trzy stany skupienia

Zmiany stanu skupienia ciał

START

Formy te różnią się tylko sposobem ułożenia cząsteczek i siłą oddziaływań między nimi.

Zapamiętaj! Ciała stałe mają określony kształt i określoną objętość. Ciecze przyjmują kształt naczynia, w którym się znajdują, ale ich objętość nie zmienia się. Gazy – podobnie jak ciecze – przybierają kształt naczynia, w którym zostały umieszczone, lecz w przeciwieństwie do cieczy wypełniają całą jego objętość.

topnienie – zjawisko polegające na zmianie stanu skupienia ciała ze stałego w ciekły. Zachodzi w stałej temperaturze, nazywanej temperaturą topnienia. Jest ona charakterystyczna dla danej substancji.

Podczas ochładzania cieczy, czyli zmniejszania energii cząsteczek, z których jest ona zbudowana, w pewnej temperaturze ciecz zmieni swój stan skupienia na stały. Zjawisko to nazywamy krzepnięciem. Temperatura krzepnięcia danej substancji jest taka sama jak jej temperatura topnienia. krzepnięcie – zjawisko zmiany stanu skupienia ciała z ciekłego na stały. Jest to przemiana odwrotna do zjawiska topnienia. Każde ciało ma charakterystyczną temperaturę krzepnięcia (topnienia). Przykładowo: ołów krzepnie w temperaturze 327°C, woda – 0°C , a wolfram, którego używamy w żarówkach – ok. 3400°C.

Niektóre ciała, np. wosk, szkło lub tworzywa sztuczne, nie mają określonej temperatury topnienia. Gdy ciała te są ogrzewane, robią się coraz bardziej miękkie, plastyczne i płynne. mięknięcie – zjawisko przejścia ciała ze stanu stałego do ciekłego bez ustalonej temperatury przemiany. Mięknięcie jest podobne do topnienia, ale w odróżnieniu od niego odbywa się w pewnym (rosnącym) zakresie temperatur (topnienie ma zawsze określoną temperaturę). Temperatura, w której ten proces jest inicjowany, nazywa się temperaturą mięknięcia.

• parowanie – zmiana stanu skupienia polegająca na przejściu ciała ze stanu ciekłego w parę (stan gazowy). Zjawisko to zachodzi na powierzchni cieczy.

Parowanie cieczy zależy od: rodzaju cieczy; wielkości powierzchni cieczy; ruchu powietrza nad cieczą; temperatury cieczy; ilości cząsteczek pary nad cieczą; temperatury otoczenia.

Powszechnie znanym zjawiskiem jest wrzenie wody, podczas którego niezliczona ilość bąbelków pojawia się w całej jej objętości. W taki bardzo charakterystyczny sposób proces wrzenia przebiega we wszystkich cieczach. wrzenie – przemiana cieczy w gaz, przypominająca zjawisko parowania. Zjawisko zachodzi jednak nie tylko na powierzchni cieczy, lecz w całej jej objętości. Każda ciecz ma określoną temperaturę wrzenia. Temperatura ta w dużej mierze zależy od warunków zewnętrznych.

skraplanie – zjawisko polegające na przejściu pary lub gazu w stan ciekły.

sublimacja – zjawisko bezpośredniego przejścia ciała ze stanu stałego w stan gazowy, z pominięciem stanu ciekłego.

resublimacja – zjawisko bezpośredniego przejścia ciała ze stanu gazowego w stan stały, z pominięciem stanu ciekłego.

Plazma – czwarty stan skupienia materii, w którym nośniki dodatnich i ujemnych ładunków tworzą gaz.