kinezjologia edukacyjna

Kinezjologia edukacyjna

Patrcyja Jędruch Sara Malinowska

Geneza metody

Kinezjologia edukacyjna to metoda terapeutyczna stworzona przez doktora Paula Dennisona – pedagoga, pioniera w dziedzinie badań nad mózgiem, jego możliwościami oraz jego żonę Gill Dennison.

Z greckiego: "kinesis" oznacza ruch, "logos" - nauka.

Geneza metody

W ramach kinezjologii edukacyjnej, opartej na najnowszych informacjach i badaniach wielu dziedzin nauki (m. in. psychologia, pedagogika, neurologia, akupunktura, anatomia, fizjologia), Dennison stworzył program Gimnastyki Mózgu, którego podstawą jest swobodny ruch. Ten bardzo oryginalny program polega na wykonywaniu prostych ćwiczeń, które powodują prawidłową współpracę półkul mózgowych, wystarczającą do tego, by doskonalić każdą wybraną przez ćwiczącego umiejętność.

Różnice między pólkulami

Według Dennisona, problemy emocjonalne i poznawcze wynikają z braku współpracy między prawą a lewą półkulą mózgową. Każda półkula mózgowa rozwija i przetwarza informacje w specyficzny sposób: Półkula logiczna (zazwyczaj lewa) zajmuje się szczegółami, częściami i przetwarzaniem języka i wzorów linearnych. Przeciwna (zazwyczaj prawa) specjalizuje się w przetwarzaniu informacji w sposób globalny – zajmuje się obrazami, rytmem, emocją i intuicją.

Istota ćwiczeń

Aby zrozumieć istotę ćwiczeń i umieć je stosować w działaniach profilaktycznych czy terapeutycznych, należy mieć podstawowe informacje o funkcjonowaniu człowieka w trzech wymiarach oraz znać podział mózgu na:

• Lewą i prawą półkulę (wymiar lateralności)
• Pień mózgu i płaty czołowe (wymiar skupienia)
• Układ limbiczny i korę mózgową (wymiar ześrodkowania)

Lateralność

Jest to zdolność koordynowania lewej strony mózgu z prawą, przede wszystkim wzrokowym, słuchowym i kinestetycznych polem środkowym. Wykonując ćwiczenia, pamiętamy aby przekraczać linię środkową, która łączy lewą i prawą stronę ciała i obie półkule. Wymiar lateralności jest wymiarem komunikacji, co oznacza umiejętność porozumiewania się lewej i prawej strony ciała i mózgu. Chodzi tu o umiejętność używania obu oczu jednocześnie, słuchaniu obuusznie i wykonywanie ruchów całym ciałem.

Skupienie

Jest to zdolność koordynowania tylnych i przednich części mózgu. Dobrze skoordynowany wymiar pomaga zrozumieć nowe informacje w kontekście poprzednich doświadczeń. Dzieci zablokowane w tym wymiarze nie potrafią skoncentrować uwagi lub są nadmiernie skoncentrowane.

Ześrodkowanie

Jest to zdolność przekraczania linii środkowej między górną i dolną częścią ciała oraz koordynowaniamyślenia abstrakcyjnego i emocji. Prawidłowo funkcjonujący wymiar pozwala na łatwe uczenie się za pomocą wszystkich zmysłów oraz na zapamiętywanie różnorodnego materiały dzięki nadaniu mu znaczenia emocjonalnego.Brak koordynacji w tym wymiarze powoduje strach, irracjonalne lęki, podstawę wycofywania się z podjętych działań i nieradzenie sobie z własnymi emocjami.

Woda

Nieodłącznym elementem tej metody jest picie wody. Jest ona uniwersalnym rozpuszczalmikiem, konieczna do elektrycznych transmisji i utrzymywania w naszym ciele potencjału elektrycznego. Od niego zależy funkcjonowanie sieci nerwowych oraz sprawności i szybkości procesów myślowych.

Gimnastyka mózgu

Jest to pierwsza część "Siedmiu wymiarów inteligencji". Gimnastyka ta polega na systematycznym stosowaniu odpowiednuch ćwiczeń, które mają na celu pobudzić różne obszary mózgu. Ćwiczenia nie tylko integrują pracę całego mózgu, ale również wpływają na polepszenie procesu uczenia się i zwiększenie równowagi emocjonalnej.

Gimnastyka mózgu

Ćwiczenia z "Gimnastyki mózgu" to głównie ćwiczenia: - koordynacji ruchowej całego ciała, - koordynacji wzrokowo-ruchowej, - koordynacji zmysłów słuchu, wzroku, - czucia proprioceptywnego, - równowagi, - planowania ruchu - poruszania się w przestrzeni, - umiejetności przewidywania i myślenia.

Gimnastyka mózgu - rodzaje ćwiczeń

• Ćwiczenia na przekraczanie linni środka

• Ćwiczenia rozciągające

i wydłużające mięśnie

• Ćwiczenie energetyzujące

Ćwiczenia wprowadzające

Powinny być stosowane w ciągu dnia, możliwie jak najczęściej, w sposób urozmaicony.

Ruchy naprzemienne

• Krzyżowanie wyprostowanych ramion przed klatką piersiową tak, aby na zmianę wyżej była ręka lewa potem prawa.
• Dotykanie lewą dłonią prawego łokcia i odwrotnie
• Dotykanie lewą dłonią prawego ucha i odwrotnie.
• Dotykanie lewą dłonią prawego kolana i odwrotnie.
• Dotykanie lewą dłonią prawej pięty i odwrotnie.

Ćwiczenia wprowadzające - punkty na myslenie

Przekazanie informacji od prawej półkuli do lewej połowy ciała i odwrotnie, stymulacja aorty, zwiększenie potoku elektromagnetycznej energii.

Punkty na myślenie

Jedną rękę kładziemy na pępku, podczas gdy druga masuje około 30 sekund zagłębienia pomiędzy mostkiem a pierwszym żebrem. Następnie zmieniamy ręce i powtarzamy ćwiczenie, pamiętając, by podczas masowania wykonywać ruchy koliste, zawsze zgodne z ruchem wskazówek zegara.Aby odnaleźć punkty na myślenie układamy kciuk i palec wskazujący jednej ręki na kostkach obojczyka, a następnie zsuwamy palce około 1 cm w dół, w poszukiwane zagłębienie.

Ćwiczenia wprowadzające - punkty na myslenie

Ćwiczenia wprowadzające - pozycja Cooc'a

Skrzyżować nogi w kostkach, wyciągnąć ręce przed siebie i przekręcić dłonie grzbietami do siebie tak, by kciuki skierowane były w dół. Teraz przełożyć jedną rękę przed drugą tak by dłonie dotykały się wewnętrznymi stronami (kciuki są nadal skierowane w dół), skrzyżować palce dłoni, zgiąć ręce w łokciach oprzeć ręce na piersi. Zamknąć oczy, język położyć na podniebieniu. Oddychać swobodnie. Czas ćwiczeń około 2 minuty. Zwalniamy język, nogi i ręce swobodnie opuszczamy.

Ćwiczenia wprowadzające - pozycja Cooc'a

Wersja trudniejsza

Wersja łatwiejsza

Ćwiczenia na przekraczanie linii środka

Polegają one na wykonywaniu łatwych, dwustronnych ruchów poprzez linię środkową. Pomagają one zintegrować widzenie obuoczne, słyszenie obuuszne i prawą i lewą stronę ciała i mózgu. Wszystkie ćwiczenia muszą być wykonywanie płynnie, starannie, na ogół powoli.

Ćwiczenia na przekraczanie linii środka

• LENIWE ÓSEMKI DLA OCZU

Stanąć, wyciągnąć przed siebie lewą rękę, zacisnąć pięść, a kciuk skierować do góry, narysować kciukiem w powietrzu znak „położonej ósemki” wodząc oczami za ręką –głowa jest nieruchoma. Ruch zaczynamy zawsze w lewo do góry. To samo powtarzamy prawą ręką, a potem obiema jednocześnie.

• SŁOŃ

Wyciągnąć lewą rękę w przód, grzbietem dłoni do góry, głowę położyć na ramieniu wyciągniętej ręki, nogi lekko ugięte, mały rozkrok. Rysujemy w powietrzu obszerne leniwe ósemki (ucho przyklejone do ramienia). Całe ciało prostujemy. Następnie to samo z prawą ręką.

• LENIWA ÓSEMKA ALFABETYCZNA

Rysujemy kilka leniwych ósemek na dużym brystolu potem wpisujemy w ich kształt małe litery alfabetu, zachowując kierunek w lewo do góry.

Ćwiczenia na przekraczanie linii środka

LENIWE ÓSEMKI DLA OCZU

Ćwiczenia na przekraczanie linii środka

SŁOŃ

Ćwiczenia na przekraczanie linii środka

• MOTYL NA SUFICIE

Podnosimy do góry głowę. Nosem na suficie kreślimy leżące ósemki.

• KOŁYSKA

Siadamy na podłodze, ręce lekko uginamy opieramy się z tyłu utrzymując tułów podniesiony. Nogi zginamy w kolanach i podnosimy stopy do góry. Usuwamy napięcie w jednym biodrze potem w drugim, robimy nieduże ruchy nogami.

• ROWEREK

Podnosimy ręce i głowę do góry, obejmujemy głowę dłońmi i podtrzymujemy ją. Prawym łokciem dotykamy lewego kolana, potem lewym łokciem prawego kolana, itd. Oddychamy rytmicznie.

• KRAŻENIE SZYJĄ

Zwieszamy ciężko głowę i krążymy nią zaczynając w lewą stronę.

• RYSOWANIE OBURĄCZ

Rysowanie obiema rękami równocześnie linii, figur, kształtów, z których każda rysowana jedną ręką, jest zwierciadlanym odbiciem drugiej, rysowanej w tym samym czasie drugą ręką. Dowolne tzw. "bazgranie" jednocześnie obiema rękoma (w powietrzu, na dużej płaszczyźnie).

Ćwiczenia rozciągające i wydłużające mięśnie

Pomagają one rozwinąć i wzmocnić te drogi nerwowe, które umożliwiają uczniom dokonanie połączeń pomiędzy tym, co już wiedzą, a ze zdolnością do wyrażenia i przetworzenia tej informacji. Rozluźniają one te mięśnie i ścięgna, które zostały skurczone przez odruch pnia mózgu, gdy znaleźliśmy się w nowej, nieznanej sytuacji uczenia się.

Ćwiczenia rozciągające i wydłużające mięśnie

• PRZYCISKANIE DZWONKA

Stanąć prosto, odstawić jedną nogę do tyłu stawiając ją na palcach. Na wydechu zgiąć w kolanie nogę stojącą z przodu, a piętę tylnej nogi starać się postawić na podłodze. Na wdechu podnosić się, prostując przednią nogę i podnosząc piętę tylnej nogi. Tylna noga powinna być wyprostowana. Potem zmienić nogi.

• SOWA

Jedną ręką należy chwycić mocno mięśnie barku, głowę powoli odwrócić w lewo, a potem w prawo, podbródek trzymamy prosto. Głową sięgamy maksymalnie w prawo i w lewo, aby rozluźnić mięśnie szyjne. Robimy wdech, gdy głowa jest w skrajnym położeniu tu gdzie ręka trzyma ramię, wydech w czasie obrotu głowy

• KOBRA

Siadamy opierając dłonie na stole, trzymamy plecy rozluźnione, zaczynamy oddychać tak jakby „od podstawy kręgosłupa”. Skupiamy się na oddechu tak jakby był źródłem naszej siły (a nie pracą mięśni).

Ćwiczenia rozciągające i wydłużające mięśnie

• AKTYWNA RĘKA

Podnosimy rękę do góry, chwytamy ją drugą ręką. Podniesiona ręka stawia opór ręce trzymającej na wydechu w czterech kierunkach: w stronę głowy, do przodu, do tyłu, od ucha. Powtarzamy wszystko zmieniając ręce.

• SWYPADY

Rozstawiamy nogi szerzej od pleców, przekręcamy nogi tak by stopy były ustawione do siebie pod kątem prostym, Zginamy jedną nogę w kolanie i przenosimy nogi, drugą nogę trzymamy prosto. Tułów wyprostowany. Robimy wypad na zgiętą nogę i odwracamy głowę w stronę zgiętej nogi.

• LUŹNE SKŁONY –SIĘGAMY PO PIŁKĘ

Stanąć krzyżując nogi w kostkach, robimy luźny skłon tułowia do przodu wyciągając ręce przed siebie (jakby oddając ciało działaniu przyciągania ziemskiego).

• ZGINANIE STOPY

Siadamy zginając nogę w kolanie potem kładziemy ją na udzie drugiej nogi, tak by zewnętrzna kostka dotykała uda. Końcami palców chwytamy podstawę i miejsce mocowania mięśnia podudzia, następnie zginamy i prostujemy stopę.

Ćwiczenia energetyzujące

Ćwiczenia te pomagają odtworzyć połączenia nerwowe pomiędzy ciałem a mózgiem, dzięki czemu ułatwiają przepływ energii elektromagnetycznej przez ciało. Podtrzymują one pozytywne zmiany elektryczne i chemiczne zachodzące podczas wszelkich działań umysłowych i fizycznych. Aktywują one nową korę równocześnie rozpraszając energie i kierując ją z powrotem do ośrodków logicznych. Obniża to poziom adrenaliny. Myślenie i działanie są ponownie skoordynowane.

Ćwiczenia energetyzujące

• KAPTUREK MYŚLICIELA

Dużymi palcami i kciukiem chwytamy małżowinę uszną i masujemy ją (odciągając do tyłu i ściskając). Masaż zaczynamy od góry i przesuwamy się w dół do płatka ucha.

• ENERGETYCZNE ZIEWANIE

Dotykamy końcami palców miejsca na zębach tuż przed miejscem gdzie łączy się dolna szczęka z górną, masujemy te miejsce, lekko otwieramy usta, wyobrażamy sobie, że ziewamy.

• ODDYCHANIE PRZEPONOWE

Robimy wdech nosem. Najpierw oczyszczamy płuca, robiąc krótkie wydechy przez zaciśnięte wargi (wyobrażamy sobie, że chcemy utrzymać piórko w powietrzu). Po tym wydech możemy robić nawet nosem. Kładziemy ręce na brzuchu, na wdechu ręce podnoszą się a na wydechu opuszczają się. Robimy wdech i liczymy do trzech, zatrzymujemy oddech na trzy sekundy, wydychaj liczymy do trzech, znowu zatrzymujemy oddech na trzy sekundy. Całość powtarzamy.

Zastosowanie ćwiczeń w praktyce

Ćwiczenia z "Gimnastyki mózgu" mogą być stosowane w klasach I-III u uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.Można je zastosować jako:

• ćwiczenia indywidualna

• ćwiczenia grupowe w klasie

Ograniczenia metody

• niedostosowanie terapii do wieku dziecka,
• ignorowanie znaczenia diagnozy neuropsychologicznej,
• wątpliwą interpretację znaczenia odruchów,
• brak gruntownych podstaw merytorycznych metody i mylne doniesienia o czynnościach lewej i prawej półkuli mózgu.
• Inni zwracają uwagę na fakt, że kinezjologia edukacyjna odnosi się w sposób cząstkowy i niewytłumaczalny do filozofii Wschodu

Zalety metody

Gimnastyka mózgu:

• poprawia koncentrację i koordynację wzrokowo-ruchową,
• zwiększa zdolności manualne,
• łagodzi stresy i redukuje napięcie psychiczne,
• wspomaga dzieci z trudnościami w nauce.
• usprawnia pamięć,
• usprawnia precyzję wyrażania własnych myśli,
• usprawnia zdolność czytania i pisania
• stymuluje do twórczego myślenia i pozytywnej

motywacji.

Filmy

• https://www.youtube.com/watch?v=xoQZ2UfV7vM

• https://www.youtube.com/watch?v=h_ytkXXm-YE&t=39s

• https://www.youtube.com/watch?v=na3_O-AjRDQ

• https://www.youtube.com/watch?v=FXr9vsCtRZI

• https://www.youtube.com/watch?v=TWaTtkWu81w

• https://www.youtube.com/watch?v=crpzo-Elzoc

Literatura

• Dennison P. E., Dennison G., Kinezjologia Edukacyjan dla DZIECI, Międzynarodowy Instytut NeuroKinezjologi Rozwoju Ruchowego i Integracji Odruchów, Warszawa 2003

• Dennison P. E., Dennison G., Integracja Mózgu. Wpływ integracji mózgu na osobowość i funkcjonowanie człowieka, Międzynarodowy Instytut NeuroKinezjologi Rozwoju Ruchowego i Integracji Odruchów, Warszawa 2003

• Dzionek E., Gmosińska M., Kościelniak A., Szwajkajzer M., Kinezjologia edukacyjna, Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2007

Dziękujęmy za uwagę :)