POROZMAWIAJMY O JĘZYKU
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie
Janusz Aftyka
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE
To takie zdanie złożone,w którym zdania składowe sąwzględem siebie równorzędne.Żadne ze zdań składowychnie uzupełnia drugiego.Przykład zdania złożonego współrzędnie: Wybiorę się na spacer i odwiedzę babcię.
zbudowane jest ze zdania składowego nadrzędnego oraz zdania składowego podrzędnego. Zdanie podrzędne uzupełnia treść zdania nadrzędnego i odpowiada na wynikające z niego pytania.Przykład zdania złożonego podrzędnie: Jeśli będę miała wolną chwilę, odwiedzę cię.
VS
VS
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE ŁĄCZNE
Łączy w czasie i w przestrzeni wykonywanie dwóch czynności. Zdania te mogą być połączone bezspójnikowo lub za pomocą spójników: i, oraz, a, zarazem, jak również.
Przykład: Przyjadę do ciebie i pouczymy się razem.
Wykres zdania
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE ROZŁĄCZNE
Treści zdań składowych wykluczają się wzajemnie, zatem mamy do czynienia z sytuacją wyboru. Zdania te mogą być połączone spójnikami: albo, lub, czy, bądź
Przykład: Przyjadę do ciebie i pouczymy się razem.
Wykres zdania
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE PRZECIWSTAWNE
Treści zdań są wobec siebie przeciwstawne. Zdania składowe mogą być połączone spójnikami: ale, lecz, jednak, jednakże, natomiast, zaś, przecież, tymczasem.
Przykład: Tomek wybrał się na spacer, ale zapomniał parasola.
Wykres zdania
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE WYNIKOWE
Treść drugiego zdania wynika z treści pierwszego. Zdania składowe mogą być połączone spójnikami: więc, toteż, dlatego, zatem, stąd.
Przykład: Długo się uczyłam, więc dostałam dobrą ocenę.
Wykres zdania
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
Wykres zdania
Zdanie (1) jest nadrzędne, zaś (2) - podrzędne
Przykład: Pojedziemy na wycieczkę, jeśli będzie ładna pogoda.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
Wykres zdania
Zdanie (1) jest podrzędne, zaś (2) - nadrzędne
Przykład: Jeśli będzie ładna pogoda, pojedziemy na wycieczkę.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
Wykres zdania
Zdanie 1 (główne) rozdzielone jest zdaniem wtrąconym (2 podrzędnym).
Przykład: Autobus, którym jechałem do szkoły, zepsuł się.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE PRZYDAWKOWE
Pełni funkcję przydawki, która nie została wyrażona w zdaniu nadrzędnym, lub uzupełnia treść przydawki zapowiedzianej zaimkiem w zdaniu nadrzędnym. Odpowiada na pytania przydawki: jaki?, który?, czyj?, ile?
Przykład: Zebraliśmy tyle pieniędzy, ile planowaliśmy. Książka, którą przeczytałam, była bardzo ciekawa.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE DOPEŁNIENIOWE
Pełni funkcję dopełnienia, które nie zostało wyrażone w zdaniu nadrzędnym, lub uzupełnia treść dopełnienia zapowiedzianego zaimkiem w zdaniu nadrzędnym. Odpowiada na pytania dopełnienia (na pytania wszystkich przypadków, za wyjątkiem mianownika).
Przykład: Pani zapytała ucznia, czy odrobił pracę domową.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE OKOLICZNIKOWE
Pełni funkcję okolicznika,który nie został wyrażony w zdaniu nadrzędnym, lub uzupełnia treść okolicznika zapowiedzianego zaimkiem w zdaniu nadrzędnym. Odpowiada na pytania okolicznika.
Przykład: Muszę się nauczyć, ponieważ jutro mam test.
Typy zdań złożonych podrzędnie okolicznikowych
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE PODMIOTOWE
Pełni funkcję podmiotu niewyrażonego w zdaniu nadrzędnym lub uzupełnia treść podmiotu ogólnie zapowiedzianego tym zaimkiem. Odpowiada na pytania podmiotu: kto?, co?
Przykład: Kto idzie z nami, niech się pospieszy.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE ORZECZNIKOWE
Uzupełnia treść orzecznika ogólnie zapowiedzianego zaimkiem w zdaniu nadrzędnym. Odpowiada na pytania orzecznika: kim?, czym?, jaki jest? kim się stał?, kim został?
Przykład: Kto idzie z nami, niech się pospieszy.
Ćwiczenie interaktywne na podsumowanie zajęć
Dziękuję za dzisiejsze zajęcia
Janusz Aftyka
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie
Janusz Aftyka
Created on May 22, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Modern Presentation
View
Terrazzo Presentation
View
Colorful Presentation
View
Modular Structure Presentation
View
Chromatic Presentation
View
City Presentation
View
News Presentation
Explore all templates
Transcript
POROZMAWIAJMY O JĘZYKU
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie
Janusz Aftyka
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE
To takie zdanie złożone,w którym zdania składowe sąwzględem siebie równorzędne.Żadne ze zdań składowychnie uzupełnia drugiego.Przykład zdania złożonego współrzędnie: Wybiorę się na spacer i odwiedzę babcię.
zbudowane jest ze zdania składowego nadrzędnego oraz zdania składowego podrzędnego. Zdanie podrzędne uzupełnia treść zdania nadrzędnego i odpowiada na wynikające z niego pytania.Przykład zdania złożonego podrzędnie: Jeśli będę miała wolną chwilę, odwiedzę cię.
VS
VS
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE ŁĄCZNE
Łączy w czasie i w przestrzeni wykonywanie dwóch czynności. Zdania te mogą być połączone bezspójnikowo lub za pomocą spójników: i, oraz, a, zarazem, jak również.
Przykład: Przyjadę do ciebie i pouczymy się razem.
Wykres zdania
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE ROZŁĄCZNE
Treści zdań składowych wykluczają się wzajemnie, zatem mamy do czynienia z sytuacją wyboru. Zdania te mogą być połączone spójnikami: albo, lub, czy, bądź
Przykład: Przyjadę do ciebie i pouczymy się razem.
Wykres zdania
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE PRZECIWSTAWNE
Treści zdań są wobec siebie przeciwstawne. Zdania składowe mogą być połączone spójnikami: ale, lecz, jednak, jednakże, natomiast, zaś, przecież, tymczasem.
Przykład: Tomek wybrał się na spacer, ale zapomniał parasola.
Wykres zdania
ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE WYNIKOWE
Treść drugiego zdania wynika z treści pierwszego. Zdania składowe mogą być połączone spójnikami: więc, toteż, dlatego, zatem, stąd.
Przykład: Długo się uczyłam, więc dostałam dobrą ocenę.
Wykres zdania
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
Wykres zdania
Zdanie (1) jest nadrzędne, zaś (2) - podrzędne
Przykład: Pojedziemy na wycieczkę, jeśli będzie ładna pogoda.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
Wykres zdania
Zdanie (1) jest podrzędne, zaś (2) - nadrzędne
Przykład: Jeśli będzie ładna pogoda, pojedziemy na wycieczkę.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
Wykres zdania
Zdanie 1 (główne) rozdzielone jest zdaniem wtrąconym (2 podrzędnym).
Przykład: Autobus, którym jechałem do szkoły, zepsuł się.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE PRZYDAWKOWE
Pełni funkcję przydawki, która nie została wyrażona w zdaniu nadrzędnym, lub uzupełnia treść przydawki zapowiedzianej zaimkiem w zdaniu nadrzędnym. Odpowiada na pytania przydawki: jaki?, który?, czyj?, ile?
Przykład: Zebraliśmy tyle pieniędzy, ile planowaliśmy. Książka, którą przeczytałam, była bardzo ciekawa.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE DOPEŁNIENIOWE
Pełni funkcję dopełnienia, które nie zostało wyrażone w zdaniu nadrzędnym, lub uzupełnia treść dopełnienia zapowiedzianego zaimkiem w zdaniu nadrzędnym. Odpowiada na pytania dopełnienia (na pytania wszystkich przypadków, za wyjątkiem mianownika).
Przykład: Pani zapytała ucznia, czy odrobił pracę domową.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE OKOLICZNIKOWE
Pełni funkcję okolicznika,który nie został wyrażony w zdaniu nadrzędnym, lub uzupełnia treść okolicznika zapowiedzianego zaimkiem w zdaniu nadrzędnym. Odpowiada na pytania okolicznika.
Przykład: Muszę się nauczyć, ponieważ jutro mam test.
Typy zdań złożonych podrzędnie okolicznikowych
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE PODMIOTOWE
Pełni funkcję podmiotu niewyrażonego w zdaniu nadrzędnym lub uzupełnia treść podmiotu ogólnie zapowiedzianego tym zaimkiem. Odpowiada na pytania podmiotu: kto?, co?
Przykład: Kto idzie z nami, niech się pospieszy.
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE ORZECZNIKOWE
Uzupełnia treść orzecznika ogólnie zapowiedzianego zaimkiem w zdaniu nadrzędnym. Odpowiada na pytania orzecznika: kim?, czym?, jaki jest? kim się stał?, kim został?
Przykład: Kto idzie z nami, niech się pospieszy.
Ćwiczenie interaktywne na podsumowanie zajęć
Dziękuję za dzisiejsze zajęcia
Janusz Aftyka