Da Vinci | Anioł

W tej prezentacji pragniemy przedstawić życiorysy, a także dzieła Leonarda Da Vinciego oraz Michała Anioła.

Leonardo Da Vinci

Leonardo, urodzony 15 kwietnia 1452 roku w małej wiosce toskańskiej Anchiano, był nieślubnym synem florenckiego prawnika i ten fakt blokował mu możliwość kształcenia się na uniwersytecie. Da Vinci nie jest nazwiskiem we współczesnym rozumieniu, ale oznacza jedynie tyle, że Leonardo pochodzi z miasta Vinci. Mimo że mieszkał z ojcem, to de facto zajmował się nim stryj Francesco, który przekazał małemu Leonardowi miłość do świata przyrody i natury. Jednak to właśnie ojciec odkrył u swojego syna wyjątkowe zdolności rysunkowe. Dlatego posłał go do pracowni znanego malarza i rzeźbiarza florenckiego Veroccia, gdzie Leonardo spędził kilka lat, a przede wszystkim poznał podstawy malarstwa i złotnictwa. Już w wieku 20 lat został wpisany do ksiąg cechowych, więc miał prawo do przyjmowania samodzielnych zleceń. Przez 10 lat przebywał we Florencji, ale zraził tam do siebie wielu ludzi. Wynikało to ze specyficznego podejścia do pracy. Leonardo przyjmował zamówienia, jednak z ich kończeniem miał już problem. Oczywiście to nie kwestia braku zdolności, ale wyjątkowego perfekcjonizmu – ten genialny artysta potrafił przez długie miesiące przygotowywać się do namalowania jednego obrazu. To baczny obserwator i myśliciel, który przez ponad trzydzieści lat skrupulatnie zapisywał wszystkie swoje idee, pomysły, projekty, a także szkice i rysunki. Zachowała się niestety tylko połowa spośród zbioru ponad 13 tysięcy kart. W 1482r. da Vinci osiadł na 18 lat w Mediolanie. Został tam nadwornym malarzem i inżynierem Ludwika Sforzy. Opuścił Mediolan po zajęciu miasta przez Francuzów. Na jakiś czas wrócił do Florencji, przebywał też w Wenecji i w wielu innych miastach włoskich. Do Mediolanu zawitał ponownie w 1506r. , gdzie spędził 7 lat. Pod koniec życia zamieszkał w posiadłości Cloux zlokalizowanej niedaleko rezydencji królewskiej w zamku Amboise i tam też zmarł 2 maja 1519 roku.

,,Ostatnia wieczerza"

Obraz ,,Ostatnia wieczerza” jest malowidłem ściennym znajdującym się w kościele Santa Maria della Grazie w Mediolanie. Został namalowany przez Leonardo da Vinci w latach 1495-1498 na zamówienie księcia Mediolanu Ludovico Sforzy. Obraz mierzący 8,8 metra długości i 4,6 metra wysokości umożliwił artyście zastosowanie przez niego nowotorskiej techniki malarskiej.

Leonardo użył farb temperowych wymieszanych z olejnymi, które nakładał na zgruzowaną ścianę. Przez to mógł doprowadzić do perfekcji każdy szczegół kompozycji, bez pośpiechu przy zastosowaniu techniki fresku, gdzie specjalna farba odporna na działanie zawartego w zaprawie wapnia wymagała nakładania na mokry tynk.

,,Dama z gronostajem"

(,,Dama z łasiczką")

Jednym ze słynniejszych dzieł tego renesansowego artysty jest obraz "dama z gronostajem" zwana potocznie damą z łasiczką. Obraz został namalowany około 1489 roku, wykonano go z użyciem tempery, techniką olejną na desce orzechowej, mającej wymiary 54,7 na 40,3 cm. Do XX wieku tożsamość kobiety nie była znana.Dopiero przeprowadzenie dogłębnej analizy pozwoliło nam poznać kim była dama uwieczniona na obrazie. A była nią Cecylia Gallerani,kochanka księcia Mediolanu Ludwika Sforzy. Od 29 grudnia 2016 roku arcydzieło jest własnością Muzeum Narodowego w Krakowie.

,,Mona lisa"

Mona Lisa jest portretem. Ukazana tu kobieta odziana jest w prostą i skromną suknię koloru ciemnej zieleni. Modelka siedzi, a jej dłonie ułożone są na oparciu fotela. Twarz wyraża spokój, oczy zwrócone są w lewą stronę , a rozpuszczone włosy przylegają do twarzy. Obraz namalowany farbami olejnymi na drewnie topoli o wymiarach 53 cm × 77 cm. Powstał w latach 1503–1507. Obecnie znajduje się w paryskim Luwrze, pozostając własnością rządu Francji. Dzieło trafiło na stałą ekspozycję do Luwru w 1797 roku. Jest to jeden z najsłynniejszych i najbardziej cenionych obrazów z czasów renesansu. Podczas przenosin na tymczasową wystawę w Waszyngtonie w 1962 roku obraz został ubezpieczony na kwotę 100 milionów dolarów, co świadczy o jego wysokiej wartości na rynku sztuki.​

,,Człowiek Witruwiański"

Obraz ,,Człowiek Witruwiański’’ to dzieło stworzone w latach 1490-1492 jako ilustracja do książki. Sama książka była poświęcona twórczości Witruwiusza, a ilustracja Da Vinciego została umieszczona w jego dzienniku. Rysunek pokazuje obraz postaci mężczyzny w postaci dwóch pozycji, które są nakładane jedna na drugą w różnych miejscach. Ponadto wyraźnie widać ramiona i nogi rozgałęzione na boki. Pozycja, w której ramiona są rozłożone, a nogi złączone, jest wpisana w kwadrat. A pod innym kątem, układ z nogami i ramionami otwieranymi w obie strony jest w kole. Ilustracja ta została nazwana „proporcją kanoniczną”. Praca została wykonana za pomocą pióra, atramentu i akwareli oprócz metalowego ołówka, a wymiary rysunku to 34,3 x 24,5 centymetra. Dziś ten rysunek znajduje się w Akademii Weneckiej. Rysunek uzyskał także status dzieła naukowego i dzieła sztuki.

,,Jan Chrzciciel"

Jan chrzciciel to obraz namalowany w latach 1513-1516 przez Leonarda da Vinci. Jest to jedyny zachowany obraz Leonarda z czasu przebywania w Rzymie. Techniki jakie użył to sfumato, które otacza welonem dziewczęco miękkie rysy twarzy Jana. Łagodne modelowanie tonów jasnych i ciemnych, dzięki któremu obraz uzyskuje plastyczności wyrazu bez pomocy jakichkolwiek linii. Namalowane było to farbami olejnymi.

Michał Anioł

Michał Anioł – po włosku Michelangelo Buonarroti – urodził się 6 marca 1475 roku w Caprese, małym miasteczku niedaleko Florencji. Był synem Lodovica Buonarrotti i Francesci Miniato del Sera, miał starszego brata Leonarda. Jako niemowlę został oddany pod opiekę żonie kamieniarza. Michał Anioł już od wczesnych lat młodzieńczych pragnął zostać artysta. Jego ojciec nie chciał się jednak zgodzić. Gdy chłopiec miał 13 lat udało mu się wreszcie przekonać ojca i przyłączył się do pracowni malarskiej braci Ghirlandio, gdzie miał spędzić 3 lata. Po dwóch jednak zerwał umowę – pracownia znudziła go, nauczył się już bowiem wszystkiego, czego mógł, znacznie przewyższył swych mistrzów w sztuce malarskiej. Zapragnął studiować rzeźbę. Ogród księcia Florencji, Wawrzyńca Wspaniałego, był do tego najlepszym miejscem. W 1497 r. Michał Anioł wyjechał do Rzymu, gdzie miał pracować dla Kościoła, który był bogaty i mógł pozwolić sobie na drogi marmur, w którym rzeźbił artysta. W 1501 roku Michał Anioł wrócił do Florencji, gdzie na zamówienie władz miasta wyrzeźbił Dawida. W 1505 papież Juliusz II wezwał go do Rzymu, aby artysta wybudował mu grobowiec z 40 posągami. Juliusz II zmienił jednak plany, już po przyjeździe artysty do Watykanu, co bardzo rozgniewało Michała Anioła. Papież polecił artyście przemalowanie sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie. Michał Anioł początkowo się opierał i protestował, ale w końcu nie mógł odmówić. Namalowanie fresków zajęło mu 4 lata. Była to wyczerpująca praca na wysokości 20 m nad ziemią. Michał Anioł zmarł w roku 1564, 18 lutego. Uznawany jest za jednego z największych artystów wszechczasów. Jego dzieła mówią nam jak ponad 400 lat temu żyli ludzie, widzimy w nich świat osobistych radości i smutków autora.

,,Stworzenie Adama"

Fresk którego autorem jest Michał Anioł, został ukończony około 1511 roku,. Ma wymiary 280 x 570 cm. Cztery lata artysta pracował dniami i nocami, przypłacając pracę bólami głowy, kregosłupa i utratą wzroku.Dzieło znajduje się w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie. Przedstawiają one sceny ze Starego Testamentu.Zostało stworzone na prośbę papieża Juliusza II, który zdumiony ówczesną sławą artysty, pragnął też aby jedno z dzieł znalazło się w Kaplicy. Artysta wykonał również grobowiec dla papieża.

,,Pieta Watykańska"

Jest to rzeźba w marmurze, przez wielu znawców uważana za jego najdoskonalsze dzieło. Przez samego autora prawdopodobnie także była wysoko ceniona, ponieważ jest to jedyna praca, którą sygnował własnym nazwiskiem (podpis widnieje na szarfie przepasającej postać Matki Boskiej). Pieta powstała w latach 1498-1500 w Rzymie na zamówienie francuskiego kardynała Jeana Bilheresa de Lagraulasa. W całości wykonana z marmuru, mierzy 174 cm. Obecnie znajduje się w Watykanie w Bazylice św. Piotra.​ Pieta ukazuje wizerunek Matki Boskiej z ciałem Jezusa. Maryja ujęta w pozycji siedzącej, trzyma bezwładne ciało syna wsparte na swoich kolanach. Jej ręce jednocześnie podtrzymują zmarłego i wysuwają go w stronę widza, jakby skłaniały do oddania hołdu Chrystusowi. Cała konstrukcja ma kształt piramidalny.​

,,Sąd ostateczny"

W 1533 roku, papież Klemens VII zlecił Michałowi Aniołowi namalowanie ,,Sądu Ostatecznego” nad ołtarzem w Kaplicy Sykstyńskiej. Przed przystąpieniem do pracy Buonarroti zamurował okna i skuł wcześniejsze freski. Następnie pokrył ściany kilkoma warstwami tynku i wyprofilował powierzchnię tak, by nachylała się ku środkowi. Dzięki temu postać Chrystusa-Sędziego wydaje się większa i groźniejsza.

Namalowanie fresku zajęło Michałowi Aniołowi 7 lat czyli około 450 sesji malarskich. To ogromne malowidło przedstawia ponad 400 postaci, rozmieszczonych w dwóch częściach: niebiańskiej i ziemskiej. Na fresku przeważają barwy cieliste,błękitny , zielenie, fiolet, biel. Kompozycja wydaje się klasyczna, ale została pozbawiona renesansowej harmonii i spokoju, przytłacza i oszałamia swoimi rozmiarami oraz nagromadzeniem postaci.

,,Madonna przy schodach''

Jest to marmurowa płaskorzeźba stworzona przez Michała Anioła, wyrzeźbiona około 1490-1492 roku. Jej wymiary to 56,7 x 40,1 cm.Jest jedną z trzech najwcześniejszych rzeźb tego artysty. Dwie z nich artysta zatrzymał dla siebie i zachował do końca życia. Trudno jest ocenić, która była stworzona jako pierwsza. Madonna jest wykonana w bardzo płaskim reliefie. Obecnie znajduje się w Casa Buonarroti we Florencji.

,,Bachus''

„Bachus”, nazywaną też „Pijanym Bachusem”jest rzeźbą z marmuru. Osiąga wysokość dwóch metrów i trzech centymetrów. Było to zadanie od kardynała Raphaela Riardio w 1497 roku. W opinii badaczy rzeźba Michała Anioła była pierwszym arcydziełem.​ Po otrzymaniu zamówienia rzeźbiarz zabrał się do pracy. Ale klient odmówił, więc bankier kupił rzeźbę Jacopo Galli. Dziś „Bachus” stoi w Muzeum Bargello we Florencji. Ta praca jest wykonywana tak, aby można ją było oglądać w kółku.​ Rzeźbiarz wyrzeźbił boga wina Dionizosa, trochę pijanego, z satyrem obok niego.

Dziękujemy za uwagę!

Magdalena Leśniewska Nikola Jamróz Wiktoria Jankowska Błażej Kalinowski