Wielcy rewolucjoniści nauki

Światnauki

Maj 2021

Nr 1

Kartuzy

Wielcy rewolucjoniści nauki

Na przestrzeni wieków człowiek interesował się światem. Niektórzy próbowali go zrozumieć, inni postanowili wykorzystać dary Matki Natury, by rozwinąć różne dziedziny życia. Żarówka, samochód, szczepionka... To tylko, niektóre z wynalazków, które zrewolucjonizowały świat.

Cywilizacja nie mogłaby się rozwinąć, gdyby nie przełomowe wynalazki. Stoją za tym ludzie nauki, którym to zawdzięczamy.

Samochody

Szczepionka

Została wynaleziona przez Louisa Pasteur'a. Czy powinno się szczepić?

Pierwszy samochód był napędzany silnikiem parowym.

Arystoteles- ojciec nauki

Prekursor nauk przyrodniczych

nadksiężycowy mające odmienne charakterystyki. W świecie podksiężycowym zachodzą wszystkie rodzaje zmiany, a dominuje powstawanie i ginięcie (czyli nasze ziemskie życie), a w świecie nadksiężycowym zachodzi jedynie ruch kolisty, tzn. nic nie powstaje ani nie ginie. Niebo jest niezmienne w przeciwieństwie do rzeczywistości ziemskiej. Przestrzeń, według Ojca Nauk Przyrodniczych, nie ma w sobie próżni. Dlatego ruch ciał oznacza,

Biologia Arystotelesa zakładała, że tym co odróżnia istoty żywe od reszty rzeczywistości jest ucieleśniona dusza. Stanowi ona formę życia organicznego, nadaje mu jedność (harmonia w przyrodzie) i celowość. Wszystko w przyrodzie jest połączone i dąży do danego celu. Każda z podstawowych istot żywych miała przez duszę nadany inny cel. Kosmologia natomiast jest sformułowana, że Wszechświat dzieli się na podksiężycowy i

więc przesuwanie się jednych rzeczy (np. powietrze) i zastępowanie ich innymi (np. poruszanym ciałem). Nie ma nic pomiędzy. Natomiast substancje lekkie dążą do góry (np. ogień), a substancje ciężkie w dół. Ruch musi składać się z dwóch momentów: poruszanego i poruszyciela. Dzieli się on na różne kategorie; kategoria substancji (powstawanie i ginięcie), miejsce (przemieszczenie), jakości (zmiana jakościowa) i ilości (przyrost

i ubytek). Z pojęciem ruchu jest związana definicja czasu. Czas nie może istnieć bez zmiany i jest ciągły.

Twórca teorii ewolucji

Czy człowiek pochodzi od małpy?

widział małpę, a zabawy orangutana sprawiły na nim wrażenie "zupełnie jak niegrzeczne dziecko". To i jego własne doświadczenia z prymitywnymi plemionami Tierra del Fuego skłoniły go do myśli, że przepaść między człowiekiem a zwierzętami nie jest taka olbrzymia. Uznał też, że trudne warunki atmosferyczne zniszczyły słabsze osobniki, a silniejsze przystosowały się do nich poprzez ewolucję.

Idea biologicznej ewolucji narodziła się na wiele lat przed publikacją "O powstaniu gatunków" przez Charlesa Darwina. Jednak dopiero on zbadał ją dokładnie i opisał. Podczas rejsu starał się pogodzić założenia teorii Charlesa Lyella (który twierdził, że za pomocą procesów działających dzisiaj, gatunki nie ulegają zmianom i nie wymierają) z własnymi obserwacjami. Po powrocie Darwina do Anglii Richard Owen dowiódł, że znalezione przez Darwina skamieniałości należały do wymarłych gatunków pokrewnych występującym tam obecnie. W 1838 roku w Zoo Darwin po raz pierwszy

"Sroga zima, bądź też niedostatek pożywienia, niszcząc osobniki słabe i chore, ma takie sam dobre efekty jak najstaranniejsza selekcja."

Szczepionki

Czy warto się szczepić?

George Miller Sternberg wyizolował dwoinkę zapalenia płuc, a Pasteur opracował szczepionkę na wściekliznę. Zastosowana z powodzeniem u pokąsanego przez wściekłego psa 9-letniego Josepha Meistera.

Szczepionka zawiera antygen, który pobudza układ odpornościowy do wzbudzenia reakcji obronnej przeciw określonemu drobnoustrojowi. Dzięki wytworzeniu się pamięci immunologicznej w przypadku zetknięcia się z daną chorobą, organizm szybciej i skuteczniej eliminuje czynniki chorobotwórcze, co uniemożliwia naturalny przebieg choroby. Reaizatorem pierwszej szczepionki był Louis Pasteur. Wysnuł teorię, jakoby choroby roznosiły się poprzez zarazki.

Kto pierwszy ten... nie lepszy

Jednak najbardziej znany jest z wynalezienia żarówki. Nie dawno pojawił się dylemat czy aby na pewno sam Thomas Edison ją stworzył. Prawdopodobnie nie, ponieważ Joseph Wilson Swan jako pierwszy zaprezentował żarówkę w 1878 roku. Swan zastosował w żarówce tani żarnik wykonany ze zwęglonego papieru i dopracował problem szczelności szklanej bańki. Jednak jego żarówki nadal nie były zbyt żywotne, a do działania potrzebowały generatorów zapewniających zasilanie. W kolejnym roku, tym razem w USA, swoją żarówkę opatentował Edison. Czym różnił się jego wynalazek? Żarówka Edisona posiadała trwalszy żarnik, do którego wykorzystywał zwęglone pędy

Thomas Alva Edison był przedsiębiorcą. Założył laboratoria w Menlo Park i West Orange. Powstały w nich następujące ważniejsze wynalazki: - fonograf - silnik prądu stałego - prądnica prądu stałego - oscyloskop - płyta gramofonowa - perforowana taśma filmowa - kamera filmowa z jednoczesną rejestracją dźwięku na taśmie filmowej i wiele innych.

To kto w końcu stworzył żarówkę?

Z jednej strony można uznać Swana za pierwszego wynalazcę żarówki, jednak trzeba wziąć pod uwagę to, że jego model żarówki był mniej wydajny, a on sam nie był pierwszym, który postanowił stworzyć coś co zastąpiłoby lampy naftowe. Dlatego można go zaliczyć do grupy wcześniejszych wynalazcówHumphry'ego Davy'ego, Jamesa

Bowmana Lindsay'a, Warrena de la Rue'a, Marcelina Jobarda, Roberta Grave'a czy Heinricha Göbela. Natomiast Edisona można uznać za człowieka, który udoskonalił ten wynalazek.

Swan oskarżył Edisona

bambusa. Jednak nie to było najważniejsze. Edison, w porównaniu do innych wynalazców, poszedł o krok dalej. Zaprojektował nie tylko żarówkę, ale też system jej zasilania. Od teraz specjalne generatory prądu miały nie być już potrzebne. Rynek żarówek rozwijał się, a batalia między ich twórcami cały czas toczyła się

w sądzie. Swan oskarżył Edisona o kradzież patentu, w wyniku tych przepraw powstała działająca do dziś firma Edison and Swan United Electric Company. To jej stworzenie pozwoliło Thomasowi Edisonowi wejść na rynek europejski, bez obaw o problemy z patentem.

Światnauki

Gromowładny Serb

Nikola Tesla był konstruktorem wielu urządzeń do wytwarzania i wykorzystania prądu przemiennego, konkurując skutecznie z Thomasem Alvą Edisonem, który uznawał tylko prąd stały. Był autorem blisko 300 patentów, które chroniły jego 125 wynalazków w 26 krajachgłównie rozmaitych urządzeń elektrycznych, wśród nich są silnik elektryczny i prądnica prądu przemiennego,

autotransformator, dynamo rowerowe, radio, elektrownia wodna (na wodospadzie Niagara), bateria słoneczna, turbina talerzowa i transformator Tesli (rezonansowa cewka wysokonapięciowa). W 1887 r. Tesla opracował silnik indukcyjny zasilany prądem przemiennym, który szybko rozwijał się w Europie i Stanach Zjednoczonych dzięki łatwości przesyłania na duże odległości dzięki transformacji na

wysokie napięcie. Silnik wykorzystał prąd wielofazowy, który wytwarzał wirujące pole magnetyczne, aby obracać silnikiem (Tesla twierdził, że idea ta powstała w 1882 r.). Ten innowacyjny silnik elektryczny, opatentowany w maju 1888 r., był prostą konstrukcją samoczynnego rozruchu, która nie wymagała komutatora, co pozwalało uniknąć iskrzenia, częstej konserwacji i wymiany szczotek.

Pojaz parowy Cugnota; obok wynalazca

Pojazd Cugnota

i poruszać się z prędkością do 4 km/h. Miał dwa koła z tyłu i jedno z przodu, które podtrzymywało kocioł parowy. W 1771 roku pojazd zderzył się z murem, jest to pierwszy znany wypadek samochodowy. Wypadek w połączeniu z problemami z budżetem zakończył eksperyment francuskiej armii z mechanicznymi pojazdami, ale w 1772 roku król Ludwik XV przyznał Cugnotowi pensję 600 franków rocznie za jego innowacyjną pracę.

Nicolas-Joseph Cugnot był wojskowym inżynierem, który eksperymentował dla francuskiej armii z modelami pojazdów napędzanych silnikiem parowym, mającymi ciągnąć ciężkie działa. Udało mu się wykorzystać posuwisto zwrotny ruch tłoka w maszynie parowej do napędzania pojazdu drogowego. Pierwszy pojazd został uruchomiony w 1769 roku, następnie ulepszył go. Jego pojazd mógł pociągnąć 4 tony

Pokój i wybuch

Nawet po śmierci brata, który zginął w eksplozji w fabryce, nie przerwał badań. Otworzył szereg nowych fabryk nitrogliceryny. Odkrył, że substancja ta jest pochłaniana przez ziemię okrzemkową, a detonacja powstałej w ten sposób mieszanki jest znacznie bezpieczniejsza i łatwiejsza niż samej nitrogliceryny. Umożliwiło mu to wynalezienie dynamitu (1867). Nowy środek szybko znalazł zastosowanie w budownictwie, przynosząc Noblowi światową sławę. Fakt, iż Nobel – z przekonania pacyfista – zawdzięczał swoją fortunę „narzędziom śmierci”, był dla niego wielkim problemem natury moralnej. W testamencie,

spisanym w Paryżu 27 listopada 1895, Nobel ofiarował swój majątek (ponad 30 mln koron szwedzkich) na stworzenie funduszu, z którego dochody miały być dzielone w formie 5 nagród przyznawanych za osiągnięcia w dziedzinie fizyki, chemii, fizjologii lub medycyny, literatury oraz na polu zbliżenia między narodami, rozbrojenia i krzewienia idei pokojowy. Nagrody jego imienia wręczane są co roku 10 grudnia, w rocznicę śmierci.

Dynamit w dobrym celu

Alfred Nobel był szwedzkim chemikiem, inżynierem i przemysłowcem. Eksperymentował z materiałami wybuchowymi i otworzył fabrykę nitrogliceryny, szukając sposobu bezpiecznej detonacji tej substancji. W 1863 wynalazł detonator, urządzenie składające się z drewnianej wtyczki zawierającej niewielki ładunek czarnego prochu, umieszczanej w metalowym pojemniku z ładunkiem nitrogliceryny, a dwa lata później udoskonalił detonator poprzez zastosowanie piorunianu rtęci.

Napromieniowana kobieta

przez Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości. Po raz drugi została nagrodzona w 1911 – z chemii za odkrycie polonu i radu, wydzielenie czystego radu i badanie właściwości chemicznych pierwiastków promieniotwórczych. Należy do grona jedynie czterech osób, który otrzymały Nagrodę Nobla więcej niż raz. Wśród nich jest jedną z dwóch, które otrzymały nagrody w różnych dyscyplinach. W tej czwórce jest też jedyną kobietą oraz jedynym uczonym uhonorowanym w dwóch różnych naukach przyrodniczych. Mimo polskiej narodowości i sentymentów do kraju, nigdy nie otrzymała polskiego obywatelstwa – do Francji wyjechała z paszportem Imperium Rosyjskiego.

Maria Salomea Skłodowska- Curie jest dwukrotną laureatką Nagrody Nobla. Wyjechała do Paryża, by studiować na Sorbonie (ponieważ w XIX wieku kobiety nie mogły studiować na ziemiach polskich), rozwinęła tam swoją karierę naukową. Była prekursorką nowej gałęzi chemii – radiochemii. Do jej dokonań należą: rozwinięcie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków – radu i polonu. Z jej inicjatywy prowadzono także badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Nagrodą Nobla została wyróżniona po raz pierwszy w 1903 – z fizyki, wraz z mężem Pierre’em Curie i z Henrim Becquerelem, za badania nad odkrytym

w tworzeniu również innych firm.Był również wielkim społecznikiem. Propagował zakładanie sądów, budowę dróg i mostów, szkół, szpitali itd., finansując wiele inicjatyw z własnej kieszeni, walczył z biedą

i alkoholizmem w regionie, tworzył kasy zapomogowe i fundusze emerytalne.

Ropa na wagę złota

Dzięki niemu zaczęto oświetlać pomieszczenia lampami naftowymi. Jednakże Łukasiewicz dążąc do rozwoju przemysłu naftowego, nie skupiał go całkowicie w swoich rękach, lecz namawiając i pomagając

Jan Józef Ignacy Łukasiewicz dorobił się na ropie naftowej dużego majątku. Jako pierwszy na świecie wykorzystał na skalę przemysłową korzyści, jakie daje ropa naftowa. Był bardzo sprawnym organizatorem

Światnauki

Dziękuję za uwagę. Prezentację przygotowała Marta Mąka 2ag., źródła: Wikipedia, Lumigo.pl

Współczesny świat jaki znamy nie mógłby istnieć gdyby nie ludzie nauki. Założenia wynalazców były zazwyczaj po to, by ułatwić życie innym. Jednakże w dzisiejszych czasach ludzie nadużywają tych wynalazków w złą stronę. Musimy się jeszcze wiele nauczyć, by mądrze korzystać z wynalazków tych wybitnych jednostek.