CECHY SPOŁECZNO-KULTUROWE
mAZUR
MOJEGO REGIONU
Liczba ludności i jej zmiany
Obecnie (2021) województwo warmińsko-mazurskie zamieszkuje 1 422 737 osób.
W ostatnich latach liczba mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego stale się zmniejsza. Jest to spowodowane ujemnym przyrostem naturalnym, który wynosi -1,39‰ oraz ujemnym saldem migracji, który wynosi -3,77‰.
Struktura demograficzna
Pomimo większej liczby urodzeń chłopców, kobiety stanowią większość mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego. Mężczyźni stanowią 48,9% mieszkańców, a kobiety 51,1%. Społeczeństwo Mazur starzeje się. Średni wiek mieszkańców wynosi 41,3 lat.61,2% mieszkańców warmińsko-mazurskiego jest w wieku produkcyjnym, 18,2% w wieku przedprodukcyjnym, a 20,5% mieszkańców jest w wieku poprodukcyjnym.
Główne kierunki migracji
WOJEWÓDZTWO PODLASKIE
WOJEWÓDZTWO MAZOWIECKIE
WOJEWÓDZTWO POMORSKIE
WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO-POMORSKIE
Struktura wyznaniowa
W województwie warmińsko-mazurskim, tak jak na terenie całej Polski przważa katolicyzm (Kościół rzymskokatolicki, polskokatolicki, greckokatolicki, starokatolicki). Mniejszość stanowią prawosławie (Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, Wschodni Kościół Staroobrzędowy), protestantyzm (luteranizm, metodyzm, baptyzm, Kościoły Chrystusowe, pentekostalizm, adwentyzm), restoracjonizm (Świadkowie Jehowy, irwingianizm, Świecki Ruch Misyjny „Epifania”) i buddyzm.
Mniejszości narodowościowe
Ukraińcy
Niemcy
Białorusini
Litwini
Rosjanie
13 037 osób
4 645 osób
600 osób
380 osób
Dane z Narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań przeprowadzanego w 2011 roku.
Mniejszości etniczne
Mazurzy
Warmiacy
Romowie
Tatarzy
ok. 15 000 osób
ok. 4 000 osób
ok. 1 000 osób
Dane z Narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań przeprowadzanego w 2002 roku.
Sieć osadnicza
Województwo warmińsko-mazurskie jest podzielone na 21 powiatów. W skład powiatów wchodzi 116 gmin: 67 gmin wiejskich, 33 gmin wiejsko-miejskich i 16 gmin miejskich. W województwie warmińsko mazurski położonych jest 49 miast i 2 399 wsi. Stopa urbanizacji w województwie warmińsko-mazurskim wynosi 59,3%.
Największe miasta
Gołdap
Ełk
Iława
Elbląg
Olsztyn
17,2 kilometrów kwadratowych i 13 752 mieszkańców
21 kilometrów kwadratowych i 61 tys. mieszkańców
22 kilometrów kwadratowych i 33 tys. mieszkańców
80 kilometrów kwadratowych i ponad 100 tys. mieszkańców
Ponad 87 kilometrów kwadratowych i 172 tys. mieszkańców
Mazurski stroje ludowe
Kobiety latem ubierały się w westki albo kabaty oraz spódnice, a pod nie zakładały odspodki. W polu mężatki przewiązywały spódnice fartuchem,
a na głowy zakładały lniane chusty. Zimą panie zakładały koszule i suknie z długimi rękawami, barchanowe wistki. Panowie ubierali się w białe, lniane koszule i długie, obcisłe, lniane spodnie. W chłody dodatkowo nakładali czerwone, brunatne lub niebieskie kamizelki tzw. westy a na nie niebieskie albo granatowe marynarki tzw. żakiety.
Zwyczaje świąteczne Mazurów
W okresie adwentu na Mazurach pojawiali się przebierańcy lub chłopcy z gwiazdą. W niektórych wsiach chodzono z kozą, bocianem i babą z koszem na datki. Kulminacyjnym punktem uroczystości adwentowych na Mazurach była jutrznia na gody, czyli nabożeństwo odprawiane w Wigilię. Było to widowisko typowo religijne, polegające na śpiewaniu pieśni z kancjonału przez dzieci. Odtwarzano też sceny związane z narodzeniem Chrystusa.
Dzień Wigilii zarówno u Warmiaków i Mazurów, zawierał bardzo niewiele elementów kościelnych. Nawet na katolickiej Warmii w tym dniu nie przestrzegano postu. Potrawy wieczerzy wigilijnej często nie różniły się od potraw dnia codziennego. Przy „bogatszej” kolacji podawano na stół gęś i mięso. Wieczerzę podawano około godziny siedemnastej: pieczoną gęś, kiełbasę gęsią, mięso, ciasto i słodycze, chleb razowy.
Najciekawsze mazurskie zabytki
Piramida w rapie
Piramida w Rapie to mauzoleum rodu Farenheid, zbudowane w 1811 r. Grób pruskiej rodziny położony jest na terenie podmokłym, zwanym Rysie Bagno, na północno-wschodnim skraju Lasów Skaliskich. Mauzoleum było wzorowane na piramidach starożytnego Egiptu, spełniając te same kąty nachylenia ścian, co w antycznych odpowiednikach.
Święta Lipka
Według legendy nazwa “Święta Lipka” odnosiła się do drzewa, na którym w tajemniczy sposób pojawiła się drewniana rzeźba Maryi – pod tym drzewem odbywały się cuda.Pierwsza wzmianka o kaplicy pochodzi z 1491 r. W tym czasie Święta Lipka była już miejscem pielgrzymek. Pod koniec XVII wieku powstał barokowy, bogaty kościół, otrzymując później miano bazyliki.
Pałac w drogoszach
Pałac hrabiów Dönhoff został zbudowany po pożarze starego, renesansowego zamku, nieco z dala od starej lokalizacji na wzgórzu. Budowę obecnego pałacu rozpoczęto w 1710 r.
Pałac w sztynorcie
Pałac był własnością rodziny Lehndorffów od 1420 r. Obecny pałac został zbudowany przez Marie Eleonore von Lehndorff z domu von Dönhoff po tym, jak starszy budynek został zniszczony przez Tatarów podczas II wojny północnej w 1656 r. Na terenie pałacu znajduje się wielki park z herbaciarnią oraz w pobliżu najstarsza na Mazurach aleja dębowa. Dęby są prawie 400-stu letnie – najstarszy dąb rzekomo ma lat 1000.
Twierdza Boyen
Wybudowana w latach 1843-1855 w celu zablokowania strategicznego przesmyku między jeziorami Niegocin i Kisajno. Jednym z inicjatorów budowy twierdzy był generał von Boyen.
Z punktu widzenia strategii pruskiej ważną rolę odgrywała linia obronna Wielkich Jezior Mazurskich.
Zamek w Kętrzynie
Około 1329 r. na wzgórzu nad rzeką, na zwęglonych szczątkach pruskiej, zbrojnej wioski Krzyżacy postawili drewniany fort. Dziś miejsce to zajmuje ufortyfikowany kościół św. Jerzego. Do dziś zarówno zamek, ufortyfikowany kościół, jak i miejskie mury zachowane zostały w bardzo dobrym stanie.
Źródła
https://sites.google.com/site/mazurythemostbeautiful/tradycje-i-obyczaje
https://www.polskawliczbach.pl/warminsko_mazurskie
https://bdl.stat.gov.pl/BDL/start
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_warmi%C5%84sko-mazurskie#Administracja_i_polityka
https://olsztyn.stat.gov.pl/files/gfx/olsztyn/pl/defaultstronaopisowa/1363/1/1/2016.10.10_wyklad_mm.pdf
https://eloblog.pl/10-ciekawych-miejsc-na-mazurach-ktore-warto-odwiedzic/
https://www.it.mragowo.pl/zwyczaje-swiateczne-warmiakow-i-mazurow,3,717,pl.html
http://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php/Wojew%C3%B3dztwo_warmi%C5%84sko-mazurskie
https://www.se.pl/olsztyn/galeria/10-najwiekszych-miast-woj-warminsko-mazurskiego/gg-82TA-RtQt-zogt/gp-nr2S-v6W6-Xn2C
https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:hm3subBZxkwJ:https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/6050/4/1/1/migracje_wewnetrzne_ludnosci_w_wojewodztwie_warminsko_mazurskim_2010_2015.pdf+&cd=1&hl=pl&ct=clnk&gl=pl
http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480,Charakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Religia_w_wojew%C3%B3dztwie_warmi%C5%84sko-mazurskim
https://olsztyn.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_warminsko-mazurskie/portret_wojewodztwa/wojewodztwo_warminsko-mazurskie.pdf
Dziękuję za obejrzenie mojej prezentacji!
cechy społeczno-kulturowe Mazur
Aniela Żylińska
Created on May 15, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Smart Presentation
View
Practical Presentation
View
Essential Presentation
View
Akihabara Presentation
View
Pastel Color Presentation
View
Visual Presentation
View
Relaxing Presentation
Explore all templates
Transcript
CECHY SPOŁECZNO-KULTUROWE
mAZUR
MOJEGO REGIONU
Liczba ludności i jej zmiany
Obecnie (2021) województwo warmińsko-mazurskie zamieszkuje 1 422 737 osób.
W ostatnich latach liczba mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego stale się zmniejsza. Jest to spowodowane ujemnym przyrostem naturalnym, który wynosi -1,39‰ oraz ujemnym saldem migracji, który wynosi -3,77‰.
Struktura demograficzna
Pomimo większej liczby urodzeń chłopców, kobiety stanowią większość mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego. Mężczyźni stanowią 48,9% mieszkańców, a kobiety 51,1%. Społeczeństwo Mazur starzeje się. Średni wiek mieszkańców wynosi 41,3 lat.61,2% mieszkańców warmińsko-mazurskiego jest w wieku produkcyjnym, 18,2% w wieku przedprodukcyjnym, a 20,5% mieszkańców jest w wieku poprodukcyjnym.
Główne kierunki migracji
WOJEWÓDZTWO PODLASKIE
WOJEWÓDZTWO MAZOWIECKIE
WOJEWÓDZTWO POMORSKIE
WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO-POMORSKIE
Struktura wyznaniowa
W województwie warmińsko-mazurskim, tak jak na terenie całej Polski przważa katolicyzm (Kościół rzymskokatolicki, polskokatolicki, greckokatolicki, starokatolicki). Mniejszość stanowią prawosławie (Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, Wschodni Kościół Staroobrzędowy), protestantyzm (luteranizm, metodyzm, baptyzm, Kościoły Chrystusowe, pentekostalizm, adwentyzm), restoracjonizm (Świadkowie Jehowy, irwingianizm, Świecki Ruch Misyjny „Epifania”) i buddyzm.
Mniejszości narodowościowe
Ukraińcy
Niemcy
Białorusini
Litwini
Rosjanie
13 037 osób
4 645 osób
600 osób
380 osób
Dane z Narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań przeprowadzanego w 2011 roku.
Mniejszości etniczne
Mazurzy
Warmiacy
Romowie
Tatarzy
ok. 15 000 osób
ok. 4 000 osób
ok. 1 000 osób
Dane z Narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań przeprowadzanego w 2002 roku.
Sieć osadnicza
Województwo warmińsko-mazurskie jest podzielone na 21 powiatów. W skład powiatów wchodzi 116 gmin: 67 gmin wiejskich, 33 gmin wiejsko-miejskich i 16 gmin miejskich. W województwie warmińsko mazurski położonych jest 49 miast i 2 399 wsi. Stopa urbanizacji w województwie warmińsko-mazurskim wynosi 59,3%.
Największe miasta
Gołdap
Ełk
Iława
Elbląg
Olsztyn
17,2 kilometrów kwadratowych i 13 752 mieszkańców
21 kilometrów kwadratowych i 61 tys. mieszkańców
22 kilometrów kwadratowych i 33 tys. mieszkańców
80 kilometrów kwadratowych i ponad 100 tys. mieszkańców
Ponad 87 kilometrów kwadratowych i 172 tys. mieszkańców
Mazurski stroje ludowe
Kobiety latem ubierały się w westki albo kabaty oraz spódnice, a pod nie zakładały odspodki. W polu mężatki przewiązywały spódnice fartuchem, a na głowy zakładały lniane chusty. Zimą panie zakładały koszule i suknie z długimi rękawami, barchanowe wistki. Panowie ubierali się w białe, lniane koszule i długie, obcisłe, lniane spodnie. W chłody dodatkowo nakładali czerwone, brunatne lub niebieskie kamizelki tzw. westy a na nie niebieskie albo granatowe marynarki tzw. żakiety.
Zwyczaje świąteczne Mazurów
W okresie adwentu na Mazurach pojawiali się przebierańcy lub chłopcy z gwiazdą. W niektórych wsiach chodzono z kozą, bocianem i babą z koszem na datki. Kulminacyjnym punktem uroczystości adwentowych na Mazurach była jutrznia na gody, czyli nabożeństwo odprawiane w Wigilię. Było to widowisko typowo religijne, polegające na śpiewaniu pieśni z kancjonału przez dzieci. Odtwarzano też sceny związane z narodzeniem Chrystusa. Dzień Wigilii zarówno u Warmiaków i Mazurów, zawierał bardzo niewiele elementów kościelnych. Nawet na katolickiej Warmii w tym dniu nie przestrzegano postu. Potrawy wieczerzy wigilijnej często nie różniły się od potraw dnia codziennego. Przy „bogatszej” kolacji podawano na stół gęś i mięso. Wieczerzę podawano około godziny siedemnastej: pieczoną gęś, kiełbasę gęsią, mięso, ciasto i słodycze, chleb razowy.
Najciekawsze mazurskie zabytki
Piramida w rapie
Piramida w Rapie to mauzoleum rodu Farenheid, zbudowane w 1811 r. Grób pruskiej rodziny położony jest na terenie podmokłym, zwanym Rysie Bagno, na północno-wschodnim skraju Lasów Skaliskich. Mauzoleum było wzorowane na piramidach starożytnego Egiptu, spełniając te same kąty nachylenia ścian, co w antycznych odpowiednikach.
Święta Lipka
Według legendy nazwa “Święta Lipka” odnosiła się do drzewa, na którym w tajemniczy sposób pojawiła się drewniana rzeźba Maryi – pod tym drzewem odbywały się cuda.Pierwsza wzmianka o kaplicy pochodzi z 1491 r. W tym czasie Święta Lipka była już miejscem pielgrzymek. Pod koniec XVII wieku powstał barokowy, bogaty kościół, otrzymując później miano bazyliki.
Pałac w drogoszach
Pałac hrabiów Dönhoff został zbudowany po pożarze starego, renesansowego zamku, nieco z dala od starej lokalizacji na wzgórzu. Budowę obecnego pałacu rozpoczęto w 1710 r.
Pałac w sztynorcie
Pałac był własnością rodziny Lehndorffów od 1420 r. Obecny pałac został zbudowany przez Marie Eleonore von Lehndorff z domu von Dönhoff po tym, jak starszy budynek został zniszczony przez Tatarów podczas II wojny północnej w 1656 r. Na terenie pałacu znajduje się wielki park z herbaciarnią oraz w pobliżu najstarsza na Mazurach aleja dębowa. Dęby są prawie 400-stu letnie – najstarszy dąb rzekomo ma lat 1000.
Twierdza Boyen
Wybudowana w latach 1843-1855 w celu zablokowania strategicznego przesmyku między jeziorami Niegocin i Kisajno. Jednym z inicjatorów budowy twierdzy był generał von Boyen. Z punktu widzenia strategii pruskiej ważną rolę odgrywała linia obronna Wielkich Jezior Mazurskich.
Zamek w Kętrzynie
Około 1329 r. na wzgórzu nad rzeką, na zwęglonych szczątkach pruskiej, zbrojnej wioski Krzyżacy postawili drewniany fort. Dziś miejsce to zajmuje ufortyfikowany kościół św. Jerzego. Do dziś zarówno zamek, ufortyfikowany kościół, jak i miejskie mury zachowane zostały w bardzo dobrym stanie.
Źródła
https://sites.google.com/site/mazurythemostbeautiful/tradycje-i-obyczaje
https://www.polskawliczbach.pl/warminsko_mazurskie
https://bdl.stat.gov.pl/BDL/start
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_warmi%C5%84sko-mazurskie#Administracja_i_polityka
https://olsztyn.stat.gov.pl/files/gfx/olsztyn/pl/defaultstronaopisowa/1363/1/1/2016.10.10_wyklad_mm.pdf
https://eloblog.pl/10-ciekawych-miejsc-na-mazurach-ktore-warto-odwiedzic/
https://www.it.mragowo.pl/zwyczaje-swiateczne-warmiakow-i-mazurow,3,717,pl.html
http://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php/Wojew%C3%B3dztwo_warmi%C5%84sko-mazurskie
https://www.se.pl/olsztyn/galeria/10-najwiekszych-miast-woj-warminsko-mazurskiego/gg-82TA-RtQt-zogt/gp-nr2S-v6W6-Xn2C
https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:hm3subBZxkwJ:https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/6050/4/1/1/migracje_wewnetrzne_ludnosci_w_wojewodztwie_warminsko_mazurskim_2010_2015.pdf+&cd=1&hl=pl&ct=clnk&gl=pl
http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480,Charakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Religia_w_wojew%C3%B3dztwie_warmi%C5%84sko-mazurskim
https://olsztyn.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_warminsko-mazurskie/portret_wojewodztwa/wojewodztwo_warminsko-mazurskie.pdf
Dziękuję za obejrzenie mojej prezentacji!