Co już wiemy o Mickiewiczu?

Temat: Co już wiemy o twórczości Adama Mickiewicza?

• czas akcji: nieokreślony
• miejsce akcji: okolice jeziora Świteź
• bohaterowie: nimfa wodna Świtezianka i strzelec
• temat: nieszczęśliwa historia miłości Świtezianki i strzelca
• problematyka: miłosne pokusy, niedotrzymywanie obietnic, brak wierności, motyw winy i kary
• rola natury: groźna przyroda jest świadkiem wydarzeń, wpływa na ludzkie losy
• przesłanie: zło musi być ukarane, należy być wiernym w miłości i dotrzymywać słowa

Świtezianka

Poznane utwory

Gatunek – ballada

• cechy epiki (fabuła, narrator, bohaterowie), liryki (język bogaty w środki stylistyczne: powtórzenia, epitety, metafory, porównania) i dramatu (dialogi)
• melodyjność, refreny
• odwołania do legend i wierzeń ludowych znacząca rola natury, przyrody
• elementy fantastyki
• nastrój grozy i tajemniczości

• czas akcji: wigilia Zaduszek
• miejsce akcji: kaplica
• bohaterowie: realistyczni (Guślarz, wieśniacy, chór) i fantastyczni (np. duchy lekkie, Widmo Złego Pana)
• temat: pogański obrzęd dziadów poświęcony zmarłym
• problematyka: dobro i zło, człowieczeństwo, motyw winy i kary
• nastrój: grozy, tajemniczości
• przesłanie: nie ma winy bez kary; w życiu należy postępować moralnie, nie igrać z cudzymi uczuciami; aby być w pełni człowiekiem,trzeba też zaznać cierpienia.

Poznane utwory

Dziady cz.

II

Gatunek – utwór dramatyczny (dramat)

• podział na tekst główny i poboczny (didaskalia)
• podstawą rozwoju akcji są dialogi między bohaterami
• utwór jest przeznaczony do wystawiania na scenie

Przeczytaj wybrane fragmenty z poezji Adama Mickiewicza i powiedz własnymi słowami, jakie prawdy moralne przekazują.

Kto nie doznał goryczy ni razu, Ten nie dozna słodyczy w niebie. (Aniołek, Dziady cz. II)

Bo kto nie był ni razu człowiekiem, Temu człowiek nic nie pomoże. (Widmo Złego Pana, Dziady cz. II)

Wszak kto przysięgę naruszy, Ach, biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy! (Świtezianka)

Kto nie dotknął ziemi ni razu, Ten nigdy nie może być w niebie. (Dziewczyna, Dziady cz. II

Odpowiedz na pytania w zeszycie

Przypomnij sobie zawarte w podręczniku informacje o romantyzmie i Adamie Mickiewiczu. Powiedz, które doświadczenia życiowe poety były charakterystyczne dla romantyków.

Co było ważniejsze dla romantyków: bycie dobrym i wrażliwym człowiekiem czy pochodzenie społeczne i wykształcenie? Uzasadnij odpowiedź, korzystając ze znajomości poznanych utworów.

Odpowiedz na pytania

Wyjaśnij, na czym polegała tak ceniona przez romantyków moralność ludowa. Powołaj się na przykłady z twórczości Adama Mickiewicza.

Jakie tematy poeta poruszał w swojej twórczości? Opracuj listę motywów, które występują w jego dziełach.