Ultrasoinua gizakiak entzun dezakeena baino maiztasun handiagoa duen soinu-uhina da, hau da, 20.000 Hz-etik gorako maiztasuna duen uhina (gizakia 20 Hz - 20 kHz tarteko soinuak entzuteko gai da). Ultrasoinua ez da soinu entzungarriaren desberdina propietate fisikoei dagokionez, diferentzia bakarra gizakiek entzun ezin dezakeela da.

uhinak: https://es.wikipedia.org/wiki/Onda https://2.bp.blogspot.com/-E43GYhcy_hw/Vr0b6UKVdEI/AAAAAAAAY_4/1jmlKbA5rQ8/s1600/pond.jpg argia: https://eu.wikipedia.org/wiki/Argi https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/06/Prism_rainbow_schema.png https://www.manomano.es https://es.wikipedia.org/wiki/Luz https://th.bing.com/th/id/Rba0c87e994b3a88b62e3cb78cfa01bd5?rik=ee90PDO6PFfeww&riu=http%3a%2f%2fstatic.vix.com%2fes%2fsites%2fdefault%2ffiles%2fstyles%2flarge%2fpublic%2fbtg%2fcuriosidades.batanga.com%2ffiles%2fComo-se-propaga-la-luz-2.jpg%3fitok%3dRA2Z86e1&ehk=WdsuEt9p9%2bvlYWHf%2bUzF4f1R%2bYpFy9un6qaCOj2wHGI%3d&risl=&pid=ImgRaw https://static.vix.com/es/sites/default/files/btg/curiosidades.batanga.com/files/Que-es-la-refraccion-de-la-luz-3.jpg https://eu.wikipedia.org/wiki/Errefrakzioa https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Glass_is_Liquide.jpg/800px-Glass_is_Liquide.jpg http://www.aitanatp.com/nivel6/luz/transpar.htm https://th.bing.com/th/id/Rf2a66068f8a635ded2beda5a52157112?rik=i7cIM0ekzXrzRg&riu=http%3a%2f%2fwww.publicdomainpictures.net%2fpictures%2f140000%2fvelka%2fnewton-disk.jpg&ehk=eVkdMjtI8Ut7aVKTJBhxw3wMprYRn%2f0AiJEWVy0DkpM%3d&risl=&pid=ImgRaw es.wikipedia.org/wiki/Disco_de_Newton soinua: https://eu.wikipedia.org/wiki/Soinu https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Thoth08BigasDrumEvansChalmette.jpg/800px-Thoth08BigasDrumEvansChalmette.jpg https://respuestas.tips/wp-content/uploads/2018/01/la-luz-y-el-sonido-3-638.jpg https://i.ytimg.com/vi/56qPMThyMkc/maxresdefault.jpg https://eu.wikipedia.org/wiki/Ultrasoinu https://th.bing.com/th/id/R2aefa4c47834f6737569a968aecee034?rik=Jz60BAV9tazrtw&riu=http%3a%2f%2faskabiologist.asu.edu%2fsites%2fdefault%2ffiles%2fresources%2farticles%2fbats%2fspanish_echo_batsubdolphin.jpg&ehk=P1kQZE6BPnZoJXXx2IvhFXi71A8JOWJlTxZxxy%2b53Xk%3d&risl=&pid=ImgRaw

bibliografia