Władza sądownicza w RP - Sądy i trybunały

Władza sądownicza w RP

SĄDY i TRYBUNAŁY

SĄDY

Art. 173.Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz

Źródło: Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku

KONSTYTUCYJNE ZASADY FUNKCJONOWANIA SĄDÓW

• zasada niezawisłości

• zasada instancyjności

• zasada udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości

• zasada jednolitości

Art. 175.Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują: Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe.

Źródło: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku

STRUKTURA SĄDOWNICTWA W POLSCE

SĄD NAJWYŻSZY

Naczelny Sąd Administracyjny

sądy apelacyjne

wojskowe sądy okręgowe

sądy okręgowe

wojskowe sądy garnizonowe

wojewódzkie sądy administracyjne

sądy rejonowe

SĄDY POWSZECHNE

SĄDY WOJSKOWE

SĄDY ADMINISTRACYJNE

SĄD NAJWYŻSZY

5 IZB

ORGANY SĄDU NAJWYŻSZEGO

• Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego

ŁAWNICY

• Prezesi Sądu Najwyższego,

• kierujący pracami izb,

• Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego,

SKARGA NADZWYCZAJNA

• zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego,

• Kolegium Sądu Najwyższego.

zdjęcie

Sędziów mianuje Prezydent RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.

SĄDY POWSZECHNE

• Sądy rejonowe

Sędziów na stanowisko prezesa sądu powołuje minister sprawiedliwości.

• Sądy okręgowe

• Sądy apelacyjne

Postępowanie przed sądami toczy się na zasadzie równości stron.

Gwarancje niezaisłości sędziowskiej

Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji RP i ustawom

SĄDY ADMINISTRACYJNE

Decyzja administracyjna

Zadania:

• orzekanie o zgodności z uchwałami organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej

Sądownictwo administracyjne od 2004 roku jest dwuistancyjne

• rozstrzyganie spraw spornych między obywatelem a organem administracji,

Naczelny Sąd Administracyjny

• rozpatrywanie sporów kompetencyjnych między organami administracji samorządowej i administracji rządowej.

SĄDY WOJSKOWE

• Organizacyjnie wchodzą w skład armii

• I instancja to sądy garnizonowe, II instancja to wojskowe sądy okręgowe

• Sędzią może być oficer, który pełni służbę stałą. Jest on powoływany przez Prezydenta RP na wniosek KRS

Krajowa Rada Sądownictwa

Składa się z 25 członków:

• Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, minister sprawiedliwości, prezes NSA oraz osoba powołana przez Prezydenta RP,

• 15 członków wybranych spośród sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych,

• 4 posłów, 2 senatorów wybranych przez obydwie izby parlamentu.

TRYBUNAŁY

Trybunał Konstytucyjny

Art. 188. Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach:

1. zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją
2. zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie,
3. zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami (...)

Źródło: Konstytucja Rezwczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku

Kompetencje TK

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY

Trybunał konstytucyjny

ORZECZENIA TK

SKARGA KONSTYTUCYJNA

KONTROLA ZGODNOŚCI

PREWENCYJNA KONTROLA USTAWY

WNIOSKI DO TK

TRYBUNAŁ STANU

JAKO OSKARŻONY PRZED TRYBUNAŁEM STANU MOŻE STANĄĆ

Prezes i człownkowie Rady Ministrów osoby, którym Prezes RM powierzył kierowanie ministerstwem

prezes NBP prezes NIK członkowie KRRiT Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych

posłowie i senatorowie

Prezydent RP

delikt konstytucyjny

Miłego dnia