Kształtowanie się granic II Rzeczpospolitej

Kształtowanie się granic II Rzeczpospolitej

Bartłomiej Szatkowski 7a

Spis treści

1. Kształtowanie się granic II Rzeczypospolitej

2. Śląsk Cieszyński

4. Użyte źródła

3. Górny Śląsk

Kształtowanie się granic II Rzeczypospolitej

Koniec I wojny światowej w 1918 r. przyniósł odbudowę państwa polskiego, którego istnienie przerwał III rozbiór Polski w 1795 r. Formowanie terytorium państwa polskiego rozpoczęte pod koniec 1918 r. trwało do 1922 r. i w takim kształcie przetrwało do wybuchu II wojny światowej 1 września 1939 r.

Górny Śląsk

Sytuacja na Śląsku przedstawiała się nieco inaczej. Pogłębiała się polska świadomość narodowa, rosła liczba działaczy na rzecz polskości

Spodziewano się, że zapadnie decyzja o inkorporacji Górnego Śląska do Polski. Tymczasem sytuacja na Górnym Śląsku przedstawiała się coraz gorzej. Wzmógł się terror niemiecki wobec ludności polskiej, przeprowadzano rekwizycje, rewizje i aresztowania, rozbijano polskie wiece i zebrania, utrudniano życie polskich organizacji, hamowano działalność towarzystw kulturalno-oświatowych. Wszystko to jeszcze bardziej wzmagało opór ludności polskiej, która coraz częściej myślała o zbrojnym przeciwstawieniu się narastającemu terrorowi. Przełomowym momentem stał się strajk robotniczy w dniach 11–15 sierpnia 1919 oraz masakra robotników, głównie narodowości polskiej, dokonana w Mysłowicach przez niemiecki Grenzschutz 15 sierpnia. Wydarzenia te stały się bezpośrednią przyczyną I powstania śląskiego, które wybuchło w nocy z 16 na 17 sierpnia 1919. Zostało szybko stłumione przez Niemców. Jednak niepowodzenie nie odebrało polskim Górnoślązakom wiary w możliwość i celowość dalszych walk o przyłączenie Śląska do Polski.

Utrudniano rozwój polskiej akcji plebiscytowej, propagandowej i organizacyjnej, a z rąk niemieckich bojówek zaczęli ginąć działacze polscy (czasem ginęli również działacze niemieccy, zamordowani przez Polaków). W wyniku rosnącego napięcia wybuchło II powstanie śląskie, którego skutkiem stała się decyzja Komisji Międzysojuszniczej o powołaniu wspólnej polsko-niemieckiej policji podległej Komisji oraz wydała zarządzenie o zaprzestaniu terroru.

Odpowiedzią na niekorzystne dla Polski projekty podziału był strajk generalny na Śląsku, a następnie wybuch III powstania śląskiego w nocy z 2 na 3 maja 1921. Po krwawych walkach na linii Odry i o Górę świętej Anny, mimo przewagi regularnych wojsk niemieckich powstańcy zdołali utrzymać swe pozycje na przedpolu Śląskiego Okręgu Przemysłowego. Od 5 do 25 czerwca trwały rozmowy, które zdołały doprowadzić do zawieszenia broni 28 czerwca 1921.

Śląsk Cieszyński

Ostatecznie zostały uznane przez zachodnie mocarstwa dopiero w marcu 1923 r. Polska obejmowała wówczas około 390 tyś. kilometrów kwadratowych i liczyła 27 mln mieszkańców. Było to szóste pod względem wielkości państwo w Europie.

Odrodzona Rzeczpospolita toczyła również spó o granicę na południu. Znajdujący się tam Śląsk Cieszyński od XIV w. nie należał do Polski, nadal jednak mieszkała głównie ludność polskiej narodowości. Strona czechosłowacka natomiast traktrowała ten obszar jak swoje historyczne terytorium. W styczniu 1919 r. wojsko czeskie rozpoczęło działania zbrojne, ale zostało powtrzymane przez zachodnie mocarstwa. W lipcu 1920 r. sporny region podzielono po połowie, przy czym cały okręg przemysłowy przypadł stronie czeskiej. Na terytorium Czechosłowacji pozostało blisko 150 tyś. Polaków. Stolicę regionu - Cieszyn i kilka innych miejscowości przedzieliła linia graniczna. Równie niekorzystnie wyznaczono granicę na Spiszu i Orawie. Proces wytyczania granic Rzeczypospolitej trwał prawie 5 lat.

Źródła: Wikipedia Podręcznik ,,Wczoraj i dziś" wydawnictwa ,,nowa era"