EPOKI LITERACKIE

PRZEGLĄD NAJWAŻNIEJSZYCH EPOK LITERACKICH

EPOKI LITERACKIE

EPOKA wedłuk SŁOWNIKA PWN

epoka 1. «okres stanowiący jeden z etapów dziejowych» 2. «okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem» 3. «moment stanowiący punkt odniesienia w rachubie czasu

ANTYK- STAROŻYTNOŚĆBardzo ważna epoka, której zawdzięczamy wiele ważnych i do dziś realizowanych dyscyplin czy zagadnień . Rozwój literatury, filozofii, retoryki, matematyki pozwolił późniejszym pokoleniom na wzorowanie się i doskonalenie już powstałych pojęć czy tendencji. Do najważniejszych dzieł antycznych zaliczyć możemy: BIBLIĘ i MITOLOGIĘ

ŚREDNIOWIECZE- zwane "media tempora" to epoka krzyża i miecza. Mroczna, tajemnicza, z kodeksem rycerskim w tle. Początkowo niedoceniana, z czasem stanowiła źródło inspiracji dla innych twórców, zwłaszcza pisarzy romantycznych. Tej epoce zawdzięczamy pierwsze satyry, utwory hagiograficzne.

RENESANS zwany także ODRODZENIEM - nie bez powodu "odcinał się" od poprzedniej epoki. W porównaniu z mrocznym ŚREDNIOWIECZEM epoka ta stawia na rozwój, uniwersalizm, klasycyzm ( propagowanie wzorów antycznych). Człowiek renesansu- to osoba wszechstronnie uzdolniona, kreatywna. Doskonałym przykładem jest Jan Kochanowski- wielki poeta, ale także polityk. Dzieła Jana Kochanowskiego ( treny, fraszki i pieśni - zaliczmy do lektur wymaganych na egzaminie). W RENESANSIE tworzyło wielu wybitnych artystów, m.in. Wiliam Szekspir czy Leonardo da Vinci

BAROK podbnie jak ŚREDNIOWIECZE nie cieszył się sympatią. Epoka ta kojarzyła się z mistycyzmem i egzaltacją. Przedstawicielami epoki byli Jan Chryzostom Pasek i Andrzej Morsztyn

OŚWIECENIE- to bardzo ważna epoka- przemian i rozwoju. To także ciężkie czasy dla naszej suwerenności. Z jednej strony tracimy wolność, z drugiej strony poszerzamy horyzonty i otwieramy się na nowe. Rozwój szkolnictwa, nauki, dziennikarstwa, pierwsze biblioteki, mecenat samego króla- to tylko nieliczne spośród wielu znaczących zmian. Najbardziej znanym przedstawicielem tej epoki jest Ignacy Krasicki (twórca bajek i satyr).

ROMANTYZM- najbardziej znana i ceniona epoka literacka. Czas buntu, fascynacji metafizyką, dominacja uczuć nad rozumem. Jest to epoka wybitnych osobowości, do których zaliczyć możemy: Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Cypriana Kamila Norwida.

POZYTYWIZM- cechowały: wiara w naukę, postulaty scjentyzmu, reformy edukacji, postulaty stawiania i realizowania praktycznych celów. Młodzi pozytywiści głosili postulaty pracy organicznej i pracy u podstaw. Najpopularniejszym gatunkiem była nowelistyka, stawiająca na prostotę i problemy społeczne.

MŁODA POLSKA- w okresie tym rozwinęły się nowe tendencje literackie (i nie tylko), takie jak: symbolizm, ekspresjonizm, naturalizm, impresjonizm. Tematyka prospołeczna, fascynacja przyrodą i sztuką- to najbardziej charakterystyczne elementy tej epoki. Do jej reprezentantów zaliczyć możemy: Stefana Żeromskiego

DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE stawiało na industrializację, eksperymenty literackie, nowoczesność. To z jednej strony umiłowanie tradycji ( Skamander), z drugiej strony zabawa słowem, niekonwencjonalne formy ( Awangarda Krakowska)

Najsmutniejsza spośród wszystkich epok- EPOKA WOJNY I OKUPACJI wiązała się z potwornym czasem wojny, represji- a przede wszystkim masowych egzekucji. Literatura dokumentowała, odtwarzała tę brutalną rzeczywistość. Nie ma tu miejsca na fikcję czy upiększenia. To czas trudny i brutalny. Z tą epoką wiąże się twórczość Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Aleksandra Kamińskiego.

WSPÓŁCZESNOŚĆ- to epoka trwająca do dziś, choć podzielona na liczne okresy: np. powojenny czy socrealizmu, To czas ewolucji i rewolucji, wybitnych osobowości: Czesław Miłosz, Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert czy Olga Tokarczuk.

"Każda epoka ma swe własne cele I zapomina o wczorajszych snach: Nieście więc wiedzy pochodnię na czele I nowy udział bierzcie w wieków dziele,— Przyszłości podnoście gmach!"Adam Asnyk